Cảm xúc cũ

Trong một cuộc trình diễn các ca khúc mang ký ức của Tổ quốc, một nhà bình luận trẻ bày tỏ rằng: "Theo tôi thì đây là cách thể hiện hơi quá an toàn và hơi thiếu sáng tạo. Tôi xin lỗi các nghệ sĩ, các anh đã hát rất hay ca khúc này nhưng nó vẫn quá an toàn so với tôi. Vì vậy tiết mục biểu diễn không đủ để khiến những người trẻ, ít nhất là trẻ như tôi và trẻ hơn tôi... có một cảm xúc mới".

Lời bày tỏ này khiến khán giả ngỡ ngàng. Tất nhiên, ai cũng có quyền nói lên điều mình nghĩ, không nên áp đặt chuyện chỉ có một lẽ đúng duy nhất. Nhưng hãy có góc nhìn đa diện. Thế nào là sáng tạo? Thế nào là cảm xúc mới? Cảm xúc mới có liên quan gì đến cảm xúc cũ không? Phải chăng cứ cũ là thành "phế liệu"? Có những người trẻ nghĩ rằng lớp già làm việc của già, lớp trẻ làm việc của trẻ, không vướng víu gì nhau.

Để làm cho giới trẻ nghe được, người ta phải làm gì với ca khúc cho đồng bộ? Chỉnh sửa phong cách hát? Thay phần đệm kỳ dị? Măng non và tre già, ai buộc phải hiểu ai?

Không có cảm xúc nào được sinh ra mà không lệ thuộc vào bối cảnh lịch sử cả. Mỗi giai đoạn lại gắn bó với từng thế hệ. Những kỷ niệm đó sẽ dần được khái quát hóa trong một chặng lớn như thế kỷ hay thiên niên kỷ và có thể có những cảm xúc hoàn toàn biến mất không còn dấu vết.

Nhưng những giai điệu cũ này vẫn nằm trong một dòng chảy của những thế hệ liên quan chặt đến nhau như một gia đình tứ đại đồng đường. Người chưa xa, thời chưa vắng. Tuy chúng ta đang sống trong thế kỷ 21 nhưng ký ức lớn nhất vẫn thuộc về thế kỷ 20 đầy biến động vui buồn.

Gia đình tứ đại đồng đường ấy có thể khái quát như sau: Thế hệ cụ, kỵ là những người xả thân giành độc lập tự do. Thế hệ ông là những người trải hai cuộc kháng chiến; Thế hệ cha là thời của người bảo vệ biên cương; Thế hệ cháu là những người xây dựng đất nước hôm nay.

Chỉ cần xem cuốn album của bất kỳ gia đình nào trên dải đất hình chữ S này với những tấm ảnh đen trắng mốc meo cho đến những tấm ảnh màu cuối thế kỷ 20 và những tấm ảnh số đầu thế kỷ 21 cũng có thể rưng rưng vì đó là hình ảnh đất nước. Vậy sao lại cho rằng có sự đứt gãy, không thể hiểu nhau? Tại sao ông, cha ông có thể hiểu cháu chắt, mà cháu chắt lại không thể hiểu được cha ông?

Minh họa Lê Tâm.
Minh họa Lê Tâm.

Không hề có sự bất đồng nào mà chỉ là sự hạn chế trong cách nhìn của con cháu. Cha ông dù có muốn bày tỏ hết cho con cháu thì cũng không thể vượt quá quỹ tuổi thọ của sinh học. Trong khi đó, vì sao cả thế giới người ta vẫn có thể ngược dòng lịch sử để hiểu được cội nguồn ngàn năm.

Bây giờ chúng ta vẫn tự hào khi nghe bài thất ngôn tứ tuyệt "Nam Quốc Sơn Hà" của Lý Thường Kiệt, “Hịch tướng sĩ” của Trần Hưng Đạo, “Cáo bình Ngô” của Nguyễn Trãi hay rơi lệ khi đọc cuốn “Truyện Kiều” của Nguyễn Du có phải là đều khó hiểu không?

Mỗi vùng đất, quốc gia đều có truyền thống và chỉ có truyền thống mới nuôi dưỡng tình yêu của mỗi người với nơi họ chôn rau cắt rốn. Bởi vậy, những quốc gia mạnh nhất thường có những bảo tàng đồ sộ nhất. Đó là nơi lưu trữ tư liệu khoa học nhưng cũng là nơi cất giữ ký ức. Nhìn vào đó, người ta thấy nơi trú ngụ hồn cốt tinh thần của cả dân tộc, đế chế… Sẽ có một tương lai thế nào nếu các công dân mơ hồ về quá khứ? Cảm xúc không thể là con kỳ nhông đổi màu lòe loẹt.

Trong biệt thự của một chủ doanh nghiệp lớn ở Hà Nội có một sảnh bày trang trọng một cái tủ cũ thời bao cấp. Ông chủ nói rằng cái tủ này không con cháu nào được bỏ đi và hằng ngày hãy nhìn vào đấy để thấy gia đình mình đã vượt qua gian khó và bom đạn như thế nào. Đó là kỷ niệm và là sức mạnh của nhà ta.

Nói những cảm xúc cũ vẫn luôn tạo ra sức mạnh mới là cách nói không hề giáo điều.  Một cá nhân hay một quốc gia chỉ có thể vươn lên, tỏa sáng khi biết rõ mình là ai. Câu chuyện thì không mới nhưng vấn đề không bao giờ cũ.

Lê Tâm

Các tin khác

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Mặt trái của ngành phá dỡ tàu biển

Trong một bản báo cáo gần đây, Tổ chức Lao động thế giới (ILO) đã có những đánh giá về ngành phá dỡ tàu biển như sau: "Ngành công nghiệp phá dỡ tàu biển hiện là một trong những "thủ phạm" gây tai nạn lao động và ô nhiễm môi trường lớn trên thế giới…
Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Chuyện của những "hiệp sĩ" giải cứu xe hỏng trong đêm

Đêm nào cũng vậy, từ 21h các thành viên của Đội Cứu hộ SOS Thuỷ Nguyên (Hải Phòng) lại lên đường đến với những chiếc xe chẳng may gặp sự cố. Dù ngoài trời rét căm căm hay mưa phùn gió bấc, họ cũng không bỏ cuộc. Bởi phương châm của nhóm là mong ai cũng được về nhà an toàn…
Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Ecetera Nguyễn và đường về tổ quốc

Một ngày cách nay chừng 5 năm, chồng tôi - phóng viên Đài Phát thanh - truyền hình Quảng Bình nói rằng: “Chúng ta sắp có một người bạn đặc biệt đến chơi!”. Tôi cười thôi và không có ý kiến gì. Với chồng tôi, những người bạn anh ấy mời đến nhà bao giờ chả đặc biệt và... thường xuyên như thế.
Đừng đùa

Đừng đùa

Chỉ nói giỡn nhau mà mất mạng là chuyện có thật. Qua vài câu cà khịa là anh em đã "xách dao bầu nói chuyện". Chuyện gì cũng có đầu có mối, những dòng tin trở thành truyện siêu ngắn:
Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Kiện cha mẹ vì mình “bị“ sinh ra

Khi cảm thấy bất công hoặc gặp một chuyện khó xử lí bằng thỏa thuận cá nhân thì mọi người thường làm đơn kiện lên toà án, nhờ pháp luật giải quyết. Có rất nhiều vụ kiện kì quặc trên thế giới mà khi chúng ta biết đến phải cảm thấy khó hiểu về nó.
Những huyền tích làng

Những huyền tích làng

Các cụ trong làng tôi nói rằng, theo phong thủy, thì cư dân sống quanh khu vực có những ngọn núi hình con rùa thường sẽ trường thọ, vì rùa là một trong tứ linh theo quan niệm tín ngưỡng của người phương Đông. Một số loài rùa tuổi càng cao thì… càng to ra. Nghĩa là từ lúc ra đời cho đến lúc chết đi, chúng chỉ phát triển kích thước cơ thể, còn mặt thì vẫn… trẻ măng. Điểm chung của loài rùa là chúng sống rất thọ.
Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Chuyện về một thầy trừ tà đuổi quỷ…

Hàng trăm con người trên thế giới vẫn khẳng định rằng ngày nào mình cũng gặp gỡ với cái ác tuyệt đối, nhiều người đang gửi gắm cho họ những hoảng hốt, nỗi lo lắng của mình, kể cả tình trạng sức khỏe của người thân. Theo nhiều công trình nghiên cứu thì trong những năm gần đây, số người hoài nghi những người gọi là thầy trừ tà ngày càng đông, vậy mà vẫn tò mò mua những cuốn sách họ viết…
Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Những đứa trẻ mồ côi lần thứ hai giữa nhịp sống hiện đại

Mỗi năm, nước Anh có khoảng 10 ngàn thanh thiếu niên mồ côi bước vào tuổi trưởng thành. Không phải ai trong số các cô cậu bé này cũng được cha mẹ nuôi yêu thương như con đẻ. Ngày chúng trở thành người lớn, một số đứa trẻ mới thực sự nhận ra mình chỉ là người thừa ở nơi tưởng chừng như mái ấm.
Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

Những chuyến hàng xuyên đêm vào dịp cuối năm

"Nửa đêm ân ái cùng chồng. Nửa đêm về sáng gánh gồng ra đi", câu cửa miệng của dân buôn để nói rằng, những ngày cuối năm, họ hối hả ngược xuôi, buôn đầu sông bán cuối sông. Đó là thời cơ vàng trong năm, cho những chuyến hàng "vét vụ".
Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Diện tích rừng Amazon ngày càng bị thu hẹp

Được coi là “lá phổi xanh” của thế giới và đóng vai trò quan trọng trong công cuộc chống biến đổi khí hậu, Amazon là rừng nhiệt đới lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu do Mạng lưới thông tin môi trường - xã hội tham chiếu địa lý vùng Amazon (RAISG) công bố ngày 8-12, khoảng 8% diện tích rừng Amazon đã bị tàn phá từ năm 2000-2018, lớn hơn cả diện tích lãnh thổ của Tây Ban Nha.
Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Bài toán khó: chọn phục trang cho nhân vật phim lịch sử

Còn nhớ, năm 2015, đạo diễn Đinh Thái Thụy làm bộ phim “Mỹ nhân” lấy từ ngân sách nhà nước, đã bị dư luận lên tiếng về phục trang trong phim không chuẩn xác, thiếu bản sắc của văn hóa Việt. Nhiều năm qua, trang phục phim lịch sử vẫn liên tục gặp phải những vấn đề sai lệch. Mới đây nhất hai dự án lớn, “Quỳnh dạ nhất thảo” và phim “Kiều” cũng không tránh được những sai sót đáng tiếc đó.
Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Bản án kỳ lạ cho vụ giết người ở Italy

Ngày 4-12-2020, Rudy Guede, kẻ bị tuyên án 16 năm tù vào năm 2008 với cáo buộc sát hại nữ sinh đại học người Anh Meredith Kercher, đã được toà án Italy cho phép hoàn thành bản án dưới hình thức lao động công ích thay vì ở tù. Rudy đã bắt đầu lao động công ích tại một thư viện ở thị trấn Lazio. Sau khi thư viện này đóng cửa để phòng chống dịch bệnh COVID-19, hắn trở thành tình nguyện viên cho tổ chức từ thiện Caritas. Đồng thời, hắn cũng chuẩn bị hoàn thành bằng thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử tại Đại học Roma Tre.
Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Giấc mơ an cư ngày càng xa với nhiều người

Cách đây không lâu, Công ty nghiên cứu bất động sản CBRE đã công bố khảo sát giá nhà tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, mức giá nhà trung bình hiện nay lần lượt là 2.500 USD/m2 và 1.500 USD/m2. Trong khi đó, một nghiên cứu của Công ty Nielson mới đây cho thấy có khoảng 80% hộ dân đang sinh sống ở hai thành phố lớn này, có mức thu nhập bình quân hàng tháng chỉ trên dưới 15 triệu đồng (tương đương 700 USD/tháng).
Gió rừng đồi Thung

Gió rừng đồi Thung

Truyền thuyết Mường Sương kể rằng có Nàng Tiên ham chơi thường bay lượn nay đây mai đó. Một ngày, nàng Tiên chợt bắt gặp miền thung trập trùng đồi núi, đồng ruộng tươi tốt, suối chảy róc rách, thác reo cười tung hoa nhũ thạch, không khí mát mẻ trong trẻo y như trên thiên giới. Không kiềm giữ được niềm ham thích, Nàng Tiên hạ cánh xuống và ở lại vùng miền đồi….
Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Những tên làng nghe cứ nhói lòng

Lại chuyện lụt. Nghe mãi, buồn thêm buồn. Nhưng không nói chuyện lụt thì chẳng biết nói chuyện chi. Vì từ bữa đến nay đã hơn tháng mà tất cả vẫn còn ngổn ngang đổ vỡ. Đi từ Lệ Thủy về Quảng Ninh, từ Quảng Ninh lên Minh Hóa, tôi đã gặp những ngôi làng vốn quen nay trở nên lạ lẫm trong bàng hoàng, đau xót. Những ngôi làng xưa xắc mang vẻ đẹp thân gần bỗng dưng bị lụt đổi tên. Ngay cả người làng cũng gọi làng mình bằng cái tên mới.
Lòng tự trọng bị tổn thương

Lòng tự trọng bị tổn thương

Vụ nữ sinh An Giang tự tử hôm 30-11 vì cách hành xử của nhà trường cho thấy tầm quan trọng của ứng xử giữa nhà trường và học sinh, sai một ly đi một dặm. May mắn là nữ sinh được cứu kịp thời.
Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Người đi nói xấu xấu hơn người bị nói xấu

Điều lạ lùng là người ta không chỉ nói xấu kẻ người ta ghét/ đố kỵ, con người có xu hướng nói xấu ngay cả người thân, gần gũi với mình nhất. Trong đó, phụ nữ ưa thích nói xấu hơn đàn ông, phổ biến nhất vẫn là vợ nói xấu chồng...
Nói xấu chồng!...

Nói xấu chồng!...

Gia đình là tế bào của xã hội. Bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng nói lên câu ấy, nhưng để có một tế bào khỏe, một gia đình, xã hội tốt đẹp, người ta cần sự cố gắng, từ nhiều phía. Bài viết này của chúng tôi đề cập đến một khía cạnh đang diễn ra trong đời sống hiện nay đó là hiện tượng vợ chồng nói xấu nhau, gây nên những năng lượng tiêu cực cho hôn nhân, qua đó ảnh hưởng không nhỏ đến trạng thái lành mạnh, gắn kết của gia đình, xã hội.
Ngồi học… trên ngọn cây

Ngồi học… trên ngọn cây

Giáo dục là nhân tố quan trọng, hết sức cần thiết của mỗi quốc gia và con đường dẫn đến tri thức của sự giáo dục rất dài phải có sự kiên trì nỗ lực mới có thành quả.