Tình báo thời công nghệ thông tin

Các viên chức tình báo Mỹ mới đây thu thập những thông tin nóng về năng lực hạt nhân của Iran từ những bức ảnh chụp trên Internet. Họ vớ được nhiều tài liệu, kể cả một cẩm nang huấn luyện khủng bố, tại các hội nghị quốc tế và trên một số hình thức diễn đàn công cộng. Thậm chí họ tìm thấy thông tin trong các thư viện đại học nước ngoài và những bản tin trên đài phát thanh.

Suốt 40 năm qua, các Tổng thống Mỹ bao giờ cũng bắt đầu một ngày mới bằng việc đọc một bản tóm lược tuyệt mật về các vấn đề đe dọa an ninh và quan hệ toàn cầu được thu thập đa phần từ những điệp viên và vệ tinh giám sát tình báo có độ bảo mật cao. Tuy nhiên ngày nay, bản tóm lược hàng ngày phục vụ Tổng thống Mỹ và các báo cáo tình báo chủ đạo khác thường ít dựa vào những bản tin mật từ các điệp viên mà thay vào đó là dựa vào tài liệu sẵn có cho hầu như bất kỳ ai.

Các viên chức tình báo Mỹ mới đây thu thập những thông tin nóng về năng lực hạt nhân của Iran từ những bức ảnh chụp trên Internet. Họ vớ được nhiều tài liệu, kể cả một cẩm nang huấn luyện khủng bố, tại các hội nghị quốc tế và trên một số hình thức diễn đàn công cộng. Thậm chí họ tìm thấy thông tin trong các thư viện đại học nước ngoài và những bản tin trên đài phát thanh.

Những tài liệu như vậy vốn được gọi là “thông tin tình báo nguồn mở”, thường được cộng đồng an ninh (gồm 16 cơ quan liên bang) và tình báo Mỹ gọi tắt là OSINT (open-source intelligence). Theo các viên chức tình báo, sự bùng nổ thông tin hiện có thông qua Internet và nhiều nguồn công cộng khác đã đẩy việc sưu tập và phân tích tài liệu đó lên hàng top danh sách ưu tiên chính thức trong thế giới do thám.

Chậm chuyển đổi

Không dễ gì có sự thay đổi trong thể chế quan liêu bàn giấy – thường đo lường mức độ thành công tình báo thông qua năng lực lấy cắp những bí mật. Những tiểu ban cấp liên bang liên tiếp chỉ trích cộng đồng tình báo không biết theo kịp thời đại, nhanh hơn và xông xáo hơn, trong việc khai thác “thông tin tình báo nguồn mở”.

Đó không phải là một công việc nhẹ nhàng, cho phép bạn xem qua hàng núi tài liệu mới rút tỉa được một chân lý nào đó, và nó trở thành thông tin tình báo cực kỳ hấp dẫn. Mỗi tài liệu hữu dụng tiềm năng phải được xem qua, vì các quốc gia thù địch và các nhóm khủng bố (như Al-Qaeda) bắt đầu sử dụng Internet ngày một nhiều hơn. Chúng có nhiều kênh mở khác để tung ra những thông tin gây mất định hướng cho những kẻ truy đuổi chúng.

Thế nhưng các cơ quan an ninh và tình báo vẫn vượt qua những chiêu lừa đó, và khai phá ngày một nhiều các “kho chứa thông tin tình báo có giá trị”. Frances Townsend, cựu trợ lý cố vấn an ninh quốc gia về an ninh đối nội và chống khủng bố của Tổng thống Bush, tiết lộ: “Chẳng có gì gọi là bất thường nếu trong bản tóm lược dành cho tổng thống mỗi sáng có tài liệu trích đi từ các nguồn mở.

Chúng tôi gọi đó là một thành tố rất quan trọng trong thông tin đưa vào các phân tích tình báo của chúng tôi”. Các viên chức tình báo đều xem đó là một bước tiến cần thiết. Nhiều nguồn mở có thể cung ứng đến 90% thông tin cần thiết đáp ứng cho hầu hết nhu cầu của tình báo Mỹ, theo Thomas Fingar – Phó giám đốc Cục Tình báo quốc gia – trong một cuộc phỏng vấn gần đây.

Từ những động thái mới trong chính giới Nga, sự lây lan của dịch cúm gia cầm, hay khả năng công nghệ của các quốc gia đối nghịch, “đều là một điểm sáng quan trọng cần khai thác từ nguồn thông tin mở. Với phương châm "Hiểu rõ đối thủ mới là tình báo”, cộng đồng tình báo đầu tư ngày một “nặng đô” hơn vào việc cải tiến tốc độ thu thập thông tin nguồn mở.

Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) thành lập Trung tâm nguồn mở (OSC) ở ngoại ô Washington . Chính tại OSC, các viên chức CIA phát hiện nhiều thứ như các website phục vụ cho Al-Qaeda, các nguồn xuất phát băng video tung lên mạng về những hô hào thánh chiến của Osama bin Laden và tay sai. Các cơ quan an ninh khác, như FBI và DIA, đang gấp rút đào tạo thế hệ các chuyên gia phân tích để khai thác các nguồn mở. Đó là bước tiến bộ đáng kể trong một thế giới ít có sự chuyển biến về nhận thức.

“Biết mình biết ta”

Ellen Tudisco, Chánh văn phòng OSINT của Cục Tình báo quốc phòng (DIA), thừa nhận rằng có “một dạng ràng buộc pháp lý đối với các nguồn thông tin mật”. Tuy nhiên, bà cho biết đã nhận thức được bạn có thể hiểu đối thủ của mình bằng cách nhìn vào những gì họ nói, và điều đó có trong thông tin nguồn mở”. Kinh nghiệm của DIA phản ánh xu hướng ngày một rõ về sự chấp nhận nguồn thông tin mở và phải chấp nhận những trở ngại mà các cơ quan tình báo đối mặt trong khi sử dụng các nguồn thông tin mở đó.

Trong vòng 18 tháng kể từ lúc thành lập văn phòng, nhân viên của bà Tudisco đông dần từ 2 lên đến 15 người. Bà thú nhận phải mất ít nhất 9 tháng nữa mới đạt tới mục tiêu cho phép tất cả các nhà phân tích DIA truy cập vào Internet để dạy họ cách làm việc bí mật trong thế giới ngầm (tình báo).

Cơ quan Điều tra liên bang Mỹ (FBI) cũng đối mặt với những thách đố tương tự. Khoảng 11.000 nhân viên FBI giờ đây biết truy cập Internet bằng laptop, theo trợ lý giám đốc Wayne Murphy thuộc văn phòng giám đốc tình báo của FBI. Khoảng 19.000 nhân viên khác chờ đến lượt học truy cập thông tin trên laptop, nhưng phải chờ đến cuối năm 2009 mới có đủ trang thiết bị công nghệ cho toàn bộ nhân viên FBI làm việc hoàn toàn trên máy tính và laptop.

FBI hiện là một trong nhiều cơ quan an ninh nhận trọng trách bảo đảm không cho thông tin nhạy cảm của chính phủ và của lĩnh vực tư nhân rò rỉ qua nguồn thông tin mở. Nói đơn giản là hạn chế tối đa rò rỉ thông tin, nếu không sẽ bị cộng đồng tình báo khai thác vô tội vạ.

Thông điệp này cũng ngụ ý cần đưa ra những ưu tiên mới dành cho công tác bảo vệ nguồn dữ liệu. Joel Brenner, viên chức quản trị phản gián tại văn phòng Giám đốc tình báo quốc gia, tin rằng đứng trước các nguy cơ các thông tin mật khó giữ kín, chính phủ cần xác định rõ chúng ta thật sự cần bảo vệ thông tin gì, và làm sao bảo vệ chúng tốt nhất. Theo ông, chắc chắn phản gián là một vấn đề đau đầu không chỉ cho người có bí mật cần giữ, mà còn cho cả mọi người có liên quan trong hệ thống

Hoàng Thanh (tổng hợp)

Các tin khác

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Đột phá cải cách hành chính, đưa công nghệ về miền di sản

Giữa vùng đất cội nguồn Hạ Hòa (Phú Thọ), nơi lưu giữ linh khí Đền Mẫu Âu Cơ, bộ máy chính quyền cơ sở xã Hiền Lương đang quyết liệt trong cải cách hành chính. Nhờ tích hợp mô hình Kiosk AI và chuyển đổi số toàn diện, chính quyền cấp xã không chỉ gỡ "nút thắt" về nhân lực mà còn đánh thức tiềm năng quản trị, đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân bằng tư duy thực tiễn và nhịp đập thời đại.

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

VNPT – Symphony hợp tác cung cấp dịch vụ truyền dẫn quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa năng lực mạng

Ngày 9/11, tại trụ sở Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Hạ tầng mạng (VNPT Net), đại diện VNPT, và Symphony Communication Public Company Limited (Thái Lan) đã chính thức ký kết các thỏa thuận hợp tác cung cấp hạ tầng kết nối quốc tế theo mô hình dịch vụ mạng toàn trình (Network as a Service).

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Công an Đồng Nai đang đẩy mạnh phối hợp với ngành giáo dục và các địa phương tuyên truyền, trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa lừa đảo, dụ dỗ và xâm hại trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên. Qua chiến dịch “Không một mình”, các em được hướng dẫn chủ động bảo vệ bản thân và tìm kiếm trợ giúp khi cần thiết.

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Công an TP Huế tổ chức diễn tập ứng cứu sự cố an ninh mạng

Từ các tình huống cụ thể, các đội thi tham gia diễn tập sẽ phân tích nguy cơ, điểm yếu trong từng giai đoạn từ khi xây dựng hệ thống AI; triển khai các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, báo cáo sự cố và đề xuất giải pháp khắc phục.

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Bắt đầu từ tháng này, gã khổng lồ mạng xã hội Meta sẽ mở rộng quy mô toàn cầu cho công nghệ tự động ước tính độ tuổi. Động thái này được đưa ra sau hàng loạt thỏa thuận pháp lý trị giá hàng tỷ USD và những chỉ trích gay gắt về việc các nền tảng của hãng thất bại trong việc bảo vệ thanh thiếu niên khỏi những rủi ro trực tuyến.

AI Kiosk góp phần xây dựng chính quyền số thân thiện

AI Kiosk góp phần xây dựng chính quyền số thân thiện

Hiện diện tại 10 tỉnh, thành phố trên cả nước, mô hình AI Kiosk đang trở thành “trợ lý số” đắc lực, trực tiếp đồng hành tháo gỡ những “điểm nghẽn” thủ tục hành chính tại bộ phận Một cửa cấp cơ sở. Sau 6 tháng vận hành thực tế, giải pháp này đã khẳng định bước chuyển căn bản trong hiện đại hóa hành chính công.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

FPT mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp

Tại Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản diễn ra ngày 9/11 tại Tokyo, FPT đề xuất năm trụ cột đồng kiến tạo về AI, lượng tử, nhân lực và tài chính công nghệ, đồng thời trao biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác Nhật Bản về thiết bị bay không người lái (UAV) và kinh tế tầm thấp. Tại triển lãm bên lề, tập đoàn đồng thời giới thiệu sản phẩm chip nguồn và UAV.

 Công an Khánh Hòa vận hành 3 Trụ liên lạc khẩn cấp trên đèo Khánh Lê

Công an Khánh Hòa vận hành 3 Trụ liên lạc khẩn cấp trên đèo Khánh Lê

Với mục tiêu hỗ trợ người dân và du khách trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn giao thông, chữa cháy và cứu nạn - cứu hộ; nhóm tác giả gồm 3 cán bộ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Phòng Tham mưu và Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Khánh Hòa đã nghiên cứu, chế tạo thành công hệ thống Trụ liên lạc khẩn cấp (SOS) ứng dụng năng lượng tái tạo độc lập và công nghệ viễn thông IoT.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

“Khu bảo tồn” con người

“Khu bảo tồn” con người

Nhân loại từng mơ về một ngày máy móc có thể suy nghĩ như con người. Giờ đây, khi giấc mơ ấy dần thành hiện thực,con người lại phải chứng minh mình không phải máy móc. Phải chăng chúng ta đang tiến đến một thời đại mà những sản phẩm do con người tạo ra cũng cần được dán nhãn, xác thực và bảo vệ như những giống loài quý hiếm?

Chọn Evo Grand Premia vì “đi nhiều, chi nhẹ”

Chọn Evo Grand Premia vì “đi nhiều, chi nhẹ”

Động cơ 2.250 W, cấu hình 2 pin cho quãng đường tới 262 km giúp VinFast Evo Grand Premia phù hợp với người thường xuyên di chuyển vì công việc. Tiền điện, bảo dưỡng tiết kiệm cùng ưu đãi mua xe 3 triệu đồng tạo thêm lợi thế cho người đang muốn bỏ xăng, lên điện.

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Khai mạc Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026

Sáng 6/11, tại TP Hồ Chí Minh, Diễn đàn và Triển lãm An ninh tài chính số Việt Nam 2026 khai mạc với chủ đề “AI và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam”. Sự kiện tập trung nhận diện những nguy cơ an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và tài sản trong quá trình phát triển các dịch vụ tài chính số.

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh đang phối hợp với Plug and Play và Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) chuẩn bị thành lập Trung tâm Xuất sắc về Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AI COE) đầu tiên tại châu Á. Trung tâm dự kiến đặt tại TP Hồ Chí Minh, hướng đến kết nối nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp với nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Những con chip “Make in Vietnam”: Bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi

Những con chip “Make in Vietnam”: Bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi

Chiều 3/11/2026, một dấu mốc quan trọng trong hành trình làm chủ công nghệ bán dẫn của Việt Nam được xác lập khi chip bảo mật VGC v1.0, do các kỹ sư Việt Nam tự thiết kế, chính thức ra mắt. Đây không chỉ là thành quả của một nhiệm vụ nghiên cứu khoa học – công nghệ, mà còn là bước tiến chiến lược trong nỗ lực tự chủ công nghệ lõi, từ đó xây dựng nền tảng để từ đó làm ra nhiều con chip khác.

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Kỳ cuối: Xây dựng “văn hóa số” và sự đồng hành từ gia đình, nhà trường

Nhận diện được nguy cơ và đòn tấn công của tội phạm mạng mới chỉ là bước khởi đầu. Để bảo vệ thế hệ trẻ một cách bền vững trước ma trận cạm bẫy trên không gian ảo, vấn đề cốt lõi là phải xây dựng cho các em một “văn hóa số” chuẩn mực, hình thành bản lĩnh tự vệ số ngay từ trong tư duy. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chức năng - nhà trường - gia đình chính là yếu tố quyết định thành công trong sứ mệnh bảo vệ những công dân số tương lai.