Việt Nam đề xuất 5 giải pháp giảm căng thẳng quân sự và thiết lập lòng tin lâu dài

Từ ngày 8 đến 10/9, Đoàn đại biểu Bộ Quốc phòng Việt Nam do Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng làm trưởng đoàn đã tham dự và có bài phát biểu quan trọng tại Đối thoại Quốc phòng Seoul lần thứ 14 (Đối thoại SDD-14) tại Hàn Quốc.

Đối thoại SDD là diễn đàn quốc tế lớn về an ninh khu vực và thế giới, được Bộ Quốc phòng Hàn Quốc tổ chức thường niên từ năm 2012 với sự tham dự đông đảo của các quan chức cấp cao, chuyên gia và học giả nghiên cứu về quốc phòng, an ninh từ nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế. Bộ Quốc phòng Việt Nam cử đại biểu tham dự tất cả kỳ Đối thoại SDD trước đây.

Đối thoại SDD năm nay có sự tham dự của khoảng hơn 1.000 quan chức đến từ 68 quốc gia và các tổ chức quốc tế. SDD-14 năm nay gồm có 3 phiên toàn thể, 3 phiên đặc biệt, các phiên chuyên gia và 2 cuộc họp Nhóm làm việc bên lề Đối thoại.

Các phiên toàn thể gồm: Giảm thiểu sự đối đầu địa chính trị và phục hồi ổn định chiến lược; Giảm căng thẳng quân sự và thiết lập lòng tin lâu dài; Tăng cường an ninh tương lai thông qua trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới nổi.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu-back nhấn mạnh tình hình thế giới đang có nhiều biến động mạnh, cạnh tranh địa chính trị trên thế giới đang diễn biến ngày càng khốc liệt. Thế giới cùng lúc phải đối mặt với những mối đe dọa về an ninh mới, thảm họa quy mô lớn, bệnh truyền nhiễm, hoạt động khủng bố sử dụng công nghệ, tin giả... Trong bối cảnh đó, tăng cường hợp tác quốc tế trở thành nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết hơn bao giờ hết.

Tại Đối thoại, các đại biểu đã thảo luận về các vấn đề an ninh toàn cầu cấp bách, khôi phục ổn định chiến lược và xây dựng năng lực an ninh trong tương lai.

Trong bài phát biểu tại Phiên toàn thể 2 "Giảm căng thẳng quân sự và thiết lập lòng tin lâu dài", Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Hoàng Xuân Chiến đánh giá cao chủ đề của phiên thảo luận và nhấn mạnh, đây là vấn đề có ý nghĩa thời sự và chiến lược trong bối cảnh thế giới đang biến động nhanh chóng, khó lường như hiện nay.

Thứ trưởng Hoàng Xuân Chiến nêu rõ, những năm gần đây, thế giới đang bước vào giai đoạn bất ổn mới, những thách thức này khiến các quốc gia rơi vào vòng xoáy nghi kỵ, suy giảm lòng tin chiến lược, dẫn tới leo thang căng thẳng quân sự và chạy đua vũ trang. Kinh nghiệm lịch sử quốc tế cho thấy, các cơ chế, diễn đàn đa phương đóng vai trò quan trọng giúp giảm thiểu căng thẳng quân sự và xây dựng lòng tin chiến lược lâu dài.

Nổi lên hiện nay là Cấp cao Đông Á (EAS), Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), Diễn đàn Hương Sơn Bắc Kinh, Đối thoại Seoul, Shangri-La, Hội nghị An ninh quốc tế Moscow và đặc biệt là Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) đã trở thành các cơ chế đối thoại an ninh quan trọng, giúp giảm nguy cơ hiểu lầm chiến lược không chỉ ở khu vực mà ở cấp độ toàn cầu.

Thứ trưởng Hoàng Xuân Chiến nhấn mạnh, những năm qua, Việt Nam luôn kiên trì theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy của mọi quốc gia trên thế giới, đồng thời cũng là thành viên tích cực và có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế.

Trong lĩnh vực quốc phòng, Việt Nam luôn kiên định chính sách “bốn không”, đồng thời coi minh bạch thông tin quân sự, tuân thủ luật pháp quốc tế, cũng như cam kết giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình là cơ sở để xây dựng lòng tin lâu dài.

Về vấn đề Biển Đông, lập trường nhất quán của Việt Nam là mọi tranh chấp trên biển cần được giải quyết bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS-1982), thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố ứng xử ở Biển Đông (DOC), nỗ lực để sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế.

Nhằm giảm căng thẳng quân sự và thiết lập lòng tin lâu dài, Thứ trưởng Hoàng Xuân Chiến đề xuất 5 nhóm giải pháp.

Một là, cần tuân thủ luật pháp quốc tế. Mọi quốc gia dù lớn hay nhỏ đều phải tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiến chương Liên hợp quốc, các điều ước quốc tế, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) và các nguyên tắc pháp luật chung đã được quốc tế thừa nhận.

Hai là, tiếp tục đề cao chủ nghĩa đa phương, phát huy vai trò của các tổ chức quốc tế, cùng nhau duy trì và mở rộng đối thoại chiến lược quốc phòng-an ninh-ngoại giao ở mọi cấp độ - đây là những trụ cột trong quan hệ quốc tế. Đối thoại giúp tháo gỡ hiểu lầm, kiểm soát khủng hoảng, tăng cường hợp tác. Các diễn đàn như Đối thoại Seoul đã chứng minh giá trị trong việc kiến tạo không gian để các bên trao đổi thẳng thắn và tìm kiếm điểm chung, ngay cả khi đang có những bất đồng sâu sắc.

Ba là, tôn trọng độc lập, chủ quyền lãnh thổ. Mọi quốc gia lớn hay nhỏ đều cần tôn trọng độc lập, chủ quyền và lợi ích chính đáng của nhau. Mọi hành động đơn phương, áp đặt chính trị cường quyền sẽ chỉ làm gia tăng nghi kỵ, mâu thuẫn và cản trở hợp tác.

Bốn là, tăng cường minh bạch về chính sách và chiến lược. Theo Thứ trưởng Hoàng Xuân Chiến, cần có các cơ chế để khuyến khích các quốc gia minh bạch hoá các chính sách và chiến lược, cũng như các hoạt động quân sự như tập trận, diễn tập quy mô lớn, các hoạt động tự do hàng hải, hàng không… đồng thời đẩy mạnh thiết lập các đường dây nóng để xử lý các tình huống khẩn cấp.

Năm là, cam kết cùng hợp tác, duy trì hòa bình, ổn định, xây dựng lòng tin chiến lược ở khu vực và quốc tế. Các nước cần tăng cường mở rộng hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực, đặc biệt là hợp tác ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống.

Kết thúc bài phát biểu, Thứ trưởng Hoàng Xuân Chiến nêu rõ, giảm căng thẳng quân sự và thiết lập lòng tin lâu dài không chỉ là lựa chọn chính trị, mà còn là yêu cầu mang tính tất yếu khách quan để duy trì hòa bình, ổn định và phát triển trong thế kỷ XXI.

Việt Nam tin tưởng “khi căng thẳng lắng xuống, lòng tin mới nảy mầm”, bằng sự chân thành, tin cậy thực chất và tinh thần trách nhiệm, các bên sẽ cùng nhau đẩy lùi các nguy cơ xung đột, hợp sức kiến tạo hòa bình, duy trì môi trường ổn định để hợp tác và phát triển thịnh vượng cho mỗi quốc gia và cho toàn thế giới.