“Phiên tòa giả định” được xây dựng từ một vụ án có thật liên quan đến hành vi đưa tàu cá và ngư dân sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép, đồng thời cố tình ngắt thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS) nhằm qua mắt cơ quan chức năng. Theo nội dung cáo trạng, các bị can đã tổ chức cho nhiều ngư phủ tham gia khai thác hải sản trái phép ngoài vùng biển Việt Nam để thu lợi bất chính. Trong quá trình hoạt động, các đối tượng nhiều lần làm gián đoạn tín hiệu VMS, thay đổi nhận dạng tàu cá nhằm tránh bị phát hiện. Sau đó, các tàu cá đã bị lực lượng chức năng nước ngoài bắt giữ khi đang khai thác hải sản trái phép.
Thông qua diễn biến xét xử giả định, Hội đồng xét xử đã phân tích rõ hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm liên quan đến IUU dẫn đến trách nhiệm pháp lý nghiêm khắc, từ xử phạt hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ; tác động tiêu cực đến nỗ lực chống IUU của Việt Nam và việc gỡ bỏ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) đối với thủy sản Việt Nam, gây khó khăn cho tiến trình hội nhập và hợp tác quốc tế về thủy sản. Các hành vi vi phạm IUU không chỉ gây tổn hại đến nguồn lợi thủy sản và môi trường biển mà còn làm giảm niềm tin của thị trường quốc tế đối với sản phẩm thủy sản Việt Nam. Uy tín bị ảnh hưởng sẽ dẫn đến nguy cơ mất thị trường, giảm giá trị xuất khẩu và ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của ngư dân.
Bằng hình thức sân khấu hóa sinh động và trực quan, “Phiên tòa giả định” giúp người dân dễ dàng tiếp cận các quy định pháp luật liên quan đến khai thác thủy sản trên biển, đặc biệt là quy định về chống IUU, xuất nhập cảnh và sử dụng VMS trên tàu cá. Điều đáng chú ý là “Phiên tòa giả định” không chỉ mang tính giáo dục pháp luật, mà còn là lời cảnh báo mạnh mẽ cho cộng đồng ngư dân và doanh nghiệp thủy sản, chống IUU không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là nghĩa vụ của từng cá nhân, tổ chức, nhất là trong lĩnh vực ngành nghề thủy sản.
Phát biểu tại chương trình tuyên truyền “Phiên tòa giả định”, Thiếu tướng Nguyễn Văn Dũng, Chính ủy, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 nhấn mạnh, việc tổ chức phiên tòa giả định không chỉ góp phần nâng cao nhận thức pháp luật cho ngư dân mà còn tăng cường ý thức chấp hành quy định khi hoạt động trên biển, không vi phạm vùng biển nước ngoài, góp phần cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC đối với thủy sản Việt Nam.
Cùng với “Phiên tòa giả định”, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phối hợp cùng Báo Công lý, Tòa án Quân sự Quân khu 9, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy An Giang còn tổ chức tọa đàm, trao đổi pháp luật trực tiếp với ngư dân và chủ tàu, nhằm giải đáp những vướng mắc thực tế liên quan, giúp người dân dễ tiếp cận các quy định pháp luật liên quan đến khai thác thủy sản trên biển, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật khi vươn khơi bám biển...
Bài 1: Gỡ “thẻ vàng” IUU bài toán - bức tranh tội phạm đa dạng và phức tạp 
