Nhận diện các dấu hiệu lừa đảo bằng công nghệ Deepfake để tránh "sập bẫy"

Thời gian gần đây, xuất hiện một thủ đoạn lừa đảo mới, hết sức tinh vi khiến không ít người dùng "sập bẫy". Đó là đối tượng lợi dụng công nghệ Deepfake (công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo) để tạo ra các đoạn video với hình ảnh, khuôn mặt nhân vật giống hệt như hình ảnh của người dùng muốn giả mạo để yêu cầu "nạn nhân" chuyển tiền.

Các chuyên gia của Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) đã đưa ra một số khuyến cáo giúp người dùng dễ "nhận diện" trong bối cảnh thủ đoạn lừa đảo này được dự báo sẽ "nở rộ" trong thời gian tới. Deepfake AI ban đầu vốn được sinh ra cho mục đích giải trí, giúp người dùng lồng khuôn mặt, giọng nói của mình vào các nhân vật yêu thích trên video mà vẫn đảm bảo hoạt động giống như được quay thực tế.

Thế nhưng hiện nay, ngoài mục đích giải trí như trên, các đối tượng tội phạm đã lợi dụng công nghệ này để tạo ra video giả mạo người khác, giúp chúng thực hiện các vụ lừa đảo hoặc lan truyền tin giả, tin thất thiệt trên mạng.

Nhận diện các dấu hiệu lừa đảo bằng công nghệ Deepfake để tránh
Người dùng cần cảnh giác với thủ đoạn sử dụng công nghệ Deepfake để lừa đảo. Ảnh minh hoạ

Theo các chuyên gia về an toàn thông tin, kẻ gian thường chiếm đoạt tài khoản Zalo, Facebook hoặc tạo tài khoản giống hệt người thân của nạn nhân, tiếp đó thu thập hình ảnh, giọng nói và dùng công nghệ Deepfake tạo ra video giả mạo. Sau đó, chúng sẽ dùng tài khoản giả hoặc các tài khoản mạng xã hội chiếm được để nhắn tin mượn tiền hoặc nhờ chuyển tiền hoặc thông báo người thân của nạn nhân gặp nguy hiểm cần tiền gấp...

Chiêu thức này tuy không quá mới nhưng đã trở nên tinh vi hơn khi kẻ gian đồng thời thực hiện cuộc gọi video mạo danh, phát video giả nhằm xác thực thông tin cho tài khoản giả, tăng độ tin cậy để thực hiện trót lọt hành vi lừa đảo. Các video này có thể khiến người xem tin rằng họ đang nhìn thấy và nghe thấy người thật đang nói chuyện. Và trên thực tế đã có không ít người đã trở thành nạn nhân của thủ đoạn lừa đảo này.

Thông tin thêm về thủ đoạn lừa đảo này, ông Trần Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục An toàn thông tin, Bộ TT&TT cho biết: Thời gian gần đây, tại Việt Nam đang bùng nổ các cuộc gọi lừa đảo trực tuyến Deepfake. Ngay sau khi nhận được thông tin phản ánh của người dân, các chuyên gia Cục An toàn thông tin đã thực hiện phân tích và đưa ra cảnh báo rộng rãi.

Theo chia sẻ của ông Hưng, Deepfake đang là một mối đe dọa đối với sự trung thực và tin cậy của video và hình ảnh. Nó có thể được sử dụng không chỉ để lừa đảo trực tuyến mà còn cho các mục đích khác như tấn công chính trị, tạo ra những tin tức giả mạo hoặc phá hoại danh tiếng của người khác... Để nhận diện cuộc gọi lừa đảo Deepfake, theo đại diện Cục An toàn thông tin, bằng mắt thường vẫn có thể có một số dấu hiệu nhận biết như thời gian gọi thường rất ngắn, chỉ vài giây. Bên cạnh đó, khuôn mặt của người gọi thường thiếu tính cảm xúc và khá "trơ" khi nói hoặc tư thế của họ trông lúng túng, không tự nhiên, hướng đầu và cơ thể của họ trong video không nhất quán với nhau. Ngoài ra, có thể thấy màu da của nhân vật trong video bất thường, ánh sáng kỳ lạ và bóng đổ không đúng vị trí. Điều này có thể khiến video trông rất giả tạo và không tự nhiên; âm thanh sẽ không đồng nhất với hình ảnh, có nhiều tiếng ồn bị lạc vào clip hoặc clip không có âm thanh.

"Đáng chú ý, cuộc gọi lừa đảo Deepfake thường xảy ra tình huống mà tài khoản chuyển tiền không phải của người đang thực hiện cuộc gọi. Thường kẻ gian sẽ ngắt giữa chừng, bảo là mất sóng, sóng yếu... Các yếu tố kỳ lạ như trên là báo hiệu đỏ của Deepfake. Người dân nên cảnh giác và tuyệt đối bình tĩnh để xác minh kỹ thông tin bằng cách gọi điện thoại trực tiếp (không gọi qua Zalo, Facebook hoặc các ứng dụng khác) trước khi quyết định chuyển tiền", ông Hưng cảnh báo.

Để ngăn chặn các cuộc gọi lừa đảo trực tuyến sử dụng AI, đại diện Cục An toàn thông tin cho biết, công nghệ thay đổi hàng ngày, cuộc chiến chống lại lừa đảo trực tuyến là trường kỳ. Chống lừa đảo trực tuyến không đơn giản về mặt công nghệ mà cần có giải pháp về mặt pháp lý. Không chỉ Việt Nam, chính phủ các nước, các doanh nghiệp công nghệ cùng phải chung tay để phát hiện, ngăn chặn.

"Trong lúc chúng ta chờ giải pháp kỹ thuật để ngăn chặn triệt để được các hình thức này thì rất cần các cơ quan truyền thông tuyên truyền rộng rãi tới người dân các dấu hiệu nhận biết, cảnh giác, nắm bắt kịp thời các thông tin và thủ đoạn để đề phòng các cuộc lừa đảo trực tuyến"- ông Hưng cho hay.

Hùng Quân

Các tin khác

Hoãn phiên tòa xét xử cựu lãnh đạo TAND và VKSND TP Huế

Hoãn phiên tòa xét xử cựu lãnh đạo TAND và VKSND TP Huế

Trong số 4 bị cáo đưa ra xét xử, có 2 bị cáo là cựu lãnh đạo TAND và VKSND TP Huế. Trong đó, Thái Thị Hồng Vân, cựu Phó Chánh tòa Tòa Dân sự TAND TP Huế và Trần Nhơn Vượng, cựu Phó Viện trưởng VKSND TP Huế bị truy tố về tội “Nhận hối lộ”.

diều gắn đèn gần sân bay, Tân Sơn Nhất phải dừng cất hạ cánh 13 phút

Tạm giữ 3 đối tượng vụ thả diều gắn đèn gần sân bay Tân Sơn Nhất

Vì một số chiếc diều gắn đèn chớp được thả chơi gần Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất tối 13/8, hoạt động cất, hạ cánh tại đây đã phải tạm dừng 13 phút. Công an Cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đang phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ thuộc Công an TP Hồ Chí Minh đánh giá thiệt hại, tiến hành điều tra, làm rõ và xử lý nghiêm các đối tượng theo quy định.

Phát hiện thi thể nữ nhân viên thư viện mất tích sau tiệc liên hoan

Phát hiện thi thể nữ nhân viên thư viện mất tích sau tiệc liên hoan

Sáng 14/8, thông tin từ Phòng CSHS Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đang phối hợp cùng lực lượng chức năng tiến hành khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi để điều tra, làm rõ nguyên nhân tử vong của nữ nhân viên thư viện bị mất tích sau tiệc liên hoan.

Khởi tố chủ cửa hàng ở Cần Thơ bán giày, dép giả

Khởi tố chủ cửa hàng ở Cần Thơ bán giày, dép giả

Qua kiểm tra, Phòng CSKT Công an TP Cần Thơ phát hiện hộ kinh doanh Phạm Văn Tân bày bán nhiều sản phẩm giày, dép gắn các nhãn hiệu nổi tiếng nhưng không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ.

Khởi tố thêm 4 bị can trong vụ gian lận điểm thi tại Tuyên Quang

Khởi tố thêm 4 bị can trong vụ gian lận điểm thi tại Tuyên Quang

Liên quan vụ sai phạm tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, Cơ quan An ninh điều tra, Bộ Công an vừa khởi tố thêm 4 bị can về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Đến nay, đã có 33 đối tượng bị khởi tố liên quan đến sai phạm tại điểm thi này. 

Sau chầu nhậu, thách thức rồi chém bạn bị thương nặng

Sau chầu nhậu, thách thức rồi chém bạn bị thương nặng

Ngày 13/8, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Cao Bằng cho biết, đơn vị vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Lục Văn Cương (SN 1996, trú xã Nam Tuấn, tỉnh Cao Bằng) để điều tra về tội “Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác” theo Khoản 2, Điều 134 Bộ luật Hình sự.

Giả khách gọi cà phê rồi khống chế chủ quán cướp tiền, vàng

Giả khách gọi cà phê rồi khống chế chủ quán cướp tiền, vàng

Vào quán lúc rạng sáng, gọi cà phê uống rồi quan sát xung quanh, thấy nữ chủ quán cà phê chỉ ở một mình, nam thanh niên bất ngờ rút dao khống chế cướp tiền, vàng của nạn nhân rồi tẩu thoát. Sau chưa đầy 9h đồng hồ kể từ khi gây án, kẻ cướp đã bị các trinh sát bắt gọn.

Cần Thơ: Thêm 2 đối tượng bị khởi tố vì sản xuất hàng giả

Cần Thơ: Thêm 2 đối tượng bị khởi tố vì sản xuất hàng giả

Tại cửa hàng Thanh Dương Luxury (đường Tầm Vu, phường Tân An, TP Cần Thơ), do Huỳnh Phương Duy (SN 1993) làm chủ hộ kinh doanh, cơ quan Công an ghi nhận hiện trường có 4 lao động đang trực tiếp sản xuất dép giả các nhãn hiệu nổi tiếng Hermes, Gucci, Burberry, LV, Dior, Versace…