Việt Nam đang đặt chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) vào trọng tâm của chiến lược phát triển đất nước. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành năm 2024 đã xác định rõ định hướng khai thác tiềm năng của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia.
AI mở ra nhiều cơ hội để doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn, tạo thêm việc làm có chất lượng và cải thiện các dịch vụ hỗ trợ tìm kiếm việc làm. Tuy nhiên, những thay đổi do AI mang lại đối với việc làm, kỹ năng và điều kiện làm việc sẽ không giống nhau giữa các ngành nghề và nhóm lao động. Trong bối cảnh người lao động và doanh nghiệp tại Việt Nam có điều kiện tiếp cận đào tạo và an sinh xã hội khác nhau, việc ứng dụng AI cần đặt con người làm trọng tâm, bảo đảm cả doanh nghiệp và người lao động đều được hưởng lợi từ những tiến bộ công nghệ.
Đây là trọng tâm của hội nghị Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam, do Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp tổ chức tại Hà Nội vào ngày 18/11.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), ứng dụng AI mới chỉ là bước khởi đầu. AI có thể tự động hóa các công việc lặp đi lặp lại, cải thiện công tác quản lý thông tin và hỗ trợ quá trình ra quyết định. Tuy nhiên, những lợi ích này không đồng nghĩa với việc năng suất của toàn doanh nghiệp sẽ tự động được nâng cao. Doanh nghiệp cũng cần điều chỉnh quy trình hoạt động, tăng cường năng lực quản lý và trang bị cho người lao động những kỹ năng cần thiết để thích ứng và làm việc hiệu quả với các công nghệ mới.
“AI mở ra nhiều cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao hiệu quả hoạt động, đổi mới sáng tạo và tăng cường năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, chỉ đầu tư vào công nghệ thôi thì chưa đủ. Doanh nghiệp cần xác định rõ những lĩnh vực mà AI có thể tạo ra giá trị thực chất, củng cố năng lực tổ chức và phát triển kỹ năng cho lực lượng lao động để biến những cải tiến về công nghệ thành những thành quả tăng năng suất bền vững”, ông Nguyễn Tiến Huy, Giám đốc Văn phòng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững và Tổng Thư ký Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững Việt Nam thuộc VCCI, cho biết.
Bên cạnh ứng dụng AI trong hoạt động doanh nghiệp, hội nghị cũng đề cập đến những lĩnh vực ứng dụng rộng hơn, bao gồm quản trị AI, sử dụng AI để kết nối người tìm việc với nhà tuyển dụng và nâng cao hiệu quả hoạt động của các dịch vụ việc làm công. Những nội dung này được trao đổi dựa trên kinh nghiệm thực tiễn của Cơ quan Thông tin Việc làm Hàn Quốc (KEIS).
Tác động của AI đối với việc làm vẫn đang tiếp tục định hình. Theo ước tính của ILO, năm 2024, khoảng 11,5 triệu việc làm tại Việt Nam, tương đương 20,8% tổng số việc làm, có khả năng chịu tác động từ AI tạo sinh. Lao động nữ chiếm tỷ lệ cao hơn đáng kể trong các nhóm nghề chịu tác động lớn, cho thấy tầm quan trọng của việc lồng ghép bình đẳng giới trong quá trình quản lý chuyển đổi.
"Đối với Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), vấn đề then chốt là những thay đổi này sẽ tác động như thế nào đến việc làm, người lao động và doanh nghiệp. Công nghệ có thể giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và tạo ra những cơ hội mới. Tuy nhiên, công nghệ cũng có thể làm thay đổi tính chất công việc, nhu cầu về kỹ năng và điều kiện làm việc. Những tác động này sẽ không diễn ra đồng đều đối với tất cả các nhóm lao động, bà Siwon Park, Giám đốc Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam, phát biểu.