Tranh cãi giữa Tổng thống và cộng đồng tình báo Mỹ

Tổng thống Donald Trump mới đây đã công khai chỉ trích, đồng thời gọi các cơ quan mật vụ Mỹ là “ngây thơ” trong việc đánh giá những mối đe dọa toàn cầu nhằm vào nước Mỹ. Cụ thể theo ý kiến của ông Trump, các cơ quan mật vụ đã không được đào tạo đến nơi đến chốn tại trường học, nên họ cần phải… quay trở lại đó.

Phát biểu trên đã gây ra những phản ứng khá quyết liệt từ một số nghị sĩ hàng đầu của cả hai đảng, cũng như của cựu giám đốc Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA), những người đã nhận xét rằng, tổng thống có “thói quen nguy hiểm bôi nhọ các cơ quan mật vụ chỉ vì lợi ích của riêng mình”.

Nguyên nhân của cuộc xung đột mới giữa Tổng thống Mỹ và các cơ quan mật vụ bắt nguồn từ bản báo cáo hàng năm về các mối đe dọa toàn cầu đối với nước Mỹ, do giám đốc Cơ quan Tình báo quốc gia (DNI) và cộng đồng tình báo mới phối hợp soạn thảo và đệ trình lên. Gần như tất cả những kết luận cơ bản của bản báo cáo trên thực tế lại gần như trái ngược hoàn toàn với những tuyên bố gần đây của tổng thống về chính sách đối ngoại, cũng như hàng loạt vấn đề khác.

Trụ sở DNI từ trên cao.

Trụ sở DNI từ trên cao.

Chẳng hạn như trong phần báo cáo về các mối đe dọa toàn cầu, tổ chức khủng bố “Nhà nước hồi giáo” (IS) được đánh giá là vẫn còn hàng ngàn chiến binh trên lãnh thổ Syria và Iraq. Còn ông Donald Trump ngay từ giữa tháng 12-2018 vừa rồi đã tuyên bố, IS đã bị đánh bại và đó cũng là lý do khiến Mỹ bắt đầu rút quân khỏi Syria.

Phần tiếp theo trong báo cáo khẳng định, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên chưa chắc đã từ bỏ các tài nguyên, hệ thống cung cấp và tiềm năng sản xuất vũ khí hạt nhân của mình”. Trước đó, ông Trump trong cuộc gặp hồi tháng 6-2018 với ông Kim Jong-un đã tuyên bố rằng, họ đã thỏa thuận xong về việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, trước khi cả hai cùng bắt tay để thể hiện quyết tâm về thỏa thuận trên.

Liên quan đến vấn đề Iran, các tác giả của bản báo cáo đánh giá rằng, quốc gia trên “hiện tại không còn nghiên cứu chế tạo vũ khí hạt nhân, rằng họ đã tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận hạt nhân với Mỹ, được ký kết từ thời ông Barack Obama”. Nhận định trên cũng trái ngược với quyết định của ông Trump vào tháng 5 năm ngoái nhằm xóa bỏ thỏa thuận hạt nhân với Iran, triển khai những biện pháp cấm vận mới cùng với cáo buộc quốc gia này vẫn đang bí mật làm giàu uranium để chế tạo vũ khí hạt nhân.

Báo cáo của DNI còn chỉ ra mối đe dọa tiềm tàng đối với cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào năm 2020 từ phía nước Nga – đối thủ được đánh giá rất có thể sẽ can thiệp vào Mỹ thông qua các mạng xã hội, lợi dụng “các vấn đề xã hội và chủng tộc, làm xói mòn lòng tin với chính quyền và chỉ trích các chính trị gia có quan điểm chống Nga”. Trong khi bản thân ông Trump đã vài lần chỉ trích những cáo buộc về âm mưu của Nga can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2016 do các cơ quan mật vụ Mỹ đưa ra.

Chưa hết, đương kim Tổng thống Mỹ và các cơ quan mật vụ còn bất đồng về một vấn đề khác không liên quan gì tới chính sách đối ngoại. Như khẳng định của các tác giả bản báo cáo, tình trạng xuống cấp của môi trường sinh thái cùng với thay đổi khí hậu đang là một vấn đề nghiêm trọng đối với an ninh của nước Mỹ, do có thể gây ra “nhiều bất đồng về tài nguyên thiên nhiên, các khó khăn về kinh tế và tình trạng bất bình trong xã hội trong năm 2019 và những năm tiếp theo”. Tổng thống Donald Trump lại thường xuyên gọi vấn đề ấm lên trên toàn cầu chỉ là chuyện bịa đặt.

Sau khi tìm hiểu các kết luận của bản báo cáo, ông Trump đã ngay lập tức đưa ra những lời bình luận theo phong cách vốn có của mình trên Twitter: “Mối quan hệ Mỹ-Triều hiện nay đang tốt hơn bao giờ hết. Không còn bất cứ cuộc thử nghiệm nào, chúng ta đã nhận lại được hài cốt (của hai quân nhân Mỹ trong chiến tranh Triều Tiên trước đây), còn các con tin cũng được trả tự do. Khả năng phi hạt nhân hóa đang rất rõ ràng. Thời gian sẽ chứng minh mọi điều với Triều Tiên, nhưng cần nhớ là trong giai đoạn cuối của nhiệm kỳ của chính phủ tiền nhiệm, mối quan hệ giữa hai nước thật kinh khủng, luôn xảy ra những rắc rối nghiêm trọng. Còn giờ đây mọi chuyện lại hoàn toàn khác”. 

Nhưng các kết luận trong báo cáo về Iran đã khiến cho tổng thống Mỹ nổi xung thực sự, nói chung không còn những lời “khách sáo” như khi nói về CHDCND Triều Tiên nữa.

Những phát biểu công khai của ông Donald Trump trên mạng ngay lập tức gây ra một làn sóng phản ứng khá mạnh mẽ từ phía các chính trị gia. Nhiều nghị sĩ quốc hội của cả phe Dân chủ và Cộng hòa đều đứng về phía cộng đồng tình báo để chỉ trích tổng thống. Như thượng nghị sĩ phe Dân chủ Mark Warner từ bang Virginia cũng công khai phản đối trên Twitter: “Tổng thống có một thói quen nguy hiểm là bôi nhọ các cơ quan mật vụ chỉ vì lợi ích riêng của mình. Trong khi mọi người thậm chí phải mạo hiểm mạng sống để khai thác được những thông tin tình báo trên, ông ấy lại lấy quẳng toẹt chúng lên trang Twitter của mình”.

Thủ lĩnh phe đa số của đảng Dân chủ tại Hạ viện là Steny Hoyer trong bài trả lời phỏng vấn của HillTV đã nhấn mạnh, tổng thống “đang phủ nhận gần như tất cả mọi vấn đề gay cấn về an ninh quốc gia”. “Thật đáng buồn. Đây là điều tồi tệ cho đất nước và cho cả các đồng minh của chúng ta, vì họ nghĩ rằng không còn có thể dựa vào chúng ta được nữa. Còn người đứng đầu Ủy ban tình báo của Hạ viện – nghị sĩ phe Dân chủ Adam Schiff – cũng công khai bênh vực và ủng hộ cộng đồng tình báo. Ông này chỉ trích tổng thống với nhận định, “mối nguy cơ thực tế lại nằm ở chỗ, Nhà Trắng không chịu nghe theo những báo cáo này”.

Thượng nghị sĩ phe Cộng hòa John Toon khi trả lời phỏng vấn hãng tin CNN lại có ý kiến chỉ trích khi cho rằng, Tổng thống cần bớt bày tỏ chính kiến trên Twitter, đặc biệt khi “có liên quan đến những vấn đề quan trọng của an ninh quốc gia”. Phản ứng nặng nề nhất có lẽ xuất phát từ cựu giám đốc CIA John Brennan, người từng nắm giữ cương vị này dưới thời ông Barack Obama.

Đinh Linh (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.