Ai cũng hiểu, chỉ một người không hiểu...

Xin được bắt đầu bài viết này từ lời mở đầu ca khúc “Phượng hồng” quen thuộc của Vũ Hoàng và Đỗ Trung Quân, nhưng lại không liên quan gì đến “Những chiếc xe chở đầy hoa phượng/ em chở mùa hè của tôi đi đâu...” mà liên quan đến một hiện tượng buồn cười và bất ổn trong thơ phong trào hiện nay.

Theo chúng tôi, hiện tượng này thực chất là một trò diễn khá tốn kém, có phần xúc phạm đến thơ và người làm thơ nghiêm chỉnh.

Cách nay khoảng hai tháng, một người bạn gọi điện thoại cho tôi: “Mấy hôm nữa, anh đến chỗ ấy “chém gió” giúp em với… Có một người sắp ra mắt một tập thơ…”. Tôi trả lời: “Cũng được. Nhưng anh phải được đọc trước tập thơ đã”. Đọc xong tập thơ, tôi hơi giật mình: “Thơ yếu quá. Chắc anh không đến được”. Nhưng rồi tôi vẫn đến bởi vì bạn tôi bảo: “Không được đâu, anh ơi. Em đã hứa với nó rồi. Với lại, nó đã lên chương trình. Khách mời chính thức chỉ có anh và một người nữa thôi. Lần sau thì được, còn lần này không được”.

Thì đành vậy.

Đến nơi, tôi hơi giật mình vì đại biểu đến dự toàn là người oách cả, trong đó có cả nhiều người được quảng cáo là “nổi tiếng”. Như vậy, “đầu dê” đã được treo lên…

Gian sách ở Văn Miếu Quốc Tử Giám trong ngày thơ Việt Nam năm 2016 vẫn được đông đảo bạn đọc già trẻ quan tâm, chứng tỏ người VIệt vẫn dành cho thơ những tình cảm thiêng liêng quý báu, và luôn trân trọng tìm đến những tác phẩm thơ đích thực, những bài thơ hay (ảnh có tính chất minh họa).
Gian sách ở Văn Miếu Quốc Tử Giám trong ngày thơ Việt Nam năm 2016 vẫn được đông đảo bạn đọc già trẻ quan tâm, chứng tỏ người VIệt vẫn dành cho thơ những tình cảm thiêng liêng quý báu, và luôn trân trọng tìm đến những tác phẩm thơ đích thực, những bài thơ hay (ảnh có tính chất minh họa).

Có gì không bình thường ở đây. Tôi nghĩ thế. Định chuồn. Gọi điện thoại báo lại cho bạn tôi có đến dăm cuộc nhằm rút lui. Chuông cứ đổ nhưng không người nghe. Vài hôm sau, tôi mới biết: Đúng hôm ấy, người tôi cần gặp đã “gặp nạn”. Sau cái vụ cháy ở Xa La, bạn tôi đã vội vàng sơ tán đến ở tạm một nơi khác và bỏ quên luôn điện thoại di động không mang theo người.

Thì lỡ rồi.

Lúc bước vào một quán cà phê sang trọng được bài trí rất màu mè, tôi chợt nhớ một chuyện mà nhà thơ Nguyễn Giang kể: Chuyện này xảy ra đã lâu. Bữa ấy, có một người thuộc diện “lái thơ” đứng ra “làm lễ” cho một tập thơ dưới hạng ba, hạng tư gì đó. “Lái thơ” tán không biết ngượng mồm: “Thơ của P.T.D. ra khỏi Trường Sơn là hết. Thơ của T.Đ.K. ra khỏi thiếu nhi là hết. Nhưng thơ ở trong tập thơ ra mắt mọi người hôm nay sẽ còn sống mãi, sẽ để đời. Thơ này mới đáng gọi là thơ. Rồi “lái thơ” này đọc: "Anh yêu em thế này/ Anh yêu em thế nọ/ Yêu như yêu hôm nay/ Yêu như yêu tháng ngày/ Gần nhau rồi thấy sợ/ Xa nhau rồi thấy nhớ/ Làm sao quên nhau đây…" và tán: ''Yêu thế mới là yêu chứ! Kinh nhất của khổ thơ trên rơi vào chữ “sợ”. Chữ “sợ” làm cho thơ trở nên khác thường đấy. Phải yêu như thế nào thì nhà thơ mới viết ra những câu thơ đặc biệt như thế, phải không nào? Trong trường hợp này, người ta gọi là “cảnh huống” của thơ đấy. Thơ thế được chưa? Nào, cho một tràng vỗ tay đi!”.

Chưa hết. Nhà thơ Nguyễn Giang kể tiếp: “Có một người oanh liệt đầy mình. Vậy mà cũng chưa thỏa mãn. Một hôm, ông này thịt hẳn một con trâu và mời khá nhiều khách đến đánh chén để nói mỗi một câu thôi: Tôi đã có nhiều huân chương, huy chương, bằng khen… trên nhiều lĩnh vực. Nhưng đây là lần đầu tiên có được một giấy khen về thơ đấy”. Và giấy khen này, đương nhiên cũng do “lái thơ” trên cấp”.

Hoa và sách đã được bày biện. Đèn bắt đầu nhấp nháy. Nhạc bắt đầu nổi lên. Một clip đã được “phát”. Những lời có cánh ngọt một cách nhừa nhựa và dinh dính của một MC có hạng đã mở màn rồi… Tất cả đang “vào vai”.

Khách mời thứ nhất “lượn” rất khéo: “Đọc xong tập thơ này, tôi thấy cánh đàn ông của chúng tôi đều vứt đi. Vứt đi hết. Chỉ có phái yếu mới yêu đến như thế và làm được như thế!”.

Người chủ sự - giám đốc một công ty truyền thông “lượn” một kiểu khác: “Tập thơ này in đến 2.000 cuốn. Đây là số lượng đáng mơ ước của nhiều nhà thơ chuyên nghiệp. Cũng có thể coi là một vấn đề đáng chú ý. Hy vọng sách sẽ bán hết rất nhanh…”.

Đến lượt tôi – khách mời thứ hai – cũng đành phải “bay” một đoạn: “Nếu là tôi, tôi sẽ thêm một từ “dám” vào tên tập thơ này.Tên đầy đủ của nó sẽ là: "Anh có dám cùng em đi hết cuộc đời”. Một người mà viết: “Em hôn vào nỗi đau” thì cũng được. Chắc hẳn nỗi đau phải êm dịu lắm đây!”. Rồi tôi “hạ cánh” ngay: “Tuy nhiên, người viết vẫn chưa tiết chế được cảm xúc và làm thơ chưa có nghề cho lắm”.

Tôi quay ra hỏi tác giả: “Thế có bao giờ cháu đọc thơ của ai không? Thơ của các nhà thơ nước ngoài nổi tiếng chẳng hạn? Thế thơ của cháu thì độc giả chính là ai?”.

Tác giả thành thật: “Cháu không bao giờ đọc thơ của ai cả và cũng không biết bất kể một nhà thơ nổi tiếng nào cả. Độc giả chính của cháu là “dân” Facebook. Để có tập thơ này, cháu cũng vất vả lắm đấy ạ. Cháu phải chuẩn bị nhiều thứ và phải bay từ Đà Lạt ra đây từ hôm qua”.

Tôi giở “Anh có cùng em đi đến hết cuộc đời?” và đọc: "Người biệt ly từ độ/ mây đen, phủ chân trời/ một ngày giông bão nổi/ xơ xác mảnh hồn tôi; Đêm gào lời tiễn biệt/ Trăng khóc thương ngày tàn/ Em cũng khóc anh ạ/ Khóc cho tình vỡ tan; Anh chỉ là anh thôi/ Bình yên và say đắm/ Thương mắt em mặn đắng/ Khóc một đời đa đoan; Vẫn những lời cay độc/ Vẫn những lời thật thà/ Vẫn là tình yêu đó/ Sao giờ tổn thương ta; Em vẫn thế, lòng còn mơ hồ lắm/ Cứ yêu đương, cứ khao khát, mong chờ/ Cứ giãy dụa trong những ngày xa cách/ Cứ điên cuồng và nhớ cả trong mơ…".

Mấy tuần sau, nhà thơ trẻ Hoàng Liên Sơn nói với tôi: Chuyện anh kể, cũng giống như chuyện em vừa chứng kiến hôm qua. Vẫn thế thôi! Vẫn ở địa điểm ấy thôi! Vẫn bày đặt và nhiêu khê thế thôi! Vẫn vở cũ diễn lại thôi! Chỉ có khác: Nhân vật chính là một người làm thơ khác. Cũng ở nơi xa đến và mới “chân ướt chân ráo” vào làng thơ phong trào.

Vậy là ở đây, “thịt chó” đã được bán nhiều lần rồi.

Quà tặng sau cuộc ra mắt, ngoài tập thơ nhắc tới trên còn một tập thơ nữa. Chỉ khác một chút: Thơ viết cho thiếu nhi, không phải thơ tình và tác giả chính là người chủ sự cuộc ra mắt thơ đêm ấy.

Thơ in những 5.000 cuốn thuộc diện… kỷ lục. Những câu thơ kiểu văn vần và cũ như thế này, không hiếm và cũng kỷ lục không kém: "Bé ơi mau nín/ Bé cười thật thà/ Như một mặt trời/ Hồn nhiên của mẹ; Em bé nhỏ tí xíu/ Ngủ ngoan trong chiếc nôi/ Em bé giống mặt trời/ Của cha và của mẹ; Bé ơi dậy thôi/ Mặt trời thức rồi/ Đánh răng rửa mặt/ Chào ngày đi thôi; Mẹ ơi ngày con sinh ra/ Bầu trời màu gì vậy mẹ/ Có phải là màu cửa bể/ Xanh trời, xanh cỏ, xanh cây; Bé à bé ơi/ Em phải ngoan nhé/ Mặt trời be bé/ Không khóc nhè đâu/ Bé ơi mau nín/ Bé cười thật tươi/ Như một mặt trời/ Hồn nhiên của mẹ; Ông mặt trời ơi/ Thức dậy đi thôi/ Em đã dậy rồi/ Mong trời mau tạnh; Con đường hoa nắng/ Chim sáo véo von/ Bầu trời xanh ngắt/ Mặt trời bé con; Con ạ, ngày con chào đời/ Bầu trời màu xanh đến lạ/ Mẹ thấy như màu biển cả/ Mênh mông đến tận chân trời; Mẹ là tất cả/ Ấm áp trên đời/ Mặt trời vĩ đại/ Của mình con thôi…". Rặt bầu trời và mặt trời!

Đọc hết tập thơ này, tôi nhớ lời nhà thơ Quang Huy. Sinh thời, ông bảo: Thơ bây giờ có thể chống mọi thứ nhưng không chống “nghệ thuật yếu”, không chống “nghệ thuật tầm thường”.

Và tôi tin qua các cuộc ra mắt thơ kiểu trên, rất nhiều người hiểu nhưng chỉ có một người không hiểu. Ấy là tác giả các tập thơ trên.

Hoài Văn

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.