Tỷ giá USD tăng 7%
Ngày 17/10, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chính thức áp dụng biên độ tỷ giá mới. Cụ thể, theo NHNN, từ đầu năm 2022 đến nay, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) và nhiều ngân hàng trung ương lớn đẩy mạnh lộ trình thắt chặt chính sách tiền tệ, tăng nhanh lãi suất điều hành, xung đột Nga - Ukraine làm chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục gián đoạn, giá xăng dầu và hàng hóa tăng cao, lạm phát tại nhiều nền kinh tế vượt mức kiểm soát… gây biến động lớn trên thị trường quốc tế và trong nước.
Trước tình hình đó, NHNN áp dụng đồng bộ các công cụ, giải pháp, can thiệp để duy trì hoạt động ổn định, thông suốt của thị trường tiền tệ, ngoại hối, qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ thực hiện các mục tiêu đề ra tại Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, theo Nghị quyết /2022/QH15 của Quốc hội (về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội) và Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ cụ thể thế hóa Nghị quyết 43.
Để chủ động thích ứng trước diễn biến khó lường của thị trường quốc tế và định hướng tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ, tăng lãi suất của FED và các ngân hàng trung ương trên thế giới, ngày 17/10/2022, NHNN ban hành Quyết định số 1747/QĐ-NHNN quy định về tỷ giá giao ngay giữa đồng Việt Nam với các ngoại tệ của các tổ chức tín dụng được phép.
Theo đó, biên độ tỷ giá giao ngay giữa đồng Việt Nam và đô la Mỹ (USD) được điều chỉnh từ ±3% lên ±5%.
NHNN cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tê, sẵn sàng bán ngoại tệ can thiệp để ổn định thị trường.
Trong một diễn biến có liên quan, ngày 17/10, NHNN cũng đã tăng tỷ giá trung tâm sáng thêm 45 đồng/USD so với phiên trước đó, lên mức 23.586 đồng/USD.
Với sự điều chỉnh cả tỷ giá trung tâm lẫn biên độ điều chỉnh tỷ giá, trên thị trườngngày 17/10, giá USD bán ra nhiều ngân hàng được nâng lên mức 24.500 đồng/USD, giá bán USD trên thị trường tự do vượt 24.500 đồng/USD. So với đầu năm, tỷ giá USD trên thị trường đã tăng 7%.
Cân bằng cung cầu thị trường
Phân tích về quyết định này của NHNN, chuyên gia kinh tế, TS. Lê Xuân Nghĩa, cho rằng, có 2 lý do khiến NHNN phải điều chỉnh biên độ tỷ giá đồng thời nâng tỷ giá trung tâm.
Thứ nhất, USD đã tăng giá rất mạnh thời gian qua do FED liên tục tăng lãi suất với cường độ cao. Hầu hết các đồng tiền trên thế giới đã mất giá mạnh so với USD: Yên Nhật mất giá khoảng 40%, Euro và bảng Anh mất giá khoảng 30%, Trung Quốc - quốc gia có mức độ mất giá nội tệ thấp nhất cũng mất giá khoảng 8%.
Việc Việt Nam phải điều chỉnh giá trị đồng tiền là khó tránh.
Bên cạnh giải pháp tăng lãi suất điều hành như NHNN đã làm, việc phối hợp các chính sách khác, trong đó có chính sách điều chỉnh tỷ giá hối đoán để hạn chế bán ngoại tệ ra thị trường nhằm cân bằng cung cầu là cần thiết. Hơn nữa, biên độ biến động tỷ giá +/-3% đã có từ năm 2015 và cần điều chỉnh cho phù hợp với tình hình mới.
Thứ hai, nguyên nhân nữa khiến NHNN phải điều chỉnh biên độ tỷ giá còn có thể là do sức ép từ cán cân vãng lai. Mặc dù cán cân thương mại nước ta vẫn thặng dư tương đối, nhưng cán cân dịch vụ thâm hụt lớn trong khi cán cân tài chính cũng đang trong trạn thái yếu (vốn đầu tư gián tiếp giảm).
Với các sức ép về tỷ giá lớn như vậy, NHNN buộc phải áp dụng điều chỉnh tỷ giá trung tâm và biên độ tỷ giá hối đoái.
Cũng có cùng quan điểm, TS Đinh Trọng Thịnh nhận định việc NHNN nới rộng biên độ tỷ giá từ 3 lên 5% là tạo điều kiện cho ngân hàng thương mại mua bán với tỷ giá mới, không vi phạm luật nhà nước, ngân hàng, làm cho hoạt động của các ngân hàng tốt hơn. Việc mua được USD nhiều hơn, dễ hơn giúp giảm nhu cầu mua USD của người dân. Giá USD cao lên thì người mua giảm mua.
Cũng theo ông Thịnh, động thái này không ảnh hưởng quá nhiều đến hoạt động xuất nhập khẩu. Người có USD thì sẵn sàng bán vì cao hơn, người mua không lo ngại vì biên độ mới chấp nhận đc. Việc mua bán USD thuận lợi hơn.
Quan trọng nhất là làm triệt tiêu nguy cơ đầu cơ. Nếu cứ nâng lãi suất mà giữ giá USD, mà giá thị trường cao thì có chênh lệch giá mua bán giữa ngân hàng thương mại với giá chợ đen, đầu cơ. Như vậy, lợi ích là giảm áp lực tỷ giá, phù hợp với thị trường.
Tỷ giá đã bớt căng thẳng 
Điều hành tỷ giá: ổn định chứ không cố định 
