Dự trữ xăng dầu quốc gia đủ dùng 15 ngày vào năm 2025

Dự trữ xăng dầu chỉ bảo đảm trong vòng một tuần

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho biết, các nước trên thế giới quan tâm rất nhiều đến dự trữ dầu thô. Ví dụ như Mỹ đang có kho dự trữ là khoảng 720 triệu thùng, tiêu dùng của người Mỹ khoảng 20 triệu thùng/một ngày, nghĩa là sẽ duy trì được khoảng 36 ngày dự trữ. Trung Quốc, Italia, các nước có nền kinh tế lớn thứ hai thế giới dự trữ dầu thô của họ là khoảng 300 triệu thùng và khối lượng này có thể sử dụng từ 50 - 60 ngày.

Trong khi đó, hiện nay, dự trữ xăng dầu chúng ta chỉ bảo đảm trong vòng một tuần. Mục tiêu đến năm 2025 phấn đấu nâng lên khoảng 15 ngày, năm 2030 khoảng 30 ngày, như vậy dự kiến mỗi một năm phải chi ra khoảng hơn 4.000 tỷ để chuẩn bị cho hệ thống dự trữ. Ngoài ra, qua cuộc họp của Hội đồng Quốc gia vừa rồi, để có hệ thống dự trữ xăng dầu, khí đốt hoàn chỉnh thì cần tới 270.000 tỷ, con số rất lớn. Nếu để Nhà nước đứng ra lo toàn bộ khoản này sẽ rất khó khăn, chưa tính đến các cái chi phí khác liên quan.

"Tôi cho rằng, cần tập trung vào xã hội hóa đầu tư xây dựng hạ tầng dự trữ xăng dầu, trong đó có cả vai trò của Nhà nước và vai trò của các doanh nghiệp, các tổ chức ngoài nhà nước," ông Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Đức Hạnh, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty CP dầu khí Sơn Hải cho rằng, việc dự trữ xăng dầu là rất cần thiết, là tất yếu khách quan để bảo đảm dự trữ năng lượng quốc gia. 

Hiện, hệ thống kho dự trữ xăng dầu nước ta đã được phân bố trên phạm vi cả nước, nhưng lại chưa có hệ thống kho riêng cho dự trữ quốc gia. Xăng dầu dự trữ vẫn phải gửi tại kho của doanh nghiệp với lượng thành phẩm chỉ khoảng 9 ngày nhập ròng. Tổng mức dự trữ xăng dầu gồm: lưu thông, sản xuất và dự trữ quốc gia khoảng 65 ngày nhập khẩu ròng.

Ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính - Bộ Công Thương cho biết, thời gian qua, hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt đã được đầu tư tương đối hiệu quả và cũng góp phần bảo đảm nguồn cung xăng dầu, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của xã hội cả trong điều kiện bình thường cũng như khi có biến động thị trường. Hiện, nguồn vốn đầu tư hạ tầng kho xăng dầu thời gian qua đa số không sử dụng vốn ngân sách nhà nước. Ở đây chủ yếu là vốn của doanh nghiệp, cụ thể là 30% vốn của chủ đầu tư và 30% là vốn của các tổ chức tín dụng tài trợ.

Theo Bộ Công Thương, hiện nay theo thống kê, có trên 30 doanh nghiệp đầu mối, chiếm khoảng 98% quy mô sức chứa của hệ thống. Các doanh nghiệp có vốn nhà nước có tổng sức chứa khoảng trên 3 triệu m3, chiếm 63% tổng sức chứa, với chủ lực là Tập đoàn Xăng đầu Việt Nam (Petrolimex), PVOil và Tổng công ty xăng dầu Quân đội. Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh có tổng sức chứa khoảng gần 2 triệu m3, chiếm khoảng 37% tổng sức chứa.

Theo đó, vai trò của nguồn lực xã hội hóa trong đầu tư hạ tầng dự trữ xăng dầu khá quan trọng trong bối cảnh nguồn ngân sách nhà nước ngày càng hạn hẹp. Trong quy hoạch hạ tầng cung ứng dự trữ xăng dầu 2021-2030, tầm nhìn 2050, Bộ Công Thương tiếp tục đưa ra những giải pháp về huy động vốn đầu tư nguồn lực xã hội. Còn nguồn lực của ngân sách nhà nước ngành sẽ ưu tiên tập trung cho khâu dự trữ quốc gia.

Chi phí đầu tư kho dự trữ quá lớn

Về đầu tư kho dự trữ, ông Hạnh cho biết, để các doanh nghiệp có sự đầu tư bài bản hệ thống hạ tầng dự trữ rất khó bởi vì, để đầu tư xây dựng được hệ thống dự trữ xăng dầu cần nguồn lực về tài chính rất lớn. Nhà nước phải làm việc này chứ doanh nghiệp rất khó. Vì đầu tư rất lớn, không ngân hàng nào dám tài trợ vốn. Đồng thời, việc dự trữ phải độc lập giữa các doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Đức Hạnh, doanh nghiệp ông từng lên phương án đầu tư kho dự trữ xăng dầu 35.000 – 40.000 m3 với tổng mức đầu tư 500 tỷ, nhưng sau khi cân nhắc các yếu tố, tính toán lại tài chính thì không thể thực hiện nổi.

Chi phí đầu tư kho dự trữ quá lớn, không thể tiếp cận vốn vay từ các ngân hàng. Thực tế, các ngân hàng vẫn rất tạo điều kiện cho các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu vay vốn để kinh doanh nhưng yêu cầu phải đáp ứng được 3 nguyên tắc tiếp cận tín dụng ngân hàng: có mục đích, có kế hoạch và có tài sản tương ứng đảm bảo; hoàn trả vốn và lãi đúng thời hạn. 

Ông Nguyễn Hoàng Giang cho biết, hiện nay trên phạm vi cả nước, trong tổng số hơn 200 kho lưu trữ, có 90 kho số lượng kho từ 5.000 đến khoảng 100.000 mét khối, với tổng sức chứa khoảng trên 5,3 triệu mét khối. “Theo đánh giá định kỳ, Bộ Công Thương cùng các đơn vị tư vấn đánh giá cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu về dự trữ và cung ứng xăng dầu. Và có thể nói, không phát sinh tình trạng đứt gẫy cung ứng do thiếu hạ tầng, " ông Nguyễn Hoàng Giang khẳng định.

Về giải pháp, ông Hạnh cho rằng, Nhà nước nên có chính sách hỗ trợ đầu tư dự trữ xăng dầu. Cụ thể, có tín dụng ưu đãi, tạo điều kiện các doanh nghiệp tiếp cận đất đai làm kho. Cùng với đó, Nhà nước nên sớm hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật. Có thể ban hành Luật Dự trữ nguyên liệu xăng dầu như Nhật Bản ban hành 2 luật dự trữ và luật giám sát chất lượng.

Về vấn đề vốn, bà Hoàng Thị Thu Hà, Phó trưởng phòng, Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết, theo dự thảo quy hoạch, tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển hệ thống xăng dầu, dự trữ cung ứng khí đốt quốc gia đến năm 2030 lên tới khoảng 270.000 tỷ. Nguồn vốn này được huy động từ nhiều nguồn như: Nguồn vốn doanh nghiệp, nguồn vốn ngân sách, nguồn vốn tín dụng và các nguồn vốn khác liên quan đến nguồn vốn tín dụng ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước đã ban hành đầy đủ hành lang pháp lý để cho các tổ chức tín dụng xem xét, quyết định cho vay trên cơ sở đánh giá dự án đó có khả thi, có khả năng trả nợ hay không mới quyết định cho vay. Theo báo cáo của các ngân hàng thương mại, hiện nay các ngân hàng thương mại đều đang cung cấp đủ hạn mức tín dụng cho doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu, doanh nghiệp xăng dầu cũng như là cung cấp đủ nguồn ngoại tệ cho doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu.

Ông Vũ Thành Nam, Cục Quản lý hoạt động xây dựng, Bộ Xây dựng cho rằng, để đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư xây dựng hạ tầng dự trữ xăng dầu, cần tiếp tục rà soát để có những chính sách phù hợp.