Xung quanh quyết định sa thải lãnh đạo tình báo Algeria

Quyết định sa thải lãnh đạo Cục Tình báo quân đội (DRS) Mohamed Mediene, 76 tuổi, của Tổng thống Abdelaziz Bouteflika được giới chuyên gia đánh giá là một trong những biện pháp cải tổ chính trị có tính toán cẩn thận tại Algeria, một quốc gia Bắc Phi nhiều biến động. Được gọi là "Tướng Toufik", Mediene là một trong những lãnh đạo tình báo nắm quyền điều hành lâu nhất trên thế giới.

Mohamed Mediene lãnh đạo DRS trong suốt 25 năm qua (từ năm 1992 khi một đảng Hồi giáo giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử được giới quân sự Algeria tổ chức hàng năm). DRS đóng vai trò chính trong cuộc nội chiến diễn ra sau đó ở Algeria khiến hơn 150.000 người thiệt mạng.

Cũng giống như các cơ quan tình báo khác tại khu vực Bắc Phi và Trung Đông, DRS nổi tiếng là tổ chức quân sự bí mật cực kỳ tàn bạo, thường xuyên thu thập những bí mật dân sự và cả giới cầm quyền để chống lại "những kẻ thù trong tương lai".

Tổng thống Abdelaziz Bouteflika.
Tổng thống Abdelaziz Bouteflika.

Việc lãnh đạo tình báo hoạt động trong bí mật là điều hết sức bình thường, song có lẽ không giống như những người khác, mức độ quyền lực và sự ảnh hưởng của Mohamed Mediene đối với chính trường Algeria được đánh giá lên đến tột đỉnh. Mediene rất hiếm khi bị camera thu hình và chỉ có một vài nhân vật quyền lực trong chính quyền mới có cơ hội được gặp gỡ và trực tiếp nói chuyện với ông ta - chính điều này khiến cho  Mediene trở nên bí ẩn. Những gì người ta có thể nắm rõ nhất về Mohamed Mediene là bởi vai trò của ông ta trong "cuộc chiến chống khủng bố - cũng như đường lối lãnh đạo tàn nhẫn đối với chiến binh Hồi giáo ở Sahara.

Mặc dù vậy, Mediene vẫn không tránh khỏi việc bị Tổng thống Bouteflika sa thải. Bởi 2 năm qua tại Algeria đã diễn ra tiến trình thanh lọc đội ngũ quan chức an ninh cao cấp. Chỉ trong vài tháng gần đây, các tướng lĩnh cao cấp nhất của DRS đã bị sa thải, bắt giữ hay "thay thế" từng người một.

Tướng Mohamed Mediene được thay thế bởi thiếu tướng Athmane Tartag, người được coi là đồng minh và là cố vấn thân cận nhất của Tổng thống. Nhìn chung, các nhà quan sát tin rằng việc thay thế một thế hệ quân sự "đã bị chính trị hóa" và những nhân vật cao cấp trong cơ quan tình báo từ thời nội chiến ở Algeria chính là yếu tố mấu chốt trong sự ra đi của tướng Mohamed Mediene cũng như một số tướng lĩnh tình báo khác.

Hình ảnh hiếm hoi chụp tướng Mohamed Mediene.
Hình ảnh hiếm hoi chụp tướng Mohamed Mediene.

Đó cũng là lựa chọn quan trọng cho Bouteflika sau khi ông này rời khỏi chính trường mà vẫn còn nắm được quyền lực, nếu em trai ông là Said - ứng cử viên số 1 cho chức vụ này - trở thành tổng thống kế tiếp. Tuy nhiên, một số chuyên gia phân tích lập luận rằng, những vụ sa thải tướng lĩnh hàng loạt trong thời gian gần đây là một phần trong kế hoạch dài hơi nhằm "phi quân sự hóa" Algeria, đất nước bị giám sát chặt chẽ bởi những nhân vật an ninh tình báo nắm quá nhiều quyền lực trong tay.

Thông tin về việc sa thải Mohamed Mediene trên báo chí Algeria.
Thông tin về việc sa thải Mohamed Mediene trên báo chí Algeria.

Adlene Meddi - Tổng biên tập tờ Algeria El Watan Weekend - lo ngại về những thay đổi đang diễn ra trên chính trường và tin rằng những người bị sa thải sẽ mở đường cho việc trao quyền lực tập trung hơn vào tay một số nhân vật nào đó. Adlene Meddi phát biểu: "Những động thái mới đây có thể tạo nên những va chạm nguy hiểm ở Algeria". Đó là sự phá vỡ thế cân bằng quyền lực ở Algeria mà theo Meddi vốn tồn tại lâu đời giữa tổng thống, quân đội và các cơ quan tình báo. Theo Meddi, những động thái mới nhất có thể khiến cho tổng thống sẽ phải chịu sự kiểm soát của những trùm tư bản hoạt động trên chính trường Algeria.

"Tướng Toufik" được cho là đang cố gắng chống lại quyết định ra ứng cử cho nhiệm kỳ 4 của Tổng thống Bouteflika. Nhưng hiện thời Bouteflika vẫn chưa tuyên bố công khai về quyết định này. Amar Saadani, Tổng thư ký đảng Mặt trận Giải phóng Dân tộc (FLN), tố cáo DRS cũng như các cơ quan tình báo khác ở Algeria thường xuyên can thiệp vào những vấn đề nội bộ của đảng, thay vì phải "tập trung vào những vấn đề liên quan đến an ninh quốc gia".

Nhà phân tích chính trị Rachid Tlemcani nhận định: "Hậu quả của những động thái mới khó mà dự đoán được, nhưng đó là dấu hiệu thật sự tích cực. Đối với người dân, điều đó cho thấy không ai là miễn dịch, không ai có thể đứng trên luật pháp".

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.