Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhì

Trrình bày diễn văn kỷ niệm, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, kỷ niệm 80 năm thành lập Ủy ban Pháp luật và Tư pháp là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu một chặng đường phát triển gắn liền với lịch sử vẻ vang của Quốc hội Việt Nam và tiến trình xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp - tiền thân là Tiểu ban Pháp chính của Ban Thường trực Quốc hội được thành lập ngay từ những tháng năm đầu của Quốc hội khóa I, gắn với sự ra đời của Nhà nước Cách mạng non trẻ. Trải qua 80 năm lịch sử, với những tên gọi, cách thức tổ chức khác nhau, từ Tiểu ban Pháp chính khi mới thành lập (ngày 4/3/1946), đến Ủy ban Dự án Pháp luật (năm 1960), Ủy ban Pháp luật (năm 1981), tách thành Ủy ban Pháp luật và Ủy ban Tư pháp (năm 2007) rồi hợp thành Ủy ban Pháp luật và Tư pháp như ngày nay.

Trong hoạt động lập hiến, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã ghi những dấu ấn đặc biệt quan trọng thông qua việc trực tiếp tham gia vào quá trình chuẩn bị, soạn thảo, tiếp thu, chỉnh lý và ban hành 4 trong 5 bản Hiến pháp của Nhà nước ta. Trong hoạt động lập pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp qua các thời kỳ đã thẩm tra, tham gia thẩm tra, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật đối với hầu hết các dự án luật, pháp lệnh. Trong tổng số 617 luật, bộ luật và 237 pháp lệnh do Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành suốt 15 nhiệm kỳ qua đều có công sức đóng góp thầm lặng, tâm huyết, trách nhiệm của từng thành viên Ủy ban và các công chức của vụ chuyên môn tham mưu, giúp việc.

Nhiều sáng kiến, kiến nghị về đổi mới tư duy lập pháp và quy trình xây dựng pháp luật để thể chế hóa cương lĩnh xây dựng đất nước, hiện thực hóa đường lối đổi mới của Đảng, chuyển trọng tâm từ hệ thống pháp luật của nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang hệ thống pháp luật của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, xây dựng đề án định hướng lập pháp, tổ chức diễn đàn pháp luật, khắc phục “điểm nghẽn thể chế” để kiến tạo phát triển, hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền... được khởi thảo bởi Ủy ban và đã được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chấp thuận. Qua đó góp phần hình thành khuôn khổ pháp lý đồng bộ, minh bạch, ổn định cho sự phát triển của đất nước.

Trong hoạt động giám sát và quyết định vấn đề quan trọng của đất nước, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp luôn phát huy vai trò là một trong những cơ quan nòng cốt của Quốc hội về giám sát văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức phiên giải trình và giám sát nhiều chuyên đề mang tính thời sự, được cử tri và xã hội quan tâm liên quan đến sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước, cải cách hành chính, cải cách tư pháp và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Ủy ban cũng đã tham gia tích cực, có trách nhiệm vào quá trình Quốc hội quyết định các vấn đề quốc kế, dân sinh, phục vụ thiết thực, hiệu quả yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước...

Với những kết quả và thành tích nổi bật trong công tác, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã nhiều lần được Đảng, Nhà nước biểu dương, khen thưởng, đánh giá cao. Đặc biệt, ngày 5/1/2026, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp vinh dự và tự hào được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì do có thành tích đặc biệt xuất sắc trong công tác, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.

Tại lễ kỷ niệm, thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao Huân chương Độc lập hạng Nhì tặng Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.

Phát biểu chỉ đạo tại lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, biểu dương những nỗ lực, đóng góp của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thời gian qua. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trải qua nhiều giai đoạn phát triển, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp luôn khẳng định vị thế là một trong những cơ quan trọng yếu của Quốc hội, gắn bó chặt chẽ với chức năng quan trọng nhất của Quốc hội là chức năng lập hiến, lập pháp.

Trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tập trung thực hiện một số nội dung trọng tâm. Cụ thể, Ủy ban cần đóng vai trò nòng cốt trong tham mưu giúp Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; khẩn trương hoàn thiện trình Bộ Chính trị Đề án định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Tiếp tục nghiên cứu đổi mới quy trình lập pháp, kỹ thuật lập pháp, đảm bảo xây dựng một nền lập pháp khoa học, chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; thực hiện tốt quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp về đổi mới công tác xây dựng và thực thi pháp luật, đảm bảo đến năm 2030, Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi với cơ chế tổ chức thực hiện nghiêm minh, nhất quán.

Bên cạnh đó, Ủy ban cần tiếp tục tham mưu để kiện toàn tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp; đồng thời bảo đảm thực hiện nghiêm yêu cầu của quy trình lập pháp và Quy định 178 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật. Thực hiện tốt công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật, xem đây là một trong những khâu đột phá trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc Đại hội XIV là lấy thực thi làm thước đo, kiên quyết khắc phục tình trạng "luật thì đúng mà làm thì khó", "trên nghị trường thì thông, dưới cơ sở thì vướng", quyết sách đúng nhưng thực thi chậm. Tiếp tục nâng cao năng lực lập pháp, không ngừng chăm lo bồi dưỡng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ để tham mưu trúng, đúng các quyết sách, chủ trương lớn về quốc kế dân sinh và những vấn đề trọng đại của đất nước, xứng đáng là cơ quan tham mưu chiến lược hàng đầu cho Quốc hội về công tác lập hiến, lập pháp và cải cách tư pháp.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đề nghị Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cần quyết tâm thực hiện hiệu quả mô hình Quốc hội số, tiếp tục đi đầu hoạt động chuyển đổi số, tham mưu để Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo xây dựng hệ thống thông tin lập pháp hiện đại với dữ liệu đầy đủ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ hiệu quả hoạt động lập pháp của Quốc hội.