Trong số 2.160 chung cư cũ trên địa bàn Hà Nội, phần lớn khu chung cư được xây dựng trong giai đoạn từ thập niên 1960 đến trước năm 1990. Nhiều công trình đã vượt niên hạn sử dụng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng.
Nhiều năm qua, hàng loạt khu nhà chung cư cũ trên địa bàn TP Hà Nội đã xuống cấp nghiêm trọng, không đảm bảo an toàn. Chính quyền thành phố dù đã nỗ lực để tiến hành cải tạo nhưng kết quả vẫn chưa như kỳ vọng. Nguyên nhân có rất nhiều, tuy nhiên trước các nguy cơ tiềm ẩn, người dân rất mong muốn các dự án cải tạo, xây dựng lại các khu nhà chung cư cũ này cần được đẩy nhanh tiến độ.
Hơn nửa thế kỷ tồn tại, nhiều chung cư cũ ở TP Hồ Chí Minh đã không còn đáp ứng yêu cầu về an toàn, phòng cháy chữa cháy, hạ tầng kỹ thuật. Tuy nhiên rất nhiều gia đình vẫn phải sống tạm bợ trong những lô chung cư xuống cấp, chờ đợi hàng chục năm nhưng chưa được cải tạo.
Khu tập thể Trung Tự (quận Đống Đa, Hà Nội) - một biểu tượng của nhà ở thời bao cấp - nay đã trở thành một điểm nóng xuống cấp, quá tải và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Sau nhiều năm nằm trong danh sách ưu tiên cải tạo, Trung Tự vừa có bước tiến mới khi UBND quận Đống Đa công bố lấy ý kiến nhân dân về Đồ án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500.
Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong Văn bản số 5297/BXD-QLN của Bộ Xây dựng gửi các địa phương về việc triển khai thực hiện Luật Nhà ở 2023 và Nghị định số 98/2024/NĐ-CP của Chính phủ về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư. Trong đó, lưu ý Hà Nội và TP Hồ Chí Minh cần nhanh chóng tiến hành triển khai các dự án cải tạo chung cư cũ
Hiện nay, Hà Nội có khoảng trên 1.500 chung cư cũ (CCC), chiếm hơn 60% tổng số CCC cả nước, phần lớn được xây dựng từ năm 1960 đến 1994, cá biệt có một số nhà xây dựng trước năm 1954. Hầu hết các CCC đã hết niên hạn sử dụng, bị xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ sụp đổ và không đáp ứng các nhu cầu sinh hoạt tối thiểu của người dân.
Hà Nội sẽ bố trí khoảng 500 tỷ đồng trong giai đoạn 2021-2025, ưu tiên kiểm định trước đối với chung cư cũ nguy hiểm, có nguy cơ sụp đổ, chung cư hư hỏng nặng (cấp độ D và C cận D).
Theo Bí thư Thành uỷ Hà Nội, TP đã chủ động, kịp thời, kiên định, bình tĩnh, trong mọi tình huống có các chủ trương, giải pháp chống dịch trúng, đúng với tinh thần quyết liệt nhưng không cầu toàn, vừa làm vừa điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tiễn của TP, mục tiêu bảo vệ sức khỏe, đời sống nhân dân là trên hết, trước hết.
Theo đề án Xây dựng chương trình phát triển nhà ở TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2021-2030,thành phố sẽ ưu tiên tăng chỉ tiêu dân số, mật độ xây dựng cho các dự án cải tạo, thay thế chung cư cũ và tiếp tục hạn chế các dự án xây cao ốc mới ở 7 quận nội thành.
Chương trình cải tạo chung cư cũ là một trong những vấn đề trọng điểm thuộc chương trình chỉnh trang và phát triển đô thị, đã được UBND TP Hồ Chí Minh triển khai từ năm 2016. Nhưng từ đó đến nay, TP Hồ Chí Minh vẫn đang loay hoay tìm hướng đi cho “bài toán” cải tạo, xây mới các chung cư cũ trên địa bàn.
Chủ trương cải tạo các khu chung cư cũ trên địa bàn TP Hà Nội đã được đưa ra từ nhiều năm nay. Thế nhưng đến nay, số lượng các chung cư cũ được cải tạo xây mới chỉ đếm trên đầu ngón tay. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc cải tạo chung cư cũ gặp khó khăn đã được chỉ ra, trong đó liên quan một số chính sách chưa đi sát thực tiễn, bồi thường, giải phóng mặt bằng...
Chủ trương cải tạo chung cư cũ được triển khai từ năm 2007, vậy nhưng đến nay con số cải tạo, xây mới chung cư cũ trên toàn TP Hà Nội mới chỉ đạt khoảng 1%. Hiện mới có 14 trên 1.579 chung cư cũ hoàn thành việc cải tạo, xây mới.
Hà Nội hiện rất khó khăn do quy định hạn chế xây dựng cao tầng, không tăng dân số trong nội đô. Thực tế này rất khó kêu gọi đầu tư, vì thế, UBND TP Hà Nội đề xuất có cơ chế đặc thù, đảm bảo tính khả thi của các dự án và hài hoà lợi ích cuả Nhà nước-người dân và chủ đầu tư.
Tiêu chuẩn căn hộ tái định cư có diện tích tối thiểu bằng 1,1 lần so với diện tích căn hộ cũ và người dân không phải đóng thêm bất kỳ khoản tiền nào. Trường hợp căn hộ được bố trí tái định cư có diện tích nhỏ hơn 25m2 sẽ được bố trí căn hộ có diện tích tối thiểu là 25m2.
UBND TP Hà Nội vừa lập danh mục kêu gọi các nhà đầu tư với mục tiêu huy động hơn 316.000 tỷ đồng để đầu tư xây dựng đồng bộ 10 khu tập thể cũ trên địa bàn TP.
Gần 10 năm nay, Hà Nội loay hoay trong công cuộc cải tạo chung cư cũ. Một chủ trương đúng đắn, nhằm thay đổi bộ mặt đô thị, cải tạo điều kiện sinh hoạt cho hàng chục vạn hộ gia đình bị ách tắc, không hài hoà giữa lợi ích của doanh nghiệp và người dân.