Ai Cập: Những hình ảnh hoa mỹ không khỏa lấp được bạo lực

Một triều đại mới ở Ai Cập vừa được mở đầu với lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Abdel Fattah El-Sisi. Ông Sisi được xem là sẽ lặp lại chế độ lãnh đạo tương tự như các thời tổng thống Ai Cập trước đây, nhưng trong hoàn cảnh đất nước Ai Cập đang bị phân hóa và nền kinh tế đang èo uột sau làn sóng Mùa xuân Arập.

Trong bài phát biểu dài một giờ tại lễ nhậm chức tối ngày 8/6 vừa qua, Tổng thống Abdel Fattah El-Sisi đã đề cập tất cả mọi vấn đề trong đời sống xã hội Ai Cập, từ kinh tế, chính trị, văn hóa đến tôn giáo và sắc tộc.

Trước khi mở đầu bài phát biểu, Tổng thống Sisi đã làm một động tác mang tính chính trị để "thu phục nhân tâm", đó là kêu gọi mọi người dự khán cùng dành một phút mặc niệm những người trong quân đội, cảnh sát và các tầng lớp nhân dân đã hy sinh cho đất nước. Trong bài phát biểu, ông Sisi đã hứa sẽ bảo đảm lợi ích của tất cả người dân Ai Cập "không bỏ sót một ai", đặc biệt là các tầng lớp dân nghèo...

Những lời tuyên bố hùng hồn của Tổng thống Sisi được chuẩn bị kỹ lưỡng để xây dựng niềm tin bước đầu đối với người dân Ai Cập. Tuy nhiên, những lời lẽ hoa mỹ và những lời tuyên bố đó sẽ trở nên sáo rỗng nếu ông Sisi không chứng minh trong thực tế bằng những hành động cụ thể khi ông bắt đầu những ngày làm việc chính thức đầu tiên.

Theo các nhà phân tích, năm đầu tiên cầm quyền sẽ là khoảng thời gian "trăng mật" đầy ý nghĩa đối với Tổng thống Sisi, vì nó sẽ cho mọi người thấy quyết tâm thực hiện lời hứa của ông đến đâu.

Tổng thống Sisi năm nay 69 tuổi, trở thành người đứng đầu Ai Cập sau khi giành được 97% phiếu bầu, một chiến thắng "như dự kiến", trong cuộc bầu cử kéo dài "hơn dự kiến" 1 ngày, từ 26/5 đến hết ngày 28/5 thay vì 2 ngày (26 và 27/5) như dự kiến.

Việc kéo dài thêm 1 ngày bầu cử là quyết định chữa cháy nhằm cứu vãn một cuộc bầu cử thất bại có thể ảnh hưởng xấu khiến cho chiến thắng của ông Sisi trở nên "kém vinh quang". Và ngay cả khi đã cho thêm một ngày, tỉ lệ cử tri đi bỏ phiếu cũng chỉ dừng lại ở con số 47%, vẫn dưới ngưỡng trung bình. Điều này minh chứng một thực tế rằng vẫn còn hơn một nửa nước Ai Cập không đồng tình với Sisi, không ủng hộ các chính sách mà ông đã và đang áp dụng mặc dù chưa được chính thức bầu lên nắm quyền.

Người ta vẫn chưa quên những gì ông đã làm đối với tổ chức Huynh đệ Hồi giáo và các nhóm Hồi giáo khác ủng hộ Huynh đệ Hồi giáo từ gần một năm nay. Trước bầu cử, Sisi thậm chí còn tuyên bố cứng rắn rằng đất nước Ai Cập dưới thời ông lãnh đạo sẽ "không có chỗ cho Huynh đệ Hồi giáo"; còn ngay trong bài phát biểu nhậm chức hôm 8/6, Sisi tiếp tục khẳng định quan điểm cứng rắn "sẽ không có hòa giải với những kẻ phạm tội hoặc sử dụng bạo lực như phương pháp đấu tranh".

Biện pháp cứng rắn sẽ chỉ dẫn đến sự đối đầu dưới mọi hình thức và dập tắt mọi hy vọng hòa giải dân tộc, giúp hàn gắn sự chia rẽ sâu sắc về chính trị, tôn giáo đang tồn tại ở Ai Cập. Kể từ khi lật đổ Tổng thống dân cử Mohamed Morsi vào tháng 7/2013, quân đội Ai Cập do Sisi lãnh đạo đã đàn áp và giết chết hơn 1.000 người Hồi giáo ủng hộ ông Morsi, khoảng 16.000 người khác bị bắt giam, xét xử; có những phiên tòa kỳ lạ lập kỷ lục về xét xử tập thể và tuyên án "tử hình tập thể" có một không hai trên thế giới và chưa từng có trong lịch sử.

Sự đối đầu cứng rắn sẽ nuôi dưỡng bất ổn về an ninh, và chính đó sẽ làm cho xã hội Ai Cập thời Tổng thống Sisi càng loạn hơn, không giống bất kỳ giai đoạn lịch sử nào trong quá khứ.

Ngay khi lễ nhậm chức của Tổng thống Sisi đang diễn ra, trên Quảng trường Tahrir đã xảy ra ít nhất 5 vụ cưỡng hiếp phụ nữ rất tàn bạo. Phóng viên CNN đã mô tả một trong các vụ cưỡng hiếp đó như sau: Một đám đông đàn ông và thanh niên điên cuồng giằng xé một phụ nữ lõa thể, cảnh sát phải rất vất vả mới giải thoát được nạn nhân nhưng cũng không thể ngăn được đám đông điên cuồng nhào đến giành giật cho đến khi nạn nhân không còn mảnh vải trên người và ngã quỵ, cảnh sát phải đấu tranh quyết liệt với đám đông để đưa được nạn nhân vào xe chở đi.

Sự cuồng loạn này như thách thức một quy định mới vừa được ban ra cách đây vài ngày xem hành vi quấy rối tình dục là một tội hình sự. Một luồng dư luận tại Ai Cập cho rằng, những hoạt động tưng bừng lễ hội, những hình ảnh khoa trương mang tính chất tuyên truyền được triển khai khắp thủ đô Cairo nhằm mục đích khỏa lấp đi tình trạng bạo lực nhức nhối trong xã hội mà chính quyền quân sự không thể dập tắt được. Có lẽ đây sẽ là một trong những thách thức quan trọng đối với lời hứa "mang lại cuộc sống tốt hơn trong 4 năm" được ông Sisi đưa ra tại Dinh Quba.

Bất ổn xã hội sẽ ngày càng trầm trọng nếu vấn đề kinh tế, đời sống người dân không được cải thiện ngay trong năm đầu cầm quyền của ông Sisi. Kinh tế Ai Cập vốn đã giống như "cái rổ thưa" không thể chứa được những khoản tài trợ năng lượng và tham nhũng tràn lan vốn đã là căn bệnh từ trước khi làn sóng Mùa xuân Arập tràn qua, để rồi sau 3 năm vật vã trong biểu tình, bạo loạn, nền kinh tế èo uột càng rệu rã hơn khi ngành du lịch - bầu sữa chính nuôi dưỡng nền kinh tế bị suy sụp do ảnh hưởng của bất ổn chính trị.

Có vẻ Tổng thống Sisi đã nhìn thấy được mối nguy hại này nên ông đã quyết định giữ lại 2 nhân vật quan trọng trong chính quyền lâm thời để giúp ông hình thành chính phủ mới nhằm vực dậy nền kinh tế đất nước, cải thiện đời sống người dân: Đó là Thủ tướng lâm thời Ibrahim Mehleb và Bộ trưởng Tài chính Hany Kadry Dimian

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.