Bài 1: Phanh phui hàng loạt vụ sản xuất thực phẩm chức năng giả chấn động

Đặc biệt, sau khi cơ quan điều tra triệt phá các đường dây sản xuất hàng giả, hàng kém chất lượng khiến cho hàng loạt đối tượng phải bí mật đổ bỏ các sản phẩm kém chất lượng từ thuốc, thực phẩm chức năng đến mỹ phẩm, bánh kẹo, thực phẩm, đồ uống… góp phần làm minh bạch hoá thị trường; ngăn chặn hàng giảm, hàng kém chất lượng làm ảnh hưởng đến sức khoẻ, niềm tin của người dân.

Chỉ trong thời gian ngắn, các đơn vị thuộc Bộ Công an và Công an các tỉnh, thành phố đã triệt phá hàng loạt vụ sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, thuốc chữa bệnh giả, thực phẩm chức năng giả… “chỉ mặt, chỉ tên” các cán bộ có hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi, gây hại cho cộng đồng.

Người nổi tiếng, hoa hậu tham gia sản xuất, quảng bá hàng giả

Vụ án sản xuất hàng giả là thực phẩm chức năng và lừa dối khách hàng do nhóm đối tượng Nguyễn Thị Thái Hằng (Hằng du mục), Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn Chị EM Rọt; Phạm Quang Linh (Quang Linh Vlogs), cổ đông sáng lập, thành viên HĐQT; hoa hậu Nguyễn Thúc Thuỳ Tiên có lẽ là vụ án chấn động nhất bởi các đối tượng đều là người nổi tiếng, có ảnh hưởng trên không gian mạng với các trang mạng xã hội hàng triệu người theo dõi, ủng hộ.

Để lừa dối khách hàng, các đối tượng thành lập Công ty cổ phần Asia Life để gia công, sản xuất sản phẩm bổ sung SuperGreens Gummies, đăng ký nhãn hiệu kẹo Kera tại Cục sở hữu trí tuệ.

Theo bản công bố, giới thiệu sản phẩm, kẹo Kera được làm từ 28,13% bột rau củ tự nhiên nhưng các đối tượng không sử dụng nguyên liệu rau củ tự nhiên mà mua các loại bột, chất phụ gia để sản xuất kẹo Kera với hàm lượng bột rau chỉ chiếm từ 0,61% đến 0,75% thấp hơn khoảng 50 lần so với nội dung công bố.

Không chỉ thế, các đối tượng còn sử dụng chất sorbitol 70%, đường - với tỷ lệ 12% và nhiều chất phụ gia khác không công bố cho người tiêu dùng biết để lừa người tiêu dùng về tính năng, tác dụng của sản phẩm kẹo Kera tốt cho tiêu hoá, nhuận tràng từ việc bổ sung chất xơ tự nhiên từ rau củ, trong khi việc nhuận tràng là do chất phụ gia, chất tạo ngọt đồng thời là “thuốc xổ” chữa táo bón trong y học.

Vụ án này, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã khởi tố 10 đối tượng, trong đó có 5 bị can về tội “Lừa dối khách hàng” trong đó có Hằng du mục, Quang Linh Vlogs, hoa hậu Nguyễn Thúc Thuỳ Tiên…; thu giữ 33.201 hộp kẹp thành phẩm, hơn 7 nghìn hộp kẹo bán thành phẩm; hơn 2 tấn kẹo Kera và thu hồi 16,3/17,5 tỷ đồng các đối tượng thu lợi bất chính từ việc sản xuất, bán bán kẹo Kera.

Tiếp đó, Văn phòng Cơ quan CSĐT Bộ Công an khám phá vụ án sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; lừa đảo chiếm đoạt tài sản; đưa hối lộ; môi giới hối lộ xảy ra tại Công ty cổ phần Dược quốc tế Rance Pharma; Công ty cổ phần Dược dinh dưỡng Hancofood Group; Công ty TNHH Herbitec và các cơ quan, tổ chức có liên quan tại Hà Nội và nhiều tỉnh, thành phố trên toàn quốc.

Các đối tượng thuộc Công ty Hancofood Group đã sản xuất sữa bột giả với 573 nhãn hiệu sữa bột các loại, dành cho người bị tiểu đường, suy thận, trẻ sinh non và phụ nữ có thai; mua phiếu kết quả thử nghiệm giả để làm hồ sơ công bố. Các đối tượng thuộc Công ty TNHH Công nghệ Herbitec sản xuất hàng trăm sản phẩm bảo vệ sức khoẻ dành cho trẻ em như Medi KID calcium, ăn ngoan Baby SHARK…

Vụ án tại Công ty cổ phần Z Holding và các công ty thành viên với việc sản xuất - phân phối thực phẩm chức năng quy mô lớn, vận hành khép kín, trong đó, sản phẩm sữa Hiup được sản xuất giả cùng nhiều sản phẩm kém chất lượng khác từng được rất nhiều người dân tin tưởng.

Đặc biệt, riêng sản phẩm sữa Hiup được hàng loạt người nổi tiếng như BTV Quang Minh, Vân Hugo, BTV Hoàng Linh… quảng cáo khiến hàng vạn người tiêu dùng tin tưởng dẫn đến mắc bẫy, mua hàng kém chất lượng.

Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã làm rõ, tổng doanh thu của các công ty thuộc hệ thống Công ty Z Holding thông qua hoạt động sản xuất, buôn bán hàng hóa là gần 6.700 tỷ đồng. Trong đó, Chủ tịch Z Holding Hoàng Quang Thịnh cùng đồng phạm bị đã chỉ đạo sản xuất 26 loại sữa giả với doanh thu 2.436 tỷ đồng, hưởng lời bất chính hơn 150 tỷ đồng.

Ngoài ra, trong quá trình kinh doanh nhóm này đã lập 2 hệ thống sổ sách để che giấu doanh thu thực tế - hơn 7.825 tỷ đồng nhưng chỉ kê khai thuế hơn 1.148 tỷ, gây thiệt hại hơn 1.633 tỷ đồng của Nhà nước; riêng Thịnh hưởng lợi 63 tỷ đồng, Nguyễn Văn Minh hưởng lợi 46 tỷ, Lã Khắc Minh hưởng lợi 40 tỷ đồng.

Lòng vòng lợi dụng tiền kiểm, hậu kiểm để trục lợi

Điều đáng nói là, để các sản phẩm trên được lưu hành, các công ty đã thuê người làm giả, xin cấp khống kết quả thử nghiệm, cấp phiếu kết quả thử nghiệm các chỉ số vi sinh, độc tố, kim loại nặng, chỉ tiêu dinh dưỡng… với các mặt hàng thực phẩm (thịt, cá, trứng, sữa…), nông sản (rau, củ, quả), thủy sản, nước sinh hoạt, nước uống… để đánh lừa người tiêu dùng.

Theo đó, nhận thấy thị trường có nhu cầu rất lớn về giấy chứng nhận, giấy kiểm định, Đoàn Hữu Lượng (Chủ tịch HĐTV Công ty TSL) và Hồ Thị Thanh Phương (Giám đốc điều hành TSL, sau đó là Giám đốc điều hành Công ty Avatek) đã câu móc với nhiều cán bộ nhà nước ở 3 bộ (Y tế, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường) để được chỉ định là cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Vì vậy, thông qua Nguyễn Nam Khánh, cựu cán bộ thuộc Văn phòng Chính phủ, Phương móc nối với nhiều cán bộ nhà nước tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ (Bộ Công Thương), Cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản nay là Cục Chất lượng chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) để xin cấp các chứng nhận.

Theo kết luận điều tra, từ năm 2020 đến tháng 5/2025, lợi dụng chức năng, nhiệm vụ được các bộ, ngành giao về lĩnh vực kiểm định, kiểm nghiệm, thử nghiệm các sản phẩm hàng hóa, phục vụ công tác quản lý nhà nước, Đoàn Hữu Lượng đã giao cấp dưới làm giả 118.046 phiếu kết quả thử nghiệm cho 12.995 đơn vị tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước sử dụng. Trong đó, 237 doanh nghiệp trực tiếp liên hệ Công ty TSL làm phiếu giả, còn lại thông qua 239 công ty, cá nhân trung gian môi giới. Từ hành vi làm giả các phiếu kết quả thử nghiệm, Công ty TSL thu lợi bất hợp pháp hơn 117 tỷ đồng.

Công ty Avatek làm giả 102.591 phiếu kết quả thử nghiệm cho 11.556 đơn vị tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước, thu lợi bất hợp pháp số tiền hơn 83 tỷ đồng.

Sau khi làm phiếu kết quả thử nghiệm giả tại Công ty TSL và Công ty Avatek, các đối tượng tại các công ty môi giới hoặc cá nhân môi giới sẽ dùng để hoàn thiện hồ sơ công bố sản phẩm tại Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế (đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia thực phẩm chưa có trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định).

Phiếu kết quả thử nghiệm giả cũng được các đối tượng dùng để hoàn thiện hồ sơ tự công bố sản phẩm tại các Chi cục An toàn thực phẩm, Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố... tùy theo từng lĩnh vực sản phẩm hoặc hoàn thiện hồ sơ chứng nhận VIETGAP và HACCP.

Do Khánh có mối quan hệ từ trước với 21 cán bộ thuộc 6 vụ, cục của 3 bộ, ngành, trong quá trình cấp giấy phép chỉ định thử nghiệm cho Công ty TSL và Công ty Avatek, từ năm 2020, Khánh đã tác động để các đơn vị này tạo điều kiện trong việc thẩm định hồ sơ, ra 25 quyết định cấp phép kiểm nghiệm cho Công ty TSL và Công ty Avatek.

Trong vụ án này, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã đề nghị truy tố 100 đối tượng gồm các tội: Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức; đưa hối lộ và môi giới hối lộ; khởi tố hàng loạt cán bộ nhà nước liên quan đến các tội danh trên.