Người dân không nhận sổ đỏ vì… nghĩa vụ tài chính
Theo Nghị quyết số 30/2013/QH13 của Quốc hội và Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 24/4/2013 của Thủ tướng Chính phủ, trong năm 2013, việc cấp sổ đỏ phải đạt 95% trở lên đối với trường hợp đủ điều kiện; đạt 85% diện tích sử dụng trở lên đối với các loại đất chính. Tuy nhiên, đến thời điểm này, cả nước mới cấp được 36,5 triệu giấy chứng nhận (GCN) với tổng diện tích 20,36 triệu ha, đạt 84,1% diện tích cần cấp GCN. Cả nước có 11 tỉnh cơ bản hoàn thành cấp GCN lần đầu cho các loại đất chính (85-100% diện tích) gồm Bình Dương, Long An, Bến Tre, Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh Long, Bạc Liêu, Đồng Nai, Quảng Trị, Hậu Giang, Cần Thơ. Để đạt được mục tiêu của Quốc hội thì đến 31/12/2013, các địa phương trong cả nước phải cấp 3.547.000 giấy với tổng diện tích 2.267.000 ha.
Hiện nay, khó khăn lớn nhất của các địa phương trong việc cấp sổ đỏ là vấn đề kinh phí, bởi nguồn kinh phí bố trí được chỉ đáp ứng được 12% yêu cầu. Ông Lê Văn Lịch – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lí đất đai thừa nhận: “Việc thiếu kinh phí đang làm ảnh hưởng tới tiến độ cấp sổ đỏ của các địa phương. Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt cấp 1.000 tỷ đồng hỗ trợ 42 tỉnh cho công tác đo đạc và cấp GCN. Tuy nhiên số kinh phí này chủ yếu được chi trả cho khối lượng công việc đã thực hiện trong năm 2012. Kinh phí do địa phương tự bố trí cũng rất hạn chế do nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất giảm. Bộ Tài nguyên – Môi trường đã có văn bản đề nghị Bộ Tài chính và báo cáo Thủ tướng Chính phủ để hỗ trợ thêm 10 tỉnh đặc biệt khó khăn, không bố trí được kinh phí”.
Cục trưởng Cục Đăng kí và Thống kê Trần Hùng Phi cũng thừa nhận, tại nhiều địa phương, người dân không đến nhận sổ đỏ vì lo ngại thực hiện nghĩa vụ tài chính. Mặc dù mức thu lệ phí trước bạ giảm từ 1% xuống 0,5% nhưng người dân vẫn phải nộp từ 3-10 triệu đồng, khá cao so với vùng nông thôn. “Trường hợp đã xong sổ đỏ nhưng người dân không có tiền nộp thì sẽ cho ghi nợ tiền sử dụng đất và lệ phí trước bạ” – ông Phi khẳng định. Đầu năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị định 23, trong đó có quy định miễn thu lệ phí trước bạ đối với các hộ gia đình cá nhân sử dụng đất ở do nhận thừa kế, cho tặng... Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện quy định này, các địa phương lại gặp khó bởi nhiều trường hợp sử dụng đất theo truyền thống cha truyền con nối mà không làm thủ tục thừa kế theo quy định. Chính phủ đã thống nhất giao cho Bộ Tài chính cùng với Bộ Tài nguyên – Môi trường để tiến hành sửa đổi Nghị định 23. Hướng sửa đổi mà Bộ Tài nguyên – Môi trường đề nghị là, khi cấp giấy chứng nhận lần đầu thì những trường hợp mà hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có nguồn gốc ông cha để lại cũng được miễn lệ phí trước bạ như trường hợp được nhận thừa kế.
Thứ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trường Nguyễn Mạnh Hiển khẳng định: “Từ nay tới cuối năm còn rất ít thời gian trong khi khối lượng sổ đỏ tồn đọng còn rất nhiều. Địa phương nào không hoàn thành chỉ tiêu thì phải xem xét thành tích thi đua hàng năm, báo cáo giải trình với Thủ tướng. Ngay cả Bộ, nếu không chỉ đạo quyết liệt, không hoàn thành nhiệm vụ thì lãnh đạo Bộ cũng phải chịu trách nhiệm trước Thủ tướng”.
Chủ đầu tư nhiều dự án nhà ở không chịu hợp tác
Tồn đọng sổ đỏ ở các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh chủ yếu rơi vào các dự án phát triển nhà ở. Ông Nguyễn Hữu Nghĩa – Phó Giám đốc Sở Tài nguyên – Môi trường Hà Nội cho biết: Trên địa bàn Hà Nội, hiện có 223 dự án phát triển nhà ở, tương đương 220.000 căn hộ, trong đó 70% số dự án đã và đang triển khai. Đến nay, có khoảng 120.000 căn hộ đã bàn giao cho người mua nhà, trong đó có 30.000 căn đã được cấp GCN, còn lại khoảng 80.000 căn chưa được cấp giấy.
Để gỡ khó cho công tác cấp GCN ở các dự án nhà ở, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã có Thông báo 327 gửi các địa phương. Tinh thần của Thông báo 327 là phân biệt rõ ràng trách nhiệm của chủ đầu tư và người mua nhà. Trường hợp chủ đầu tư có sai phạm nhưng người dân chấp hành đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước thì vẫn cấp giấy. Kết quả sau 1 tháng thực hiện Thông báo 327, Hà Nội đã cấp được gần 6.000 GCN, trong đó, khoảng 1.600 GCN thuộc các dự án phát triển nhà ở. Tuy nhiên, ông Nghĩa cũng cho hay, rất nhiều doanh nghiệp vẫn chưa hợp tác: “Sau khi có Thông báo 327, chúng tôi thông báo đến tất cả các chủ đầu tư để kê khai. Tuy vậy, đến nay mới chỉ có 110/223 dự án có liên hệ với Sở, số chủ đầu tư nộp hồ sơ rất ít. Sau khi có thông báo đến lần thứ 3, nếu chủ đầu tư vẫn không thực hiện kê khai thì Sở sẽ thực hiện công tác thanh tra, xử lý, xử phạt theo quy định. Người dân cũng có thể nộp hồ sơ trực tiếp cho Sở mà không cần phải thông qua chủ đầu tư”. Nói về trường hợp dự án Happy House Garden đã bàn giao căn hộ cuối từ 2010 và 100% người dân đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với chủ đầu tư nhưng đến nay vẫn chưa được cấp sổ đỏ, ông Nghĩa khẳng định: “Chủ dự án là HUD3 có nhiều sai phạm nên chưa thể cấp giấy”.
Xung quanh chuyện cấp sổ đỏ cho chung cư mini xây dựng sai phép, ông Nghĩa cho rằng: “Không phải trường hợp nào cũng có thể xử phạt sau đó cho tồn tại. Nghị định 71 quy định chung cư mini phải có hạ tầng tối thiểu đảm bảo đáp ứng cho vận hành của tòa nhà, sinh hoạt của người dân, phục vụ cho công tác phòng chống cháy nổ. Nếu không đáp ứng được điều kiện đó mà vẫn hợp thức hóa, vẫn cấp giấy thì khi xảy ra cháy nổ không có thoát hiểm thì ai là người chịu trách nhiệm”.
| Đã có 520 người nước ngoài được sở hữu nhà tại Việt Nam Theo Bộ Tài nguyên – Môi trường, sau 5 năm thực hiện công tác cấp GCN quyền sở hữu nhà và sử dụng đất cho người nước ngoài mua nhà sở hữu ở Việt Nam, hiện nay khoảng 520 GCN đã được cấp trên 18 tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện cũng có một số sai phạm. Theo qui định, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài mua nhà sở hữu ở Việt Nam chỉ được mua chung cư, nhưng cũng có những trường hợp được mua đất, đất vườn. Một số người Việt Nam định cư ở nước ngoài thông qua người thân đứng tên nên cũng xảy ra một số vụ tranh chấp, khiếu kiện. |
