Ai cũng hiểu, chỉ một người không hiểu...

Xin được bắt đầu bài viết này từ lời mở đầu ca khúc “Phượng hồng” quen thuộc của Vũ Hoàng và Đỗ Trung Quân, nhưng lại không liên quan gì đến “Những chiếc xe chở đầy hoa phượng/ em chở mùa hè của tôi đi đâu...” mà liên quan đến một hiện tượng buồn cười và bất ổn trong thơ phong trào hiện nay.

Theo chúng tôi, hiện tượng này thực chất là một trò diễn khá tốn kém, có phần xúc phạm đến thơ và người làm thơ nghiêm chỉnh.

Cách nay khoảng hai tháng, một người bạn gọi điện thoại cho tôi: “Mấy hôm nữa, anh đến chỗ ấy “chém gió” giúp em với… Có một người sắp ra mắt một tập thơ…”. Tôi trả lời: “Cũng được. Nhưng anh phải được đọc trước tập thơ đã”. Đọc xong tập thơ, tôi hơi giật mình: “Thơ yếu quá. Chắc anh không đến được”. Nhưng rồi tôi vẫn đến bởi vì bạn tôi bảo: “Không được đâu, anh ơi. Em đã hứa với nó rồi. Với lại, nó đã lên chương trình. Khách mời chính thức chỉ có anh và một người nữa thôi. Lần sau thì được, còn lần này không được”.

Thì đành vậy.

Đến nơi, tôi hơi giật mình vì đại biểu đến dự toàn là người oách cả, trong đó có cả nhiều người được quảng cáo là “nổi tiếng”. Như vậy, “đầu dê” đã được treo lên…

Gian sách ở Văn Miếu Quốc Tử Giám trong ngày thơ Việt Nam năm 2016 vẫn được đông đảo bạn đọc già trẻ quan tâm, chứng tỏ người VIệt vẫn dành cho thơ những tình cảm thiêng liêng quý báu, và luôn trân trọng tìm đến những tác phẩm thơ đích thực, những bài thơ hay (ảnh có tính chất minh họa).
Gian sách ở Văn Miếu Quốc Tử Giám trong ngày thơ Việt Nam năm 2016 vẫn được đông đảo bạn đọc già trẻ quan tâm, chứng tỏ người VIệt vẫn dành cho thơ những tình cảm thiêng liêng quý báu, và luôn trân trọng tìm đến những tác phẩm thơ đích thực, những bài thơ hay (ảnh có tính chất minh họa).

Có gì không bình thường ở đây. Tôi nghĩ thế. Định chuồn. Gọi điện thoại báo lại cho bạn tôi có đến dăm cuộc nhằm rút lui. Chuông cứ đổ nhưng không người nghe. Vài hôm sau, tôi mới biết: Đúng hôm ấy, người tôi cần gặp đã “gặp nạn”. Sau cái vụ cháy ở Xa La, bạn tôi đã vội vàng sơ tán đến ở tạm một nơi khác và bỏ quên luôn điện thoại di động không mang theo người.

Thì lỡ rồi.

Lúc bước vào một quán cà phê sang trọng được bài trí rất màu mè, tôi chợt nhớ một chuyện mà nhà thơ Nguyễn Giang kể: Chuyện này xảy ra đã lâu. Bữa ấy, có một người thuộc diện “lái thơ” đứng ra “làm lễ” cho một tập thơ dưới hạng ba, hạng tư gì đó. “Lái thơ” tán không biết ngượng mồm: “Thơ của P.T.D. ra khỏi Trường Sơn là hết. Thơ của T.Đ.K. ra khỏi thiếu nhi là hết. Nhưng thơ ở trong tập thơ ra mắt mọi người hôm nay sẽ còn sống mãi, sẽ để đời. Thơ này mới đáng gọi là thơ. Rồi “lái thơ” này đọc: "Anh yêu em thế này/ Anh yêu em thế nọ/ Yêu như yêu hôm nay/ Yêu như yêu tháng ngày/ Gần nhau rồi thấy sợ/ Xa nhau rồi thấy nhớ/ Làm sao quên nhau đây…" và tán: ''Yêu thế mới là yêu chứ! Kinh nhất của khổ thơ trên rơi vào chữ “sợ”. Chữ “sợ” làm cho thơ trở nên khác thường đấy. Phải yêu như thế nào thì nhà thơ mới viết ra những câu thơ đặc biệt như thế, phải không nào? Trong trường hợp này, người ta gọi là “cảnh huống” của thơ đấy. Thơ thế được chưa? Nào, cho một tràng vỗ tay đi!”.

Chưa hết. Nhà thơ Nguyễn Giang kể tiếp: “Có một người oanh liệt đầy mình. Vậy mà cũng chưa thỏa mãn. Một hôm, ông này thịt hẳn một con trâu và mời khá nhiều khách đến đánh chén để nói mỗi một câu thôi: Tôi đã có nhiều huân chương, huy chương, bằng khen… trên nhiều lĩnh vực. Nhưng đây là lần đầu tiên có được một giấy khen về thơ đấy”. Và giấy khen này, đương nhiên cũng do “lái thơ” trên cấp”.

Hoa và sách đã được bày biện. Đèn bắt đầu nhấp nháy. Nhạc bắt đầu nổi lên. Một clip đã được “phát”. Những lời có cánh ngọt một cách nhừa nhựa và dinh dính của một MC có hạng đã mở màn rồi… Tất cả đang “vào vai”.

Khách mời thứ nhất “lượn” rất khéo: “Đọc xong tập thơ này, tôi thấy cánh đàn ông của chúng tôi đều vứt đi. Vứt đi hết. Chỉ có phái yếu mới yêu đến như thế và làm được như thế!”.

Người chủ sự - giám đốc một công ty truyền thông “lượn” một kiểu khác: “Tập thơ này in đến 2.000 cuốn. Đây là số lượng đáng mơ ước của nhiều nhà thơ chuyên nghiệp. Cũng có thể coi là một vấn đề đáng chú ý. Hy vọng sách sẽ bán hết rất nhanh…”.

Đến lượt tôi – khách mời thứ hai – cũng đành phải “bay” một đoạn: “Nếu là tôi, tôi sẽ thêm một từ “dám” vào tên tập thơ này.Tên đầy đủ của nó sẽ là: "Anh có dám cùng em đi hết cuộc đời”. Một người mà viết: “Em hôn vào nỗi đau” thì cũng được. Chắc hẳn nỗi đau phải êm dịu lắm đây!”. Rồi tôi “hạ cánh” ngay: “Tuy nhiên, người viết vẫn chưa tiết chế được cảm xúc và làm thơ chưa có nghề cho lắm”.

Tôi quay ra hỏi tác giả: “Thế có bao giờ cháu đọc thơ của ai không? Thơ của các nhà thơ nước ngoài nổi tiếng chẳng hạn? Thế thơ của cháu thì độc giả chính là ai?”.

Tác giả thành thật: “Cháu không bao giờ đọc thơ của ai cả và cũng không biết bất kể một nhà thơ nổi tiếng nào cả. Độc giả chính của cháu là “dân” Facebook. Để có tập thơ này, cháu cũng vất vả lắm đấy ạ. Cháu phải chuẩn bị nhiều thứ và phải bay từ Đà Lạt ra đây từ hôm qua”.

Tôi giở “Anh có cùng em đi đến hết cuộc đời?” và đọc: "Người biệt ly từ độ/ mây đen, phủ chân trời/ một ngày giông bão nổi/ xơ xác mảnh hồn tôi; Đêm gào lời tiễn biệt/ Trăng khóc thương ngày tàn/ Em cũng khóc anh ạ/ Khóc cho tình vỡ tan; Anh chỉ là anh thôi/ Bình yên và say đắm/ Thương mắt em mặn đắng/ Khóc một đời đa đoan; Vẫn những lời cay độc/ Vẫn những lời thật thà/ Vẫn là tình yêu đó/ Sao giờ tổn thương ta; Em vẫn thế, lòng còn mơ hồ lắm/ Cứ yêu đương, cứ khao khát, mong chờ/ Cứ giãy dụa trong những ngày xa cách/ Cứ điên cuồng và nhớ cả trong mơ…".

Mấy tuần sau, nhà thơ trẻ Hoàng Liên Sơn nói với tôi: Chuyện anh kể, cũng giống như chuyện em vừa chứng kiến hôm qua. Vẫn thế thôi! Vẫn ở địa điểm ấy thôi! Vẫn bày đặt và nhiêu khê thế thôi! Vẫn vở cũ diễn lại thôi! Chỉ có khác: Nhân vật chính là một người làm thơ khác. Cũng ở nơi xa đến và mới “chân ướt chân ráo” vào làng thơ phong trào.

Vậy là ở đây, “thịt chó” đã được bán nhiều lần rồi.

Quà tặng sau cuộc ra mắt, ngoài tập thơ nhắc tới trên còn một tập thơ nữa. Chỉ khác một chút: Thơ viết cho thiếu nhi, không phải thơ tình và tác giả chính là người chủ sự cuộc ra mắt thơ đêm ấy.

Thơ in những 5.000 cuốn thuộc diện… kỷ lục. Những câu thơ kiểu văn vần và cũ như thế này, không hiếm và cũng kỷ lục không kém: "Bé ơi mau nín/ Bé cười thật thà/ Như một mặt trời/ Hồn nhiên của mẹ; Em bé nhỏ tí xíu/ Ngủ ngoan trong chiếc nôi/ Em bé giống mặt trời/ Của cha và của mẹ; Bé ơi dậy thôi/ Mặt trời thức rồi/ Đánh răng rửa mặt/ Chào ngày đi thôi; Mẹ ơi ngày con sinh ra/ Bầu trời màu gì vậy mẹ/ Có phải là màu cửa bể/ Xanh trời, xanh cỏ, xanh cây; Bé à bé ơi/ Em phải ngoan nhé/ Mặt trời be bé/ Không khóc nhè đâu/ Bé ơi mau nín/ Bé cười thật tươi/ Như một mặt trời/ Hồn nhiên của mẹ; Ông mặt trời ơi/ Thức dậy đi thôi/ Em đã dậy rồi/ Mong trời mau tạnh; Con đường hoa nắng/ Chim sáo véo von/ Bầu trời xanh ngắt/ Mặt trời bé con; Con ạ, ngày con chào đời/ Bầu trời màu xanh đến lạ/ Mẹ thấy như màu biển cả/ Mênh mông đến tận chân trời; Mẹ là tất cả/ Ấm áp trên đời/ Mặt trời vĩ đại/ Của mình con thôi…". Rặt bầu trời và mặt trời!

Đọc hết tập thơ này, tôi nhớ lời nhà thơ Quang Huy. Sinh thời, ông bảo: Thơ bây giờ có thể chống mọi thứ nhưng không chống “nghệ thuật yếu”, không chống “nghệ thuật tầm thường”.

Và tôi tin qua các cuộc ra mắt thơ kiểu trên, rất nhiều người hiểu nhưng chỉ có một người không hiểu. Ấy là tác giả các tập thơ trên.

Hoài Văn

Các tin khác

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Sau nhiều lần đến Việt Nam và nhất quyết lên tiếng về chiến tranh tại Việt Nam, nhà văn Sara Lidman từng giúp nhiều người Thuỵ Điển hiểu hơn về những gì diễn ra ở dải đất hình chữ S này. Hơn 60 năm sau, câu chuyện ấy được đạo diễn Gunilla Bresky đưa trở lại Việt Nam trong Liên hoan phim Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16, với bộ phim “Sara và những kiếp người”, cùng nhiều câu chuyện đặc biệt quanh tác phẩm và nữ nhà văn này.

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” (Trịnh Trung Hiếu, Nhà xuất bản Công an nhân dân) kể những câu chuyện phía sau sắc phục Cảnh sát giao thông - nơi có những ca trực lặng thầm, những tình huống bất ngờ và những con người ngày ngày góp phần giữ bình yên trên mỗi cung đường.

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Cục Điện ảnh đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, xác minh các trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến phim trên các nền tảng, ứng dụng và không gian mạng có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật về điện ảnh.

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Ngoài việc tập huấn kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm về sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; các cơ quan báo chí còn định vị năng lực công nghệ, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực số trước khi bước vào Năm APEC 2027.

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.

Tự tin phục dựng điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực của triều đình Đại Việt?

Tự tin phục dựng điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực của triều đình Đại Việt?

Sau 15 năm nghiên cứu chuyên sâu, những tư liệu về Điện Kính Thiên ngày càng được làm sáng rõ. Nhiều nhà khoa học nhận định, những tư liệu hiện có đã đủ cơ sở để tự tin phục dựng Điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực, công trình quan trọng bậc nhất của kinh đô Thăng Long xưa. Nếu hoàn thành, đây sẽ kỳ tích.

Loạt phát hiện khảo cổ mới giúp nhận diện đầy đủ điện Kính Thiên

Loạt phát hiện khảo cổ mới giúp nhận diện đầy đủ điện Kính Thiên

Hàng loạt phát hiện mới về điện Kính Thiên từ đợt khai quật khảo cổ lần thứ 4 năm 2026 được công bố ngày 14/9, cung cấp thêm nhiều tư liệu mới, quan trọng về quy mô, kiến trúc móng nền, móng cột, vật liệu xây dựng,... điện Kính Thiên, giúp nhận diện tương đối đầy đủ về Chính điện Kính Thiên và không gian Chính điện Kính Thiên.

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Masterise Group đồng hành cùng Miss World 2026: Khi những chuẩn mực thế giới hội tụ tại Việt Nam

Masterise Group đồng hành cùng Miss World 2026: Khi những chuẩn mực thế giới hội tụ tại Việt Nam

Ngày 5/9/2026, Masterise Group chính thức đồng hành cùng Miss World 2026 với vai trò Nhà tài trợ Kim cương. Lần đầu tiên trong lịch sử 75 năm, Miss World được tổ chức tại Việt Nam, đánh dấu một điểm gặp gỡ đặc biệt giữa các nền văn hóa, những giá trị và chuẩn mực mang tầm quốc tế.

Nghệ thuật Cải lương khơi dậy lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ

Nghệ thuật Cải lương khơi dậy lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ

Nằm trong chuỗi chương trình Lý luận phê bình văn học nghệ thuật, chiều 4/9, Hội đồng Lý luận Văn học Nghệ thuật TP Hồ Chí Minh phối hợp cùng Ban Tuyên giáo Thành ủy, Đài Phát thanh - Truyền hình TP Hồ Chí Minh (TFS) tổ chức buổi Tọa đàm chuyên sâu với chủ đề: “Nghệ thuật Cải lương - Ký ức lịch sử và Mã văn hóa dân tộc”.

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Viettel Media và Trung tâm Đo kiểm Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử hợp tác chiến lược

Viettel Media và Trung tâm Đo kiểm Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử hợp tác chiến lược

Sáng 28/8, tại Hà Nội, Trung tâm Đo kiểm phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử thuộc Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và Công ty TNHH MTV Truyền thông Viettel (Viettel Media) tổ chức lễ ký kết hợp tác chiến lược, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, phát triển và khai thác các nền tảng, dịch vụ nội dung số trong môi trường truyền thông hiện đại.