Từ giải trí nghĩ về trào lưu "start-up"

Tuần trước, nam ca sỹ Trúc Nhân cho ra mắt một MV mang tên "Thật bất ngờ" và ngay lập tức, MV ấy đã gây sốt với cộng đồng khán giả giải trí. Phải thừa nhận, một MV dí dỏm, với một ca khúc cũng thú vị không kém, đã đánh trúng vào tâm lý chung của khán giả Việt. Và nếu xét trên khía cạnh một sản phẩm âm nhạc đơn thuần, có thể nói "Thật bất ngờ" rất xuất sắc, xuất sắc về lập ý; về cấu trúc tác phẩm; về không khí âm nhạc… 

Từ lâu lắm rồi, chúng ta đã quá thân thuộc với chủ nghĩa hiện thực trong văn học nghệ thuật và "Thật bất ngờ" chính là một điển hình tiêu biểu của chủ nghĩa hiện thực trong một sản phẩm giải trí. "Thật bất ngờ" đánh thẳng vào câu chuyện phổ biến và đang nhức nhối của xã hội hiện nay là những nhốn nháo của thế giới truyền thông lá cải, thế giới đã cố tình dựng lên những nhân vật của công chúng không có tài cán gì ngoài chuyện có một scandal dính dáng đến mình. Trong MV, ca sỹ Trúc Nhân trong vai cậu bé bán báo dạo và cậu bé ấy kể lại câu chuyện trên báo chí bằng âm nhạc một cách vô cùng có duyên và chính cái duyên đó đã là điểm thu hút công chúng rất mạnh mẽ.

Với "Thật bất ngờ", Trúc Nhân đã khẳng định rằng văn nghệ không thể tách rời đời sống xã hội và nếu nó phản ảnh đời sống xã hội một cách duyên dáng, nó chắc chắn sẽ tìm được chỗ đứng trong lòng khán giả.

Nhưng ngoài những lời khen xứng đáng dành cho "Thật bất ngờ" chúng ta vẫn có thể nhìn thấy một câu chuyện mẫu số chung của xã hội Việt Nam hiện nay, mà "Thật bất ngờ" chính là một đại diện tiêu biểu, thời sự nhất. Đó là việc MV "Thật bất ngờ", với kinh phí cực lớn (250 triệu), được làm như một bộ phim truyện nhựa ngắn gọn, đã không vượt qua khỏi thứ làm nhức nhối làng giải trí, văn nghệ Việt Nam suốt nhiều năm qua. Đó là việc copy ý tưởng hoặc hình mẫu hình thành ý tưởng từ các sản phẩm nổi tiếng nước ngoài.

Không quá khó để nhận ra "Thật bất ngờ" đã chọn cách quay phim, xây dựng bối cảnh, xây dựng nhân vật, phục trang nhân vật, diễn xuất nhân vật theo hình mẫu của bộ phim hài nổi tiếng "Tuyệt đỉnh Kungfu" của Châu Tinh Trì trước đây. Khi xem "Thật bất ngờ", chúng ta cảm thấy thú vị nhưng chúng ta không thể chối bỏ rằng nó giống "Tuyệt đỉnh Kungfu" và chúng ta chỉ bỏ qua cho cái 'lỗi' đó chẳng qua cũng chỉ vì ca khúc "Thật bất ngờ" nó hấp dẫn; các diễn viên đóng trong MV diễn hồn nhiên, dễ thương. Nhưng chính sự bỏ qua đó sẽ lại là tiền đề nữa để củng cố thêm cho những nhà sản xuất sau này tiếp tục làm việc với tâm thức: cái gì của nước ngoài hay thì ta "học", với hàm ý "học" là copy lại chứ không phải sáng tạo theo cách người ta khơi nguồn sáng tạo.

Cái trào lưu "học" theo nước ngoài đó đã thâm căn ở trong tâm thức làng giải trí, văn nghệ Việt từ rất lâu rồi, với chuyện Sơn Tùng M-TP copy y chang hình mẫu G-Dragon của Hàn Quốc; các nhạc sỹ trẻ sáng tác theo cách tải miễn phí beat nhạc trên mạng về rồi phát sinh trên đó; các nhà văn trẻ thì háo hức với những tiêu đề rất giống tiêu đề của nước ngoài.

Và nếu trách giới văn nghệ, giải trí thì cũng chưa đủ, mà phải trách cả xã hội này với trào lưu bắt chước một cách thiếu suy nghĩ. Thập niên 90 thì ào ào bắt chước nhau đi học quản trị kinh doanh, công nghệ thông tin. Đến thời đại này thì lại ào ào bắt chước nhau với trào lưu Start-up (khởi nghiệp) đến mức độ nhiều người bỏ luôn một công việc làm rất ổn định để khởi nghiệp dù cái doanh nghiệp họ tạo ra không hề mang ý nghĩa khởi nghiệp nào. Và đó là một hiện tượng xã hội thực sự nguy hiểm, bởi nó tạo ra những bão hòa đến mất cân bằng xã hội.

Có lẽ, đã đến lúc, chúng ta phải đánh thức chính mình, để lòng tự trọng đòi hỏi chúng ta tạo ra khác biệt.

Đan Anh

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.