Gần hai giờ chờ đợi sau cuộc điện thoại, ông Phạm Văn Nghĩa, Phó giám đốc, phụ trách Ban QLRĐD Krông Trai từ trong rừng ra đón chúng tôi bên một triền đồi ở buôn Chơ, xã Suối Trai. Chỉ tay về phía cánh rừng già, ông Nghĩa cho biết, với tổng diện tích 13.767ha, trong đó có gần 6.989ha rừng tự nhiên, 7.032ha đất có rừng, 6.739ha đất chưa có rừng và 43ha rừng trồng, RĐD Krông Trai mở rộng đến 6 xã Krông Pa, Ea Chà Rang, Suối Trai, Sơn Phước, Suối Bạc, Cà Lúi của huyện Sơn Hòa (Phú Yên) trước đây và nay là các xã Suối Trai, Sơn Hòa, Tây Sơn (Đắk Lắk). Bên trong RĐD Krông Trai có hệ động thực vật phong phú, đa dạng, ngoài 236 loài thực vật với các loại gỗ quý hiếm như cẩm lai, trắc dây, cà te, gụ mật, giáng hương còn có 262 loài động vật, trong đó có 6 loài chim ghi danh trong sách Đỏ Việt Nam cùng nhiều loài thú quý hiếm như hươu vàng, cà tong, bò bang teng, bò tót min…
Rừng thì mênh mông và nhiều đường, lắm cửa; còn lâm tặc có nhiều thủ đoạn tinh ma, manh động. Do đó, lực lượng kiểm lâm luôn phải đối mặt với nhiều khó khăn, vất vả, hiểm nguy. Mỗi khi lén lút vào rừng đốn hạ cây gỗ, cắt ra nhiều khúc, lâm tặc cử người đi trước “dọn đường” để cảnh báo qua điện thoại khi phát hiện kiểm lâm, rồi sử dụng xe máy “khủng” đã xoáy nòng, đôn dên, hàn gắn khung sắt, lắp đặt 3-4 ống nhún để chở gỗ.
Nguy hiểm hơn nữa là có vụ lâm tặc bất ngờ cắt dây, trút gỗ xuống đường hoặc giăng bẫy đinh chông để cản trở kiểm lâm truy đuổi rồi “đua tốc độ” bạt mạng, đánh võng, lạng lách kinh hoàng trên những con đường làng; thậm chí có trường hợp lâm tặc cầm hung khí chống trả quyết liệt với kiểm lâm. Mặt khác, nhiều diện tích RĐD Krông Trai nằm kế bên những buôn làng đồng bào dân tộc thiểu số, nên có một thời người dân ngang nhiên phát dọn cây cối trái phép để lấy đất làm nương rẫy; khi kiểm lâm truy xét, xác minh thì những người liên quan chỉ nói tiếng Chăm, Êđê để thông đồng né tránh…
Trong khi đó, nhân lực của Ban QLRĐD Krông Trai luôn trong tình trạng thiếu hụt rất nhiều. Bình quân mỗi kiểm lâm phải đảm trách quản lý, bảo vệ gần 920ha rừng. Vì thế, có những cuộc tuần tra xuyên suốt vài chục cây số đường rừng, quần áo lấm lem bụi đất, da thịt xây xước khi len lỏi qua những lối tắt đầy gai góc, nhưng ngoài tiền lương chỉ có thêm phụ cấp rất ít ỏi so với thời gian, khối lượng và tính chất phức tạp công việc mỗi ngày.
Trước thực tế đó, Ban QLRĐD Krông Trai phải thường xuyên động viên mọi người hỗ trợ lẫn nhau nỗ lực vượt khó, kiên dũng trước cuộc chiến bảo vệ rừng nguyên sinh; đồng thời phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền trong khu vực đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật về lâm nghiệp sâu rộng đến từng thôn xóm, buôn làng bằng nhiều hình thức sinh động, dễ nhớ, dễ hiểu.
Bên cạnh đó, hai tổ công tác của đơn vị chủ động nắm chắc tình hình từ nhiều nguồn để tổ chức các cuộc tuần tra kiểm soát những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ lâm tặc xâm nhập đốn hạ cây gỗ, săn bẫy động vật, phát dọn cây cối làm nương rẫy; tổ chức cho 21 thôn – buôn và hàng trăm hộ gia đình cam kết thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật về bảo vệ, phòng cháy chữa cháy rừng. Ban QLRĐD Krông Trai cũng đã tổ chức giao khoán cho 120 hộ gia đình bảo vệ 2.965ha rừng, nhưng vẫn phải tăng cường giám sát hiệu quả thực hiện của từng gia đình. Từ kết quả triển khai đồng bộ những biện pháp tích cực nêu trên, những năm gần đây, số vụ vi phạm và diện tích rừng bị xâm hại giảm mạnh.
Trong năm 2024 đã phát hiện, xử lý 73 vụ vi phạm lâm luật, trong đó có 53 vụ phá rừng trái pháp luật gồm 6,5ha; 9 vụ khai thác, tàng trữ, vận chuyển lâm sản trái phép… Ngoài việc xử lý hành chính hơn 30 triệu đồng, buộc 37 trường hợp phải khoanh nuôi, khôi phục lại gần 2,6ha rừng, Ban QLRĐD Krông Trai đã chuyển cho cơ quan điều tra có thẩm quyền xem xét, xử lý hình sự 13 vụ. Riêng 7 tháng đầu năm nay chỉ có 20 vụ vi phạm lâm luật, trong đó có 16 vụ phá rừng trái pháp luật gồm 1,4ha; 2 vụ khai thác, tàng trữ lâm sản trái phép…Từ kết quả xác minh đã xử lý hành chính 3 vụ, chuyển cho cơ quan điều tra có thẩm quyền xem xét, xử lý hình sự 3 vụ.
Lãnh đạo Ban QLRĐD Krông Trai cho biết, hầu hết những vụ đốn hạ, vận chuyển cây gỗ, phát dọn cây cối lấy đất làm nương rẫy đều diễn ra nửa đêm, mờ sáng, nên ngoài các cuộc tuần tra thông thường, mỗi tuần, Ban QLRĐD Krông Trai còn triển khai nhiều cuộc tuần tra đột xuất xuyên đêm, bất kể tiết trời mưa gió, hanh khô, nhất là khi phát hiện dấu hiệu bất thường hay nhận được tin báo từ người dân nhưng vẫn phải thẩm định để phòng ngừa tin giả đánh lạc hướng kiểm lâm để “dọn đường” nơi khác cho lâm tặc.
“Cuộc chiến bảo vệ rừng ở nơi này vẫn còn nhiều gian nan thử thách. Vì thế, ngoài việc bám sát sự chỉ đạo của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk trong thực thi nhiệm vụ chuyên môn, Ban QLRĐD Krông Trai luôn tranh thủ sự hỗ trợ tích cực của cấp ủy, chính quyền địa phương huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc với lực lượng kiểm lâm nỗ lực bảo vệ sắc xanh cho lá phổi xanh Krông Trai trên vùng đất phía Đông Đắk Lắk” – ông Phạm Văn Nghĩa chia sẻ.
Cập nhật diễn biến rừng để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng 
Bảo vệ rừng hiệu quả nhờ vào chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng 
