Tục tạo vết sẹo lên cơ thể để... làm đẹp

Những đứa trẻ ở các bộ lạc sinh ra khỏe mạnh được xác nhận bằng một vết cắt nhỏ nằm ngang má trái như một lời nhắn nhủ, một bài học đầu đời: Cuộc sống sẽ có rất nhiều khó khăn, vất vả, và luôn phải sẵn sàng để chịu đựng những khổ đau ấy.

Mỗi người trong từng bộ lạc đều có những vết sẹo tương tự nhau trên mặt. Và trong quá khứ, khi các bộ lạc trong từng vùng thường xuyên chiến đấu với nhau thì những vết sẹo này giúp cho họ dễ dàng phân biệt kẻ thù của mình. Đồng thời cũng giúp họ phân biệt thi thể của những chiến binh đã ngã xuống sau trận chiến ác liệt để thực hiện nghi thức mai táng phù hợp với tập tục của từng bộ lạc.

Trẻ nhỏ được chuyên gia trang điểm khắc sẹo trên mặt.
Trẻ nhỏ được chuyên gia trang điểm khắc sẹo trên mặt.

Nhiều người cũng tin rằng, những vết sẹo sẽ đem lại cho họ sự bảo vệ. Đây là một niềm tin bắt nguồn từ thời kỳ buôn bán nô lệ - khi mà các nhà buôn người tới từ châu Âu thường chọn mua những người không có sẹo trên mặt, bởi một khuôn mặt tự nhiên là biểu tượng cho sức khỏe tốt. Vì thế, thành viên của những bộ lạc có tập tục tạo sẹo được cho là "những món hàng không được giá" và sẽ tránh được số phận bị đưa lên những chiếc thuyền buôn nô lệ.

Tại nhiều bộ tộc ở những nơi hẻo lánh, tạo hình xăm mực cũng được xem là một cách để "làm đẹp" bản thân. Những hình xăm này - bao gồm mẫu hình từ đơn giản tới phức tạp được tạo ra với mong muốn giúp phân biệt thành viên của từng bộ lạc, đồng thời cũng là biểu tượng để đại diện cho sức mạnh và cái đẹp.

Tại bộ lạc Holi, phụ nữ thường nhận được những vết sẹo trên bụng - một biểu tượng của cái đẹp với niềm tin càng mang nhiều vết sẹo thì càng sinh được nhiều con. Do nhiều hình mẫu có thể cần tới 3 ngày để hoàn thành, nên đây cũng được coi là một thử thách đối với sức chịu đựng của người phụ nữ. Một khi vượt qua được thử thách này, thì người phụ nữ sẽ được xác định là đủ tư cách để kết hôn. Còn tại bộ lạc Otammari, tập tục tương tự cũng được thực hiện y như vậy.

Nhưng bên cạnh đó, phụ nữ có thai còn phải nhận thêm những vết sẹo trên lưng bởi điều này sẽ đem lại may mắn và sức khỏe tốt cho họ. Đối với những người đàn ông của bộ lạc Otammari thì những vết sẹo tự tạo ra trên mặt và thân thể còn là một dấu hiệu của sức mạnh và giúp họ trở nên quyến rũ hơn. Những vết sẹo được cho là thiêng liêng nên hình dáng của chúng đều được chọn lựa bởi các "bậc thầy tạo sẹo" bằng cách gieo vỏ sò lên nền đất. Khi chiếc vỏ sò tạo hình trên nền đất ra sao sẽ chính là khuôn mẫu cho những vết sẹo được tạo ra.

Tập tục này đã bị cấm tại các thành phố lớn bởi sự đau đớn cùng nguy cơ tổn hại sức khỏe trong quá trình "tạo sẹo" - khi mà cả bộ lạc đều sử dụng chung một dụng cụ để cắt cho nhiều người. Tuy vậy, tập tục này vẫn đang rất thịnh hành trong giới trẻ.

Nhưng họ thường chọn những thiết kế tinh tế hơn để đưa lên mặt thay vì những hình mẫu có kích thước lớn như thế hệ đi trước hay làm. Những phụ nữ trẻ thường phủ các vết sẹo của mình bằng mực đen để trông thời trang hơn, giống như cách phụ nữ phương Tây vẫn trang điểm. Đối với họ, tập tục tạo sẹo vẫn là một phần đáng tự hào trong truyền thống của tổ tiên.

Tại những nơi hẻo lánh như Otammari, tập tục tạo sẹo vẫn là một truyền thống quan trọng và đã trở thành một phần không thể thiếu trong nghi lễ trưởng thành dành cho những đứa trẻ 10 tuổi.

Văn Nguyễn-L.K. (tổng hợp)

Các tin khác

Khi robot vi phạm pháp luật, ai chịu trách nhiệm?

Khi robot vi phạm pháp luật, ai chịu trách nhiệm?

Cảnh sát thành phố Cologne, miền Tây nước Đức, xác nhận họ đang tiến hành điều tra vụ việc liên quan đến một robot hình người (humanoid robot) bị cáo buộc có hành vi đụng chạm không phù hợp với thiếu nữ 16 tuổi trên đường phố. Vụ việc không chỉ thu hút sự chú ý bởi tính chất bất thường mà còn đặt ra vấn đề về trách nhiệm pháp lý khi máy móc được sử dụng để thực hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Đa Nhim, dòng sông của những huyền tích

Đa Nhim, dòng sông của những huyền tích

Dòng Đa Nhim khởi nguồn từ phía bắc đỉnh núi Gia Rich của dãy Langbiang, đổ về xuôi theo những cánh rừng già của đại ngàn Nam Tây Nguyên. Trên dòng chảy dài hàng trăm cây số, dòng sông đã tạo nên những thác ghềnh kỳ vĩ như thác Jraiblian, thác Liên Khương, thác Pongour… cùng lòng hồ mênh mông của công trình thủy điện Đa Nhim, trước khi hợp lưu với dòng Đạ Dâng thành sông Đồng Nai rộng lớn.

Cố đô Krakow - nơi lưu giữ ký ức

Cố đô Krakow - nơi lưu giữ ký ức

Chúng tôi đến cố đô Krakow, kinh đô văn hóa và chính trị quan trọng nhất của Ba Lan, vào những ngày chớm thu. Khí hậu mùa này ở Đông Âu thật tuyệt, khí trời mát lành, thanh khiết; những hàng cây đang nhẹ nhàng chuyển màu khiến khung cảnh đầy chất thơ.

Khi làn sóng đô thị hóa xóa sổ bản sắc văn hóa tại Harlem

Khi làn sóng đô thị hóa xóa sổ bản sắc văn hóa tại Harlem

Dọc theo Đại lộ Malcolm X và Phố 125, trái tim văn hóa của người Mỹ da màu tại New York đang trải qua cơn biến động dữ dội. Quá trình đô thị hóa, thúc đẩy bởi các tập đoàn bất động sản và các dự án mở rộng, đang đẩy lùi cư dân bản địa cùng doanh nghiệp truyền thống. Ghi nhận thực địa tại Harlem năm 2026 cho thấy bóng ma thay thế dân cư đang xóa sổ dần những giá trị cốt lõi, biến thánh địa Khai sáng Harlem thành thương phẩm xa xỉ ngoài tầm với của chính những người gây dựng nên nó.