Bitcoin tăng cao, thị trường tiền ảo lại “nhộn nhịp”

Nhộn nhịp “lùa gà”, lừa mua lừa bán

Chị Trịnh Tâm, một người chơi tiền ảo cho biết chị vốn thích đầu tư mạo hiểm, nên từ nhiều năm nay, chị vẫn “lén lút” chơi coin. Tuy nhiên, thời điểm hiện nay, khi bitcoin vượt mốc 100.000 USD, các hội nhóm chơi tiền ảo hoạt động tưng bừng, thì chị lại có phần dè dặt.

“Ngày nào tôi cũng nhận được các lời mời chào, chia sẻ kinh nghiệm mua bán tiền ảo từ Cộng đồng Bitcoin & Crypto, Cộng đồng Trader coin Việt Nam... Với quan niệm có sóng là sẽ có lời, nhiều người lao đầu vào tiền ảo, chấp nhận 5 ăn 5 thua”, chị Tâm cho biết. Tuy nhiên, với kinh nghiệm chơi tiền ảo lâu năm, theo chị Tâm, người mua cần hết sức cảnh giác với các trò lừa đảo. Đặc biệt, muốn mua bán tiền ảo cũng cần phải có kinh nghiệm, nếu không sẽ bị “lùa gà” theo phong trào.

Cụ thể như với đồng tiền ảo pi, nhờ ăn theo bitcoin, dù được coi là "rác", nhưng vẫn liên tục tăng giá. Theo chuyên gia trong lĩnh vực tiền số, dự án Pi Network đến nay không nằm trên mạng lưới Blockchain (chuỗi khối), do đó các đồng pi được sản sinh trên ứng dụng chỉ là con số tượng trưng, không có giá trị mua bán. Thế nhưng trên các hội nhóm Pi NetWork, việc mua bán lại diễn ra rất rầm rộ.

Cũng trên các hội nhóm, nhiều người kể chuyện mình bị lừa như một bài học cho những người khác. Ví dụ như trường hợp anh Nguyễn Văn Trường (Hà Nội), sau một thời gian “ôm” đồng tiền ảo pi, anh muốn chốt lời. Sau khi thảo thuận giao dịch xong, phía bên người mua đã chuyển cho anh 500 nghìn đồng tiền đặt cọc, thoả thuận khi anh chuyển giao hết số pi, thì sẽ trả nốt số tiền còn lại. Tuy nhiên, sau khi chuyển xong số pi, anh Trường đã bị đối tượng mua quỵt luôn tiền và chặn số liên lạc.  

Không phải chỉ người bán bị lừa, mà người mua cũng ở “giữa muôn trùng… bịp”.  Chị Thương Hoàn cho biết, thấy tiền ảo sốt sình sịch, chị nóng ruột quá nên cũng tìm hiểu. Do mới bập bẹ chơi tiền ảo, nên chị chưa có nhiều kinh nghiệm. Được một đối tượng chào mời mua tiền ảo với giá hời do “cần tiền bán gấp”, chị cũng thận trọng yêu cầu gặp mặt để trao đổi, nhưng đối tượng lấy lý do từ chối và gửi chị một đường link, yêu cầu chị vào kiểm tra tài khoản và số coin mà đối tượng có để chứng minh.

“Khi tôi vào theo đường link lạ thì được yêu cầu làm theo hướng dẫn, trong đó có nhập mã điện thoại. Lúc đó, tôi mới tỉnh ngộ là có thể mình bị lừa, đối tượng đang dụ tôi vào đường link lạ để ăn cắp tài khoản ngân hàng. May mắn là tôi dùng 2 điện thoại, và chiếc điện thoại tôi dùng để giao dịch này không cài bất kỳ app hay tài khoản ngân hàng nào nên không có thiệt hại gì”, chị Hoàn kể lại.

Bị lừa là một chuyện, kể cả không bị lừa, thì việc đầu tư tiền ảo cũng không hề “dễ ăn” như thực tế. Anh Nguyễn Văn Hoàng, một người chơi coin cho biết, anh đã đầu tư 200 triệu vào tiền ảo bitcoin từ những ngày đồng tiền này có giá 50.000 USD/coin. Sau khi thấy đồng tiền này lên xuống chóng mặt, anh đã không dám liều nữa, mà bán bớt 1 phần để phòng ngừa rủi ro. Do vẫn còn “máu” kinh doanh, anh quyết định giữ lại 1 “mảnh” nhỏ của bitcoin để “thăm dò”. “Thế nhưng, người tính không bằng trời tính, sau đó, sàn tiền ảo mà tôi tham gia bị đánh sập, thế là toàn bộ số tiền đó đã bị mất trắng. Tính ra, tiền lãi bù vào, tôi vẫn bị lỗ mấy chục triệu khi chơi tiền ảo”, anh Hoàng chia sẻ.

Cần tỉnh táo tự bảo vệ mình

Từ nhiều năm nay, thị trường tiền ảo vẫn âm thầm hoạt động và sẽ chỉ gây chú ý khi lâu lâu, cơ quan chức năng lại “khui” ra một vụ lừa đảo. Điển hình như tháng 6/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án vi phạm các quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp xảy ra tại Công ty Cổ phần BBA Toàn Cầu, đồng thời ra quyết định khởi tố bị can đối với Thân Văn Thoại và 7 đối tượng có liên quan.

Được biết, từ năm 2019, Thoại đã mua lại dự án đồng tiền ảo CachBack Pro (CBP) từ nước ngoài về Việt Nam với mục đích kinh doanh tạo nhiều lợi nhuận. Thông qua các đối tượng người nước ngoài, Thoại tạo các giao dịch ảo đồng thời quảng bá đồng tiền ảo được giao dịch trên một số trang web về tiền ảo trên thế giới và lôi kéo người chơi thông qua mạng lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh khác nhau. Trong khoảng thời gian từ tháng 3/2021 đến 11/6/2024, thông qua trang web ứng dụng Speeding.vip, Thân Văn Thoại cùng các leader đã tạo ra cộng đồng đầu tư với hàng trăm ngàn tài khoản tham gia với giá trị các gói đầu tư được thể hiện trên hệ thống lên đến hàng chục tỷ đô la, hưởng lợi số tiền đặc biệt lớn, gây thiệt hại cho nhiều nhà đầu tư.

Theo thống kê của các tổ chức quốc tế, Việt Nam đứng thứ hai thế giới về tỷ lệ người dân sở hữu tài sản số (khoảng 20 triệu người). Số liệu của Chainalysis cho biết, dòng tài sản số vào Việt Nam năm 2023 đạt 120 tỷ USD. Trước thực tế này, nhiều chuyên gia cho rằng cần sớm quản lý thị trường tiền ảo để hạn chế những rủi ro về an ninh trật tự, cũng như chống được thất thu thuế.

Trao đổi với PV Báo CAND, chuyên gia tài chính Đinh Trọng Thịnh cho biết, số lượng người tham gia thị trường bitcoin, tiền ảo ở Việt Nam rất nhiều nhưng khung pháp lý và những quy định liên quan đến thị trường này lại gần như bằng 0, dù Bộ Tài chính và các cơ quan ban ngành cũng đã đưa ra một số quy định ban đầu.

“Trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump quay trở lại Nhà Trắng, thị trường tiền ảo đang đứng trước nhiều cơ hội to lớn. Đây cũng là thời điểm các cơ quan quản lý tại Việt Nam nên đi sâu vào quản lý tiền ảo sao cho hiệu quả”, ông Thịnh nhấn mạnh. Còn về phía những nhà đầu tư, trong khi chưa có hành lang pháp lý bảo vệ, chuyên gia này khuyến cáo nhà đầu tư cần cân nhắc khi giao dịch, đặc biệt là việc mua bán với các đối tượng ẩn danh, những sàn giao dịch không có uy tín, lập ra chỉ để “lùa gà”.

“Thực tế, việc giao dịch tiền ảo và các vụ lừa đảo đã diễn ra nhiều năm nay, không phải chỉ mỗi đợt này. Các cơ quan chức năng, các phương tiện truyền thông cũng đã đưa ra cảnh báo, nên những nhà đầu tư cần phải tự bảo vệ mình, tránh tiền mất tật mang”, chuyên gia Đinh Trọng Thịnh khuyến cáo.

Cùng chung quan điểm, ông Nguyễn Văn Thân – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa cho biết, Việt Nam đang đứng thứ hai thế giới về đầu tư tiền ảo. Việc để trống hành lang pháp lý cho tiền số khiến Việt Nam đang trở thành mảnh đất màu mỡ cho những người kinh doanh tiền ảo. “Với tiền số, chúng ta cần phải có thái độ rõ ràng, cần nghiên cứu, tính toán để có định hướng thu thuế. Nhiều nước trong khu vực đã có quy định về vấn đề này, không nên để Việt Nam trở thành nơi trốn thuế của các nhà kinh doanh tiền số. Tất nhiên, đây là vấn đề khó nhưng cần phải tập trung giải quyết”, ông Thân đề nghị.