Thế nên, việc thực hiện các thủ tục giấy tờ liên quan đến đất đai phải chính xác và minh bạch mới tránh được phát sinh tiếp theo. Một vụ việc xảy ra ở phường Nhật Tân, quận Tây Hồ, Hà Nội do xác định nghĩa vụ thuế đất không đúng quy định đã dẫn đến khiếu kiện kéo dài, tạo dư luận xấu.
Thiếu trách nhiệm trong công tác thẩm định
Trong đơn gửi Báo CAND, bà Đỗ Thị Kim Ngân trú tại tổ 18, cụm 2, phường Nhật Tân, quận Tây Hồ, Hà Nội trình bày: Mảnh đất 182m² ở địa chỉ trên do ông bà nội để lại theo di chúc cho 3 chị em gồm bà Ngân, bà Đỗ Thúy Hường và Đỗ Thị Hồng Thắm. Từ nhiều năm qua, bà Ngân thay mặt 3 chị em đóng thuế đất cho Nhà nước.
Ngày 18/10/2012, bà nhận được thông báo nộp thuế của Chi cục Thuế quận Tây Hồ với diện tích 82m². Bà Ngân tìm hiểu thì được biết, 100m² còn lại đã được bà Phan Kim Thúy kê khai và đóng thuế.
Nguyên nhân có sự xuất hiện của một người khác nộp thuế một phần diện tích đất do bà Ngân quản lý được lý giải như sau: Khi nhận được mẫu tờ khai thuế tại UBND phường Nhật Tân, cán bộ ủy nhiệm thu của phường đã phát tờ khai cho các hộ gia đình, cá nhân. Trong khi tiến hành kê khai, bà Phan Kim Thúy đã cung cấp cho cán bộ ủy nhiệm thu giấy tờ viết tay chứng minh bà đã mua 100m²/182m² đất ở tổ 18, cụm 2, phường Nhật Tân.
Do đó, cán bộ ủy nhiệm thu yêu cầu khai lại nên xuất hiện hai tờ kê khai của bà Ngân với hai diện tích khác nhau là 182m² và 82m² và đều có xác nhận của UBND phường Nhật Tân. Giải thích về bản kê khai diện tích 82m², bà Ngân cho rằng bà được hướng dẫn sai, khiến bà hiểu lầm rằng bà chỉ khai 82m², còn 100m² là phần kê khai của các chị gái.
Theo báo cáo của UBND phường Nhật Tân, do sơ suất trong quá trình chuyển hồ sơ, cán bộ thụ lý hồ sơ đã chuyển hồ sơ lên Chi cục Thuế quận Tây Hồ mà không rút lại một tờ khai thuế đứng tên bà Đỗ Kim Ngân. Do đó dẫn đến có 3 tờ khai thuế, trong đó có 2 tờ khai đứng tên bà Ngân với 2 diện tích khác nhau và 1 tờ khai đứng tên bà Phan Kim Thúy.
Từ các tờ khai này, Chi cục thuế quận Tây Hồ đã có 3 thông báo thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Trong đó có 2 thông báo cho người nộp thuế Đỗ Thị Kim Ngân với 2 diện tích đất khác nhau, 1 thông báo thuế cho bà Phan Kim Thúy.
Với diễn biến trên cho thấy, UBND phường Nhật Tân đã xác nhận nghĩa vụ thuế khi chưa thẩm định kỹ. Theo Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, trường hợp hộ gia đình, cá nhân chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất thì người đang sử dụng đất là người nộp thuế.
Trong khi đó, những giấy tờ mà bà Thúy nộp cho UBND phường Nhật Tân để chứng minh việc mua bán đất lại không phù hợp với quy định của pháp luật (chỉ có giấy viết tay, không có xác nhận của chính quyền địa phương).
Hơn nữa, biên bản kiểm tra hiện trạng sử dụng diện tích đất đang tranh chấp do UBND phường Nhật Tân tiến hành ngày 15/1/2013 cũng thể hiện, bà Ngân sử dụng 182m² để ở và chăn nuôi. Theo quy định nói trên thì trường hợp kê khai của bà Thúy được lãnh đạo UBND phường Nhật Tân chấp thuận là không đúng vì bà Thúy vừa không phải là người sử dụng, vừa không phải là người có quyền sử dụng đất được pháp luật công nhận.
Diện tích đất bà Đỗ Thị Kim Ngân đang có đơn đề nghị được nộp thuế.
Xác định lại nghĩa vụ thuế - việc cần làm ngay
Ngày 14/1/2013, Chi cục Thuế quận Tây Hồ ra quyết định thu hồi cả 3 thông báo nộp thuế đã ban hành để xác định lại đối tượng và căn cứ tính thuế đất đối với diện tích 182m² làm cơ sở phát hành thông báo nộp thuế.
Trả lời Báo CAND tháng 5/2013, Chi cục Thuế quận Tây Hồ cho biết: “Căn cứ vào khoản 1 điều 4 Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, khoản 2 điều 3, khoản 1 điều 16 Thông tư 153/2011/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Chi cục Thuế quận Tây Hồ đã có Công văn số 605/CCT-KTNB ngày 5/5/2013 đề nghị UBND phường Nhật Tân hướng dẫn các hộ này kê khai nộp thuế theo quy định của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Căn cứ vào tờ khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đã được UBND phường Nhật Tân xác nhận, Chi cục Thuế quận Tây Hồ sẽ tính và ra thông báo, thu tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp theo quy định của pháp luật hiện hành”. Thế nhưng, cho đến nay UBND phường Nhật Tân vẫn chưa thực hiện được việc trên.
Trong buổi làm việc ngày 3/7, ông Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch UBND phường Nhật Tân cho chúng tôi biết: Sau khi nhận được đơn của bà Ngân phản ánh về nội dung trên, UBND phường đã tổ chức hòa giải tranh chấp giữa bà Phan Kim Thúy với bà Đỗ Thị Kim Ngân cùng những người có liên quan nhưng không thành. UBND phường đề nghị các bên tiếp tục kiến nghị giải quyết tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Tiếp theo, UBND phường cũng đã có báo cáo xin ý kiến Ban chỉ đạo thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp quận Tây Hồ để có hướng giải quyết. Sau đó, Chi cục Thuế quận Tây Hồ hướng dẫn phường “xác định người đang sử dụng đất tại thời điểm kê khai là người nộp thuế” đối với phần diện tích đất có tranh chấp.
Thế nhưng: “Để xác định người đang sử dụng đất trong trường hợp này là rất khó khăn vì bà Ngân chỉ “đang nuôi gà tại diện tích tranh chấp”, phường cũng sẽ tổ chức kiểm tra lại hiện trạng sử dụng đất trong tháng 7 này” - ông Ngọc nói.
Tuy nhiên, tại biên bản kiểm tra hiện trạng sử dụng đất ngày 15/1/2013 của UBND phường Nhật Tân cho thấy, hiện nay người sử dụng 182m² đất là bà Ngân. Bởi vậy, không có lý do gì để bà Phan Kim Thúy kê khai đóng thuế sử dụng đất.
Còn việc có hay không tranh chấp diện tích 100m² đất trong diện tích 182m² thì thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án nếu hai bên có đơn. Đề nghị UBND phường Nhật Tân triển khai ngay việc xác định nghĩa vụ thuế đối với diện tích đất trên để giải quyết dứt điểm khiếu kiện của người dân
