Bản chất của công nghệ deepfake, những thủ đoạn lừa đảo phổ biến

Nhằm góp phần lan tỏa thông điệp sử dụng Internet an toàn, ngày 29/1, dưới sự bảo trợ của Bộ Công an và hỗ trợ truyền thông của Tạp chí An ninh mạng Việt Nam và VCCorp, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia phối hợp cùng TikTok Việt Nam tổ chức tọa đàm với chủ đề “Vui Tết an toàn - không lo Deepfake” - sự kiện trong khuôn khổ chiến dịch “Chống lừa đảo trực tuyến 2025”.

Tọa đàm quy tụ sự tham gia của các chuyên gia đến từ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, đại diện Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, cùng chuyên gia trong lĩnh vực tâm lý, giáo  dục...

Nội dung chính của tọa đàm tập trung làm rõ bản chất của công nghệ deepfake, những thủ đoạn lừa đảo phổ biến hiện nay cũng như các xu hướng tội phạm mạng mới xuất hiện trong thời gian gần đây. Các chuyên gia sẽ phân tích những tình huống thực tế, từ việc giả mạo khuôn mặt, giọng nói người thân để vay tiền, lừa chuyển khoản, cho đến việc giả danh doanh nghiệp, cơ quan chức năng nhằm chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, các chiêu trò lợi dụng tâm lý dịp Tết như khuyến mãi “sốc”, quà tặng cuối năm, hay thông báo trúng thưởng giả mạo sẽ được mổ xẻ cụ thể, giúp người tham dự nhận diện rõ ràng hơn các dấu hiệu rủi ro.

“Vui Tết an toàn - không lo Deepfake”: Chung tay đẩy lùi lừa đảo trực tuyến -0
Quang cảnh toạ đàm.

Tại chương trình Tọa đàm “Vui tết an toàn - Không lo Deepfake”, ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia nhận định, nhìn vào bức tranh tổng thể về tình hình lừa đảo trực tuyến hiện nay, chúng ta có thể thấy những chuyển biến tích cực, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức mới...

“Vui Tết an toàn - không lo Deepfake”: Chung tay đẩy lùi lừa đảo trực tuyến -0
Ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia nhận định, nhìn vào bức tranh tổng thể về tình hình lừa đảo trực tuyến hiện nay.

Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là các hình thức lừa đảo không mất đi, mà đang chuyển sang những phương thức tinh vi hơn, trong đó nổi bật là việc lợi dụng công nghệ deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói và danh tính, gây khó khăn lớn cho người dùng trong việc nhận diện thật - giả. Trước thực tiễn đó, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia đã đưa ra một số cảnh báo quan trọng đối với người dùng khi tham gia giao dịch, mua sắm và tương tác trên không gian mạng, đặc biệt trong dịp cao điểm Tết Nguyên đán.

Những cảnh báo này cho thấy, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng, an toàn không gian mạng phụ thuộc ngày càng lớn vào kỹ năng nhận diện, thói quen kiểm chứng và ý thức tự bảo vệ của mỗi người dùng. Việc nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng nhận diện và xây dựng các biện pháp phòng ngừa, kiểm soát deepfake được nhấn mạnh là yêu cầu cấp thiết trong bảo vệ an toàn thông tin và an ninh số hiện nay.

Để “Giải mã công nghệ, nhận diện thủ đoạn và lá chắn phòng vệ trong kỷ nguyên AI”, chuyên gia Vũ Duy Hưng - Hưng AI Creative đưa ra nhận định, “Deepfake & Voice cloning: Khi “mắt thấy, tai nghe” chưa chắc là thật”. Theo ông Vũ Duy Hưng, deepfake đang trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng nhất của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, khi ranh giới giữa thật và giả ngày càng bị xóa nhòa. Từ hình ảnh, giọng nói đến video, các công cụ AI hiện nay cho phép tạo ra nội dung giả mạo với độ chân thực cao, dễ tiếp cận và khó phân biệt bằng mắt thường...

Bên cạnh những phân tích, cảnh báo ở góc độ kỹ thuật, tọa đàm còn tiếp cận vấn đề từ khía cạnh tâm lý - xã hội, làm rõ lý do vì sao con người dễ “sập bẫy” lừa đảo deepfake, nhất là trong những thời điểm cảm xúc chi phối mạnh như dịp cuối năm.

Theo PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, chuyên gia Viện Tâm lý  Việt - Pháp, “sống trong một thế giới quá tải về mặt thông tin dễ tạo thành những “điểm mù nhận thức” khiến những người trẻ trở thành mục tiêu lừa đảo trên mạng. Tốc độ và hội chứng FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) khiến chúng ta thiếu kiểm soát cảm xúc, thiếu cân nhắc rủi ro. Tâm lý bầy đàn, tin thưởng mù quáng vào những bằng chứng giả trên mạng xã hội. Thiếu tư duy phản biện, thiếu tư duy tài chính số, ưu tiên tốc độ hơn kiểm chứng và nhu cầu được công nhận, được chú ý khiến người trẻ dễ sa vào bẫy của các chiêu trò lừa đảo!”...

Xuân Mai

Các tin khác

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

AI của Google xâm nhập trái phép hệ thống của ba công ty

AI của Google xâm nhập trái phép hệ thống của ba công ty

Google xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của ba công ty trong một cuộc thử nghiệm về năng lực an ninh mạng, làm gia tăng lo ngại về những rủi ro có thể phát sinh khi các mô hình AI được trao quyền truy cập Internet.

Chung tay ngăn ngừa tội phạm lừa đảo sử dụng AI tạo thông tin giả

Chung tay ngăn ngừa tội phạm lừa đảo sử dụng AI tạo thông tin giả

Việc phòng ngừa tội phạm sử dụng thông tin giả do AI tạo ra không thể chỉ trông chờ vào cơ quan chức năng hay các doanh nghiệp công nghệ. Mỗi người dân, doanh nghiệp, tổ chức tài chính, người có ảnh hưởng…đều phải trở thành một “lá chắn” trong việc bảo vệ an toàn cho chính mình và cộng đồng…

Đừng để bị lừa bởi những từ "bắt lệnh, bao lãi"

Đừng để bị lừa bởi những từ "bắt lệnh, bao lãi"

Những lời mời gọi đầu tư tài chính “sinh lời khủng”; có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi”... thực chất là cạm bẫy công nghệ cao nhằm lừa đảo người dân. Trước diễn biến phức tạp của tội phạm mạng, người dân cần hết sức tỉnh táo, nhận diện chính xác các dấu hiệu lừa đảo để tự bảo vệ tài sản của bản thân và gia đình.

SHB tăng cường lớp bảo vệ trong giao dịch chuyển tiền trực tuyến

SHB tăng cường lớp bảo vệ trong giao dịch chuyển tiền trực tuyến

Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) tiếp tục mở rộng tính năng “Cảnh báo tài khoản nhận tiền có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo” đối với các giao dịch trong cùng hệ thống. Việc bổ sung lớp thông tin ngay trong quá trình thực hiện lệnh giúp người dùng có thêm cơ sở kiểm tra, xác minh và cân nhắc trước khi chuyển tiền.

Xử phạt đối tượng xúc phạm Cảnh sát giao thông trên mạng xã hội

Xử phạt đối tượng xúc phạm Cảnh sát giao thông trên mạng xã hội

Ngày 14/9, thông tin từ Công an xã Xuân Hòa (TP Đồng Nai) cho biết đơn vị đã làm việc và xử phạt vi phạm hành chính đối với ông C.A.L (ngụ ấp Xuân Đà, xã Xuân Hòa) về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin có nội dung xúc phạm lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) trên mạng xã hội…

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống tin nhắn, thư điện tử và cuộc gọi rác

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống tin nhắn, thư điện tử và cuộc gọi rác

Các quy định của dự thảo Nghị định chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác do Bộ Công an chủ trì xây dựng sẽ hình thành cơ chế phòng, chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác theo hướng quản lý tập trung, thống nhất, dựa trên dữ liệu. Đồng thời, tăng cường định danh, xác thực và truy vết nguồn phát tán; nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và các chủ thể có liên quan.

Cảnh báo lừa đảo qua hoạt động cộng đồng có ý nghĩa nhân văn

Cảnh báo lừa đảo qua hoạt động cộng đồng có ý nghĩa nhân văn

Không chỉ giả danh cơ quan chức năng, các đối tượng lừa đảo còn lợi dụng những hoạt động mang ý nghĩa nhân văn, như: giải chạy thiện nguyện; hoạt động trải nghiệm dành cho trẻ em; cuộc thi, sự kiện thể thao; trao học bổng… để tạo lòng tin, dẫn dụ người dân chuyển tiền, hoặc truy cập các ứng dụng không an toàn nhằm chiếm đoạt tài sản.

Huấn luyện chuyên sâu về an toàn thông tin “Security Bootcamp 2026”

Huấn luyện chuyên sâu về an toàn thông tin “Security Bootcamp 2026”

Sáng 10/9, tại Đắk Lắk, Hiệp hội Internet Việt Nam phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk tổ chức “Security Bootcamp 2026” lần thứ 12 với chủ đề “Agentic Security”, tập trung vào xu hướng AI chuyển từ vai trò hỗ trợ sang chủ động tham gia phát hiện, phân tích và ứng phó với các mối đe dọa an ninh mạng.

Cảnh báo giả danh Công an để lừa đảo qua ứng dụng VNeID

Cảnh báo giả danh Công an để lừa đảo qua ứng dụng VNeID

Bộ Công an nhiều lần cảnh báo thủ đoạn sử dụng ứng dụng VNeID giả mạo hoặc đường dẫn chứa mã độc chiếm quyền điều khiển thiết bị, thu thập thông tin để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Vì vậy, người dân cần bình tĩnh xác minh trước khi cung cấp thông tin, hoặc thực hiện yêu cầu liên quan đến tài khoản, thiết bị và tài sản...

Đăng Facebook quyết định khởi tố giả mạo, hai người bị xử phạt

Đăng Facebook quyết định khởi tố giả mạo, hai người bị xử phạt

Ngày 28/8, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP Hà Nội vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 15 triệu đồng đối với một kiểm duyệt viên nhóm Facebook do không thực hiện các biện pháp ngăn chặn thông tin sai sự thật được đăng tải, gây hoang mang dư luận.

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo bán sách giáo khoa trên mạng

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo bán sách giáo khoa trên mạng

Thời điểm năm học mới sắp đến, nhu cầu tìm mua sách giáo khoa của phụ huynh, học sinh tăng cao. Lợi dụng tâm lý muốn mua sách nhanh, đủ bộ với giá rẻ, kẻ gian lợi dụng mạng xã hội (MXH) để lừa đảo chiếm đoạt tài sản, thu thập trái phép thông tin cá nhân của người dân.

Xử lý nghiêm hành vi lan truyền thông tin xấu độc trên không gian mạng

Xử lý nghiêm hành vi lan truyền thông tin xấu độc trên không gian mạng

Từ tháng 6/2026 đến nay, Công an tỉnh Cao Bằng đã chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng; phát hiện, xác minh và xử lý nhiều trường hợp có hành vi tương tác, lan truyền nội dung xấu độc từ các trang, kênh của các đối tượng phản động.

Công an TP Huế ra mắt Câu lạc bộ "Niềm tin số TP Huế"

Công an TP Huế ra mắt Câu lạc bộ "Niềm tin số TP Huế"

Sự biến thiên phức tạp của môi trường số đòi hỏi phải có một tổ chức quy củ, một lực lượng nòng cốt thực sự. Đó là lý do Câu lạc bộ “Niềm tin số TP Huế” chính thức được thành lập nhằm cụ thể hóa sứ mệnh của Liên minh Niềm tin số...

Cảnh giác thủ đoạn lừa bán “siêu giống” trên mạng xã hội

Cảnh giác thủ đoạn lừa bán “siêu giống” trên mạng xã hội

Hiện, trên mạng xã hội (MXH) xuất hiện nhiều hình ảnh, video quảng cáo các loại cây, hạt giống được cho là “siêu giống”, “giống độc lạ” với kích thước, năng suất bất thường... Cơ quan Công an khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, kiểm chứng kỹ thông tin trước khi đặt mua, chuyển tiền để tránh bị lừa.