Tàu Thần Châu-23 được phóng lúc 23h08 giờ địa phương từ Trung tâm phóng vệ tinh Tửu Tuyền ở Tây Bắc Trung Quốc bằng tên lửa đẩy Trường Chinh-2F Y23. Sứ mệnh đánh dấu bước tiến quan trọng trong tham vọng đưa người Trung Quốc đặt chân lên Mặt Trăng vào năm 2030 và xây dựng căn cứ lâu dài tại đây vào năm 2035.
Ba thành viên phi hành đoàn gồm chỉ huy Zhu Yangzhu, phi công Zhang Yuanzhi và chuyên gia tải trọng Li Jiaying.
Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc cho biết một trong ba phi hành gia sẽ ở lại trạm Thiên Cung trong vòng một năm để phục vụ các nghiên cứu về sinh lý học con người trong môi trường không gian dài hạn. Danh tính người thực hiện nhiệm vụ này sẽ được quyết định sau, tùy thuộc vào tiến độ của sứ mệnh.
Nếu hoàn thành, đây sẽ là một trong những nhiệm vụ không gian dài nhất từng được thực hiện, dù vẫn thấp hơn kỷ lục 14 tháng rưỡi do một phi hành gia Nga thiết lập năm 1995.
Vụ phóng diễn ra trong bối cảnh cuộc cạnh tranh không gian giữa Trung Quốc và Mỹ đang gia tăng, đặc biệt liên quan đến tham vọng chinh phục Mặt Trăng.
Washington nhiều lần cáo buộc Bắc Kinh muốn “thuộc địa hóa” và khai thác tài nguyên trên Mặt Trăng, cáo buộc mà Trung Quốc bác bỏ mạnh mẽ.
Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đặt mục tiêu đưa người trở lại Mặt Trăng vào năm 2028 thông qua chương trình Artemis, sớm hơn kế hoạch của Trung Quốc khoảng hai năm. Mỹ kỳ vọng xây dựng sự hiện diện lâu dài trên Mặt Trăng như bàn đạp cho các sứ mệnh chinh phục sao Hỏa trong tương lai.
Hồi tháng 4, bốn phi hành gia NASA đã thực hiện chuyến bay lịch sử quanh Mặt Trăng trong khuôn khổ sứ mệnh Artemis II – chuyến bay có người lái đầu tiên quanh vệ tinh tự nhiên này trong hơn nửa thế kỷ.
Trong khi đó, SpaceX của tỷ phú Elon Musk hôm 23/5 cũng tiến hành chuyến bay thử nghiệm không người lái tương đối thành công đối với tên lửa thế hệ mới Starship, phương tiện được kỳ vọng sẽ đưa các sứ mệnh tương lai của NASA lên Mặt Trăng.
Dù còn chưa đầy bốn năm để hoàn thành mục tiêu năm 2030, Trung Quốc vẫn đang phải phát triển hàng loạt công nghệ hoàn toàn mới phục vụ chương trình đổ bộ Mặt Trăng có người lái, bao gồm cả phần cứng lẫn phần mềm điều khiển.
Các phi hành gia Trung Quốc vốn quen hoạt động trong môi trường quỹ đạo tầm thấp tương đối an toàn của trạm Thiên Cung sẽ phải thích nghi với những điều kiện nguy hiểm hơn nhiều trên bề mặt Mặt Trăng.
