Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa tin, sa mạc Taklamakan ở Tân Cương – sa mạc lớn nhất nước này – đã ghi nhận trận lũ lụt đầu tiên trong năm vào đầu tháng 6. Những hình ảnh do CCTV công bố cho thấy cảnh tượng hiếm gặp khi dòng nước lũ tràn vào và lấp đầy những cồn cát vốn luôn khô cằn.
Mặc dù sa mạc Taklamakan từng hứng chịu các trận lũ tương tự kể từ năm 2021, nhưng chúng thường chỉ xuất hiện vào tháng 8 – thời điểm nhiệt độ trong năm đạt đỉnh. Tuy nhiên, năm nay mọi thứ đã thay đổi khi các đợt nóng ập đến từ rất sớm.
Theo dữ liệu từ Reuters climate monitor, vào ngày 12/6, nhiệt độ tại Tân Cương đã cao hơn 7,3 độ C so với mức trung bình cùng kỳ các năm trước, chạm ngưỡng 38 độ C. Cùng với đó, khu vực phía tây và nam Tân Cương cũng ghi nhận lượng mưa với tần suất dày đặc hơn. CCTV cho biết, lượng mưa tại một số khu vực trong đầu tháng 6 đã cao gấp đôi, thậm chí gấp ba lần so với mức trung bình trong lịch sử.
Sự kết hợp giữa nắng nóng gay gắt và mưa lớn đã trở thành “ngòi nổ” cho các trận lũ lụt trên sa mạc. Một lượng lớn sông băng và lớp tuyết phủ trên dãy Thiên Sơn và Côn Lôn đã tan chảy nhanh chóng. Lượng nước khổng lồ này đổ dồn vào sông Tarim – tuyến đường thủy nội địa dài nhất Trung Quốc.
Lưu lượng nước tăng đột biến đã khiến con sông vỡ bờ, tràn lượng nước lớn vào các vùng trũng thấp của sa mạc.
Nước lũ tràn vào sa mạc có thể tạm thời tạo ra những “ốc đảo” trong thời gian ngắn ngủi và cung cấp nguồn nước tưới tiêu quan trọng cho các khu rừng địa phương. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định những khu vực ngập nước này sẽ không tồn tại lâu. Do sa mạc Taklamakan nằm sâu trong đất liền và được bao quanh bởi các dãy núi cao, độ ẩm thấp và tốc độ bay hơi cực mạnh sẽ nhanh chóng làm khô cạn bề mặt địa hình.
Đáng lo ngại hơn, giới chức địa phương đã lên tiếng cảnh báo về những rủi ro nghiêm trọng đối với hệ thống cơ sở hạ tầng do nước lũ gây ra.