Lý Thường Kiệt (1019-1105), tên thật là Quách Tuấn. Ngọc phả họ Ngô có từ đời Nguyễn chép rằng Lý Thường Kiệt tên thật là Ngô Tuấn. Nhưng văn bia được tìm thấy ở Hưng yên có từ đời Hậu Lý cho biết rằng ông họ Quách, Quách Tuấn. Thường Kiệt là tên tự, được ban Quốc tính (họ nhà vua), sau lấy tên chữ làm tên. Ông là người quê gốc tỉnh Hưng Yên, tinh thông thao lược, lại giỏi cả văn chương.
Tình cờ, tôi theo chân một người bạn đến Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV (số 2 Yết Kiêu, TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng), mới có cái may mắn được nhìn ngắm bản văn khắc "Nam quốc sơn hà" trong châu bản triều Nguyễn và nảy ra ý định viết bài này.
Đọc bài "Phê phán cần sự hiểu biết", dưới có một đoạn ngắn nêu ý kiến của Giáo sư Nguyễn Khắc Phi trong Văn nghệ Công an số 266 ngày 3-12-2015, tôi đoán quý báo muốn đặt dấu chấm hết cho cuộc thảo luận chung quanh bản dịch bài "Nam quốc sơn hà" trong sách Ngữ văn 7. Đoán vậy và tự thấy cái "sự hiểu biết" của mình hạn chế lắm, song có cái gì đó cứ thôi
Gần đây, liên tiếp có một số vụ việc phê phán các tác phẩm trong một số cuốn sách gây xôn xao dư luận. Tuy nhiên, do không hiểu đúng vấn đề, hoặc sự thiếu hiểu biết cần thiết của người phê phán nên đã gây nên những bức xúc không đáng có trong dư luận.
Trong mấy ngày nay, cộng đồng xôn xao với "phát hiện" rằng bài thơ "Sông núi nước Nam" (Nam quốc sơn hà) trong SGK Ngữ văn lớp 7 bị thay đổi, sử dụng một bản dịch "mới", rất lạ tai, gây không ít ngạc nhiên cho các bậc phụ huynh.
Trong một cuộc trình diễn các ca khúc mang ký ức của Tổ quốc, một nhà bình luận trẻ bày tỏ rằng: "Theo tôi thì đây là cách thể hiện hơi quá an toàn và hơi thiếu sáng tạo. Tôi xin lỗi các nghệ sĩ, các anh đã hát rất hay ca khúc này nhưng nó vẫn quá an toàn so với tôi. Vì vậy tiết mục biểu diễn không đủ để khiến những người trẻ, ít nhất là trẻ như tôi và trẻ hơn tôi... có một cảm xúc mới".
