#nhà nghiên cứu

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Tôi gặp Vĩnh Thông cách đây hai năm, thú thật anh chàng 9X này gây cho tôi một sự bất ngờ, bởi sự điềm đạm, mực thước và cực kỳ ít nói. Vĩnh Thông sinh năm 1996, 14 tuổi đã có thơ đăng báo, 15 tuổi đoạt giải thưởng thơ, 16 tuổi in tập thơ đầu tay và năm 2023 tức mới 27 tuổi, Vĩnh Thông đã được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam.

9 năm “ăn ngủ” cùng ả đào với hai lần phải cấp cứu vì chảy máu dạ dày, người gầy rộc vì thiếu ngủ, cuối cùng, nhà nghiên cứu Bùi Trọng Hiền cũng đã giải mã được bí mật của tiền nhân về nghệ thuật ả đào. Một cuộc lội ngược dòng lịch sử mà Giáo sư Tô Ngọc Thanh từng khẳng định là “vô tiền khoáng hậu”.

Ở tuổi 90, anh Hà Minh Đức đã là tác giả của 95 đầu sách. Chất lượng nhiều khi cũng cần được biểu hiện bằng số lượng. Như tuổi tác cũng cần để thể hiện sự sống có ích. Anh là cây đại thụ chẽ hai cành hoa trái sum suê. Một người thầy, một nhà văn, một nhà nghiên cứu, một nhà sáng tác.

Vài ngày sau khi cụ Lê Trần Sửu tạ thế (6/9/2023), tôi mở lại cuốn sách cụ đã run run ký tặng trong cuộc gặp gỡ mấy năm trước. Nét chữ rõ ràng mà không kém phần bay bổng đã khiến tôi nhớ lại, suy nghĩ về những điều cụ đã chia sẻ và cả những điều ẩn sâu trong sự nghiệp nghiên cứu của cụ. Những bước chân miệt mài đi "tìm trầm" giữa nhân gian đã dừng lại nhưng trầm hương mà cụ để lại thì còn tỏa thơm đến muôn sau.

Nguyễn Văn Sơn, với cá tính và năng lực chuyên môn của mình, đã mạnh dạn và công phu trong tiếp cận các nhân vật lịch sử thông qua mẫu nhân cách văn hóa một cách khoa học. Với tư cách Phó Viện trưởng Viện Nhân học Văn hóa, Nguyễn Văn Sơn với các công trình riêng, đồng tham gia một số công trình với các thành viên của Viện, đã cho thấy khả năng bao quát rộng và tư duy khoa học sâu sắc, nhất là khả năng ngôn ngữ của anh.

PGS.TS Phùng Gia Thế là một nhà giáo nhưng từ lâu anh đã được biết đến là một nhà nghiên cứu - phê bình văn học có uy tín với giọng điệu rất riêng. Vừa qua, nhà phê bình Phùng Gia Thế tiếp tục cho ra mắt cuốn tiểu luận - phê bình “Hiểm địa văn chương” được bạn bè văn giới chú ý.

Một nhóm nhà nghiên cứu kỹ thuật đang phát triển một phương pháp độc đáo để tăng cường tái chế nhựa mềm bằng cách tạo ra một robot thông minh xác định và phân loại những loại chất thải có thể tái chế khác nhau.

Ngày 19/4, Sở Thông tin và Truyền thông TP Hồ Chí Minh phối hợp cùng NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình giao lưu và giới thiệu bộ sách “Gia Định - Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh: Dặm dài lịch sử (1698-2020)” của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư. Đây là hoạt động nổi bật nằm trong khuôn khổ sự kiện “Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam” năm 2023.

Nguyễn Thanh Tú có một đức tính siêng năng và phong cách làm việc khoa học. Siêng năng ở chỗ, mỗi khi các báo đặt bài, ông đều rất đúng hẹn. Thậm chí hẹn nhau cả số chữ, tên bài, tên tiểu mục, chỗ nào viết ra chỗ nào chưa thể cho lên mặt báo, ông đều mau chóng hiểu ý từng báo, từng quãng thời gian, từng nhân vật, các vấn đề văn học nghệ thuật, nhất là những chỗ nhạy cảm của nó, để không làm mất thời gian của mình và người khác.

Ngày 12-11 vừa qua, Lễ trao Giải thưởng sách quốc gia lần thứ tư đã trao cho 24 cuốn sách, bộ sách giá trị của những tác giả là nhà văn, nhà nghiên cứu, dịch giả... được lựa chọn từ hàng trăm đầu sách xuất bản trong năm qua.

Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ 2 diễn ra ngày 24-11 được kỳ vọng sẽ tạo nên sự đổi mới. Làm thế nào để phát huy tối đa sức mạnh mềm của văn hóa, để chúng ta không chỉ bảo vệ được những di sản của cha ông để lại mà còn sử dụng văn hóa như một nguồn lực nội sinh để phát triển đất nước? Phóng viên ANTG đã có cuộc trò chuyện với các học giả, nhà nghiên cứu về vấn đề này.

Đã thực hiện nhiều công trình nghiên cứu văn hóa Nam Bộ, TS. Ngữ học Huỳnh Công Tín bảo rằng, mình là người sinh trưởng ở Nam Bộ "ba đời"...

Cách đây 3 năm, khi phát hiện ra mảnh ghép cuối cùng trong một bài bản ả đào, vén bức màn bí mật sau nhiều năm dày công nghiên cứu, nhà nghiên cứu Bùi Trọng Hiền đã “trào nước mắt” vì xúc động. Một thời kỳ rực rỡ, huy hoàng của quá khứ ông cha được sống lại sau nhiều biến thiên và mai một.

Thần thoại Hy Lạp như một khối nam châm khổng lồ hút rất nhiều chuyên gia, các nghệ sĩ cùng những người yêu thích vào quỹ đạo mạnh của nó. Trong đời sống hàng ngày, những ẩn dụ mà cả thế giới luôn sử dụng như “Gót chân Achilles”, “Con ngựa thành Troy”, “Chiếc hộp Padora”… đều có xuất xứ từ thần thoại Hy Lạp. Hoặc nhiều sản phẩm tiêu dùng cũng lấy tên từ thần thoại Hy Lạp. Thí dụ, giày thể thao Nike được đặt theo tên của Nữ thần chiến thắng. Trang web Amazon.com được đặt theo cuộc đua của các nữ chiến binh huyền thoại…

Hơn 1.000 nhà nghiên cứu Trung Quốc đã rời Mỹ trong bối cảnh Mỹ bắt đầu xử lí các cáo buộc đánh cắp công nghệ, các quan chức an ninh hàng đầu của Mỹ hôm 2/12 cho biết.

Sau khi bị bắt và tạm giam vào tối 23/7 vì gian lận visa bằng cách ẩn náu trong lãnh sự quán Trung Quốc tại San Francisco, nhà khoa học Juan Tang đã có phiên bào chữa đầu tiên hôm qua (10/8).

Mới đây, một nhóm nhà nghiên cứu an ninh mạng phát hiện ra một công ty công nghệ thông tin tại Ấn Độ hoạt động trên nền tảng gọi là “hacking-as-a-service” – nghĩa là chuyên cung cấp các dịch vụ hack thuê (“hack-for-hire”) trên toàn cầu.

Mấy hôm nay nhiều tờ báo đã đưa tin về Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Đức Thịnh - một nhà nghiên cứu có nhiều đóng góp lớn lao trên lĩnh vực văn hóa học, dân tộc học, văn hóa dân gian, một nhà giáo chuẩn mực được nhiều thế hệ sinh viên, nghiên cứu sinh yêu quý, về cõi vĩnh hằng vào ngày 6/6/2020.

Đồ gốm Việt, đó không chỉ là khái niệm cho các nhà nghiên cứu, sưu tầm văn hóa mà đã trở nên một thực thể phản ánh sự tiếp biến và giao thoa văn hóa đậm nét.