Vì sao lao động thất nghiệp không muốn học nghề miễn phí?

Đại dịch COVID-19 hoành hành, hàng triệu lao động bị ảnh hưởng việc làm. Vậy nhưng hầu hết người lao động khi làm hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp chỉ quan tâm đến tiền trợ cấp thất nghiệp, giới thiệu việc làm, mà bỏ qua việc học nghề miễn phí để nâng cao trình độ hoặc chuyển đổi nghề nghiệp...

Trước đây, mức hỗ trợ học nghề thấp là lý do để lý giải tình trạng trên, nhưng hiện nay khi mức hỗ trợ đã được tăng lên tình trạng này vẫn không có nhiều thay đổi.

Ngành nghề chưa phù hợp

Đầu cuối năm 2020, anh Trần Việt Anh (SN 1995, Khương Đình, Thanh Xuân, Hà Nội) phục vụ khách sạn bị mất việc làm do hoạt động kinh doanh của khách sạn sụt giảm nghiêm trọng. Anh Việt Anh đã đến Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội để nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp. Mặc dù được cán bộ trung tâm tư vấn rằng một số nghề được hỗ trợ học miễn phí, nhưng anh Việt Anh cảm thấy không có nghề nào phù hợp với mình, nên vẫn quyết định chọn phương án hưởng tiền trợ cấp thất nghiệp mà không học nghề.

“Danh mục nghề ít, chủ yếu là cắt may, đầu bếp… không có nghề nào phù hợp, thời gian đào tạo lại ngắn, nên tôi không lựa chọn học nghề miễn phí. Sau một thời gian tìm kiếm việc làm mới không tìm được chỗ làm phù hợp, tôi đã quyết định đến một trung tâm để học nghề cắt tóc. Vừa học vừa được thực hành luôn, sau này có thể làm thuê hoặc ra làm riêng vẫn được”, anh Việt Anh cho biết.

Đào tạo nghề cho lao động mất việc cần phù hợp với nhu cầu thực tế.
Đào tạo nghề cho lao động mất việc cần phù hợp với nhu cầu thực tế.

Với bề dày kinh nghiệm khi có nhiều năm làm việc ở một công ty sợi, nhưng vì lớp dạy nghề cho lao động thất nghiệp không phù hợp mà chị Nguyễn Thị Oanh (Hà Đông, Hà Nội) đã không thể theo học nghề. Chị Oanh cho biết, chị có hơn 10 năm kinh nghiệm làm việc, do ảnh hưởng của dịch COVID-19 mà chị phải chấp nhận nghỉ việc. Ban đầu đi làm hồ sơ đăng ký hưởng bảo hiểm thất nghiệp, được cán bộ trung tâm tư vấn chị cũng có ý định học nghề miễn phí. Thế nhưng sau khi tìm hiểu chị đành chốt phương án nhận tiền trợ cấp và cố gắng tìm công việc mới.

“Ở công ty trước đây, tay nghề của tôi đạt bậc 4. Sau khi nghỉ việc, tôi cũng có nguyện vọng học tiếp để nâng cao tay nghề. Song, lớp dạy nghề cho lao động thất nghiệp chỉ đào tạo trình độ sơ cấp, nên tôi không thể tham gia để nâng cao trình độ”, chị Oanh chia sẻ.

Lý giải việc người mất việc ít quan tâm học nghề miễn phí, ông Ngô Xuân Liễu, Giám đốc Trung tâm dịch vụ quốc gia về việc làm (Cục Việc làm, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội) cho rằng, công tác đào tạo chưa hấp dẫn người lao động. Một số cơ sở đang dạy những nghề không phù hợp nhu cầu tuyển dụng. Ngoài ra, với những người tay nghề cao, khi mất việc họ muốn học lớp trình độ tương đương trung cấp, cao đẳng thì các khóa đào tạo miễn phí không đáp ứng được.

Cần thay đổi phương pháp đào tạo

Để thu hút người học nghề, chính sách hỗ trợ học nghề từ ngày 15-5 đã có nhiều thay đổi. Lao động mất việc sẽ được tăng chi phí hỗ trợ học nghề từ 1 triệu đồng lên 1,5 triệu đồng mỗi tháng. Với người học dưới 3 tháng, mức hỗ trợ tính theo tiền học phí trường nghề và thời gian học thực tế, tối đa không quá 4,5 triệu đồng mỗi khóa. 

Với người học 3-6 tháng, mức hỗ trợ tính theo tháng, học phí và thời gian học nghề thực tế, nhưng tối đa không quá 1,5 triệu đồng một tháng. Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cho rằng, việc chia hai gói học nghề như trên sẽ đáp ứng nhu cầu của người mất việc. Bởi đa số lao động phổ thông muốn quay trở lại thị trường trong thời gian ngắn.

Với gói học dưới 6 tháng sẽ đáp ứng được mong muốn chuyển đổi nghề nghiệp cho người muốn đào tạo chuyên sâu. Thế nhưng thực tế, những thay đổi này vẫn không thu hút được người thất nghiệp mặn mà với học nghề. Bởi theo các chuyên gia về lao động, nguyên nhân chính dẫn tới thất nghiệp của người lao động hiện nay là do nghề nghiệp hiện tại không phù hợp với nhu cầu của thị trường hoặc trình độ tay nghề không đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp. Vì vậy, để có thể thoát khỏi tình trạng thất nghiệp, việc học nghề để chuyển đổi nghề nghiệp sang các nghề mà thị trường đang có nhu cầu cao hoặc nâng cao trình độ tay nghề đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp là giải pháp quan trọng, có ý nghĩa quyết định.

TS Nguyễn Thị Lan Hương, chuyên gia lao động việc làm, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học lao động xã hội cho rằng, người lao động không nên vì lợi ích trước mắt mà quá quan tâm đến việc hưởng trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên TS Nguyễn Thị Lan Hương đánh giá, nếu không thay đổi nội dung, phương pháp đào tạo, mở rộng danh mục nghề thì khó thu hút được lao động tham gia. Bà Hương cho rằng, mức hỗ trợ đã tăng lên 1,5 triệu đồng/người/tháng nhưng thời gian hỗ trợ ngắn (tối đa 6 tháng) nên chưa đáp ứng được một số nghề trình độ trung cấp trở lên.

“Không chỉ vậy, tại một số địa phương, người lao động ít có cơ hội lựa chọn nghề vì các danh mục nghề đào tạo chưa phong phú, trang thiết bị dạy nghề lạc hậu, ít cơ sở dạy nghề,... nên chưa hấp dẫn người lao động tham gia học nghề. Người lao động không học nghề thì khó thoát thất nghiệp, nhưng các chương trình đào tạo nghề cần thiết thực hơn, gắn với nhu cầu xã hội và đảm bảo tỷ lệ có việc làm sau học nghề ở mức cao thì mới thu hút được người thất nghiệp tham gia học nghề”, TS Nguyễn Thị Lan Hương đánh giá.

Dưới góc độ của một doanh nghiệp, ông Mai Văn Hùng, Giám đốc Công ty TNHH XNK Linh Hân cũng cho rằng, hiện các nghề được đào tạo chỉ dừng ở mức sơ cấp. Trong khi chỉ cần một năm làm việc ở doanh nghiệp, kỹ năng nghề của công nhân được đánh giá cao hơn so với dạy nghề sơ cấp. Điều này khiến đào tạo nghề gần như không có tác dụng giúp lao động nâng cao trình độ.

“Các chương trình đào tạo nghề này cần liên kết trung tâm dịch vụ việc làm với doanh nghiệp. Theo đó, thay vì học ở các trung tâm dạy nghề được chỉ định, người lao động sẽ đào tạo ở những doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng, trên hệ thống thiết bị, máy móc hiện đại. Sau khi hoàn thành khóa học, doanh nghiệp sẽ nhận những học viên đạt yêu cầu. Như thế những gì người lao động được học, đào tạo mới phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường lao động”, ông Hùng cho biết.

Phan Hoạt

Các tin khác

AIA Việt Nam được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

AIA Việt Nam được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Ngày 13/5/2026, AIA Việt Nam vừa được vinh danh Top 10 Doanh nghiệp vì Cuộc sống Cộng đồng 2025 – 2026 với danh hiệu “Doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ dẫn đầu về các sản phẩm sống khỏe” trong khuôn khổ Giải thưởng Rồng Vàng 2026 do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức.

EVNGENCO1 đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng

EVNGENCO1 đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng

Tổng Công ty Phát điện 1 (EVNGENCO1) đang đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện tại tỉnh Lâm Đồng với tổng công suất gần 270 MW, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 4.400 tỷ đồng. Các dự án được kỳ vọng góp phần khai thác hiệu quả hạ tầng hồ chứa hiện hữu, bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia và thúc đẩy phát triển năng lượng xanh theo định hướng Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Vinamilk Sure lan toả lối sống khoa học từ dinh dưỡng đến vận động

Vinamilk Sure lan toả lối sống khoa học từ dinh dưỡng đến vận động

Tiếp nối hành trình phụng sự cộng đồng, Vinamilk và nhãn hàng Vinamilk Sure vừa đồng hành cùng Hội Người giáo dục Bệnh đái tháo đường Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang và phường Việt Hưng (Hà Nội) trong chương trình cộng đồng “Ngàn bước chân – Triệu trái tim khỏe”.

Amway Việt Nam ghi dấu ấn lần thứ 10 được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Amway Việt Nam ghi dấu ấn lần thứ 10 được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Ngày 13/5, Amway Việt Nam, thương hiệu hàng đầu về chăm sóc sức khỏe, vinh dự được trao tặng Giải thưởng Rồng Vàng 2026 ở hạng mục “Doanh nghiệp FDI có tăng trưởng liên tục và bền vững”. Đặc biệt, đây là lần thứ 10 Amway Việt Nam được vinh danh tại giải thưởng uy tín này, đánh dấu cột mốc ý nghĩa cho hành trình phát triển bền bỉ, năng lực vận hành ổn định và cam kết đầu tư lâu dài của doanh nghiệp tại Việt Nam. 

VPBank nâng tầm dịch vụ chuyển tiền du học, tối ưu trải nghiệm toàn diện

VPBank nâng tầm dịch vụ chuyển tiền du học, tối ưu trải nghiệm toàn diện

Không ngừng cải tiến để mang lại trải nghiệm tốt hơn, VPBank nâng tầm toàn diện dịch vụ chuyển tiền quốc tế tối ưu quy trình theo hướng đơn giản, nhanh chóng và an toàn hơn, đáp ứng nhu cầu chuyển tiền ngày càng gia tăng của phụ huynh và du học sinh. Đồng thời, khách hàng VPBank còn được hưởng loạt ưu đãi hấp dẫn như miễn phí dịch vụ và tặng e-voucher trị giá đến 25 triệu đồng

Mở lối hoàn lương bằng chính sách nhân văn

Mở lối hoàn lương bằng chính sách nhân văn

 Không chỉ là một chính sách an sinh đơn thuần, việc triển khai nguồn vốn tín dụng ưu đãi theo Quyết định số 22/2023/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (gọi tắt là Quyết định số 22) đang trở thành “điểm tựa” quan trọng giúp nhiều người chấp hành xong án phạt tù tại Ðồng Nai có cơ hội làm lại cuộc đời. 

Vốn ngân hàng “thay áo” những vùng quê

Vốn ngân hàng “thay áo” những vùng quê

Từ những dải đất cồn giữa dòng Hậu Giang đến vùng bìa rừng bên sông Đồng Nai, dòng vốn tín dụng ngân hàng đang chảy bền bỉ, len vào từng nông hộ, từng mái nhà, từng xóm nhỏ. Đồng vốn ưu đãi không chỉ giúp người nghèo vượt qua khó khăn mà còn nuôi dưỡng sinh kế, giữ lửa làng nghề, mở đường cho nhiều gia đình vươn lên khá giả. 

Petrovietnam nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung xăng dầu

Petrovietnam nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung xăng dầu

Trong tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực ở nhiều chỉ tiêu sản xuất kinh doanh trọng yếu, đặc biệt bảo đảm nguồn dầu thô cung cấp cho các nhà máy lọc dầu trong nước, cùng nguồn cung các sản phẩm xăng dầu, khí... góp phần quan trọng ổn định thị trường, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Tổng Giám đốc OCB Phạm Hồng Hải xin từ nhiệm

Tổng Giám đốc OCB Phạm Hồng Hải xin từ nhiệm

Ngân hàng TMCP Phương Đông (HOSE: OCB) vừa công bố thông tin về việc ông Phạm Hồng Hải gửi đơn từ nhiệm vị trí Tổng Giám đốc. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh OCB đang bước vào giai đoạn chiến lược mới, với những định hướng phát triển và mục tiêu tăng trưởng dài hạn.

Xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm dự trữ xăng dầu bắt buộc

Xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm dự trữ xăng dầu bắt buộc

Liên tiếp trong các ngày đầu tháng 5/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Cục TTTN) đã kiểm tra đột xuất và xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu do không bảo đảm mức dự trữ xăng dầu bắt buộc và các hành vi vi phạm khác theo quy định của pháp luật. Tổng số tiền xử phạt lên tới 320 triệu đồng.

Moody’s nâng xếp hạng tín nhiệm của MB lên mức Ba2

Moody’s nâng xếp hạng tín nhiệm của MB lên mức Ba2

Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s Ratings (Moody’s) vừa công bố nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn và xếp hạng nhà phát hành của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB; HoSE: MBB) từ Ba3 lên Ba2, tương đương mức trần xếp hạng quốc gia của Việt Nam. Triển vọng được duy trì ở mức “Ổn định”.

Tăng cường giám sát hoạt động tín dụng chính sách

Tăng cường giám sát hoạt động tín dụng chính sách

Trong công cuộc giảm nghèo bền vững, tín dụng chính sách xã hội được xem là một trong những công cụ hữu hiệu nhất để hỗ trợ người yếu thế. Tại xã Ia Boòng, tỉnh Gia Lai, thông qua công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên, chính sách này đã và đang đi vào cuộc sống, tạo ra những chuyển biến tích cực về kinh tế - xã hội. 

Dòng vốn chính sách - bệ đỡ cho những phận người

Dòng vốn chính sách - bệ đỡ cho những phận người

Không còn là những khoản vay đơn thuần, nguồn vốn tín dụng chính sách từ NHCSXH đang trở thành “bệ đỡ” cho nhiều phận người trên địa bàn tỉnh Nghệ An vươn lên. Từ những mô hình chăn nuôi, cải tạo vườn tạp đến phát triển kinh tế hộ gia đình, từng đồng vốn đang âm thầm làm đổi thay diện mạo nông thôn, vun đắp những sinh kế bền vững.