Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) cho biết, năm 2026 thị trường thực phẩm lành mạnh toàn cầu dự kiến đạt hơn 863 tỷ USD, tăng trưởng trên 10%/năm. Bên cạnh đó, thị trường thực phẩm chức năng toàn cầu ước đạt khoảng 342,9 tỷ USD, phản ánh xu hướng tiêu dùng chú trọng sức khỏe ngày càng rõ nét.
Chuỗi cung ứng hiện nay được định hình lại bởi ba trụ cột cốt lõi bao gồm sức khỏe, phát triển bền vững (ESG) và tuân thủ quy định. Trong đó, sức khỏe là yếu tố ưu tiên tuyệt đối khi người tiêu dùng ngày càng chủ động cân bằng dinh dưỡng. Điều này thúc đẩy sự gia tăng nhu cầu đối với của các sản phẩm có nguồn gốc thực vật đạt tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe.
Bên cạnh đó, phát triển bền vững với các quy định siết chặt về giảm phát thải carbon và bao bì thân thiện môi trường đã trở thành điều kiện bắt buộc để hàng hóa thâm nhập vào các thị trường khó tính như EU hay Mỹ. Đồng thời, việc cập nhật tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc số hóa chính là chìa khóa để doanh nghiệp duy trì hoạt động, cạnh tranh bình đẳng trên trường quốc tế.
Phát biểu tại hội thảo “Xu hướng thực phẩm năm 2026: sức khỏe, bền vững và tuân thủ quy định” do ITPC phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức ngày 25/3, bà Nguyễn Thị Phượng Vĩ, Trưởng bộ phận Tư vấn của Công ty TNHH Eurofins Sắc Ký Hải Đăng cho biết, tại thị trường EU đã áp dụng quy định kiểm soát tuyệt đối (Zero Tolerance) để tạm ngừng nhập khẩu đối với các thực phẩm chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật bị cấm, đồng thời khu vực này cũng ban hành quy định PPWR với mục tiêu đến năm 2030 tất cả bao bì trên thị trường phải có khả năng tái chế.
Tại Mỹ, các cơ quan chức năng đang tiến hành loại bỏ dần các chất tạo màu thực phẩm có gốc dầu mỏ. Trong khi đó, các thị trường lớn tại châu Á như Trung Quốc đã thắt chặt quản lý qua các tiêu chuẩn mới về ghi nhãn; còn Hàn Quốc cũng mở rộng phạm vi ghi nhãn thực phẩm không biến đổi gen (Non-GMO) và ghi nhãn giảm natri, giảm đường. Đối với thị trường trong nước, Nghị định 37/2026/NĐ-CP đã đặt ra các yêu cầu mới về phân loại mức rủi ro sản phẩm, bắt buộc truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh áp dụng ghi nhãn điện tử để tăng cường minh bạch thông tin.
Bên cạnh việc tuân thủ quy định, sự dịch chuyển của thị trường sang xu hướng “xanh - sạch” cũng mở ra cơ hội bứt phá cho phân khúc thực phẩm tiện lợi cao cấp.
Từ góc độ thực tiễn của doanh nghiệp, bà Võ Thị Phi Phượng, Giám đốc Công ty Cổ phần Võ Bảo đã chia sẻ kinh nghiệm đưa dòng sản phẩm thực phẩm tiện lợi cao cấp thâm nhập thành công các thị trường quốc tế. Nắm bắt tâm lý ưa chuộng các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chủ động từ bên trong của cộng đồng người có nguồn gốc châu Á tại các quốc gia phát triển, doanh nghiệp đã định hướng sử dụng chính nguồn nguyên liệu nông sản Việt Nam để phát triển các dòng sản phẩm ăn liền (Ready to Eat) đóng gói trong túi nhôm và lon thiếc tiện dụng.
Để đưa sản phẩm tiến vào các thị trường tiềm năng như Mỹ, Úc hay Singapore và có mặt tại các hệ thống siêu thị lớn, bà Phượng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động chuẩn bị các bộ hồ sơ pháp lý chuyên biệt như chứng nhận FDA, USDA của Mỹ hay BICON của Úc. Đồng thời, thông tin nhãn mác trên bao bì cũng phải được thiết kế và kiểm duyệt khắt khe để tuân thủ tuyệt đối quy định pháp luật của nước sở tại. Qua đó, không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị phần mà còn góp phần gia tăng giá trị cho nguồn nông sản bản địa.
Giải pháp nào cho xuất khẩu nông sản trong bối cảnh mới? 
Nông nghiệp sẽ xúc tiến mở rộng xuất khẩu nông sản, tránh phụ thuộc vào một thị trường 
