Ngày 28/11, Bộ Tài nguyên - Môi trường đã tổ chức họp Hội đồng thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) dự án thủy điện Đồng Nai 6, 6A làm cơ sở cho việc phê duyệt dự án. Chủ đầu tư dự án đã bổ sung, làm rõ nhiều vấn đề trong bản ĐTM lần 3, tuy nhiên các thành viên trong Hội đồng vẫn tỏ ra nghi ngại về những tác động tiêu cực của dự án đối với môi trường cũng như hệ sinh thái Vườn quốc gia Cát Tiên. Số phận dự án thủy điện Đồng Nai 6, 6A vẫn chưa được định đoạt.
GS.TSKH Nguyễn Ngọc Lung - chuyên gia ngành lâm nghiệp, thành viên Hội đồng cho rằng, đây là báo cáo ĐTM tốt nhất từ trước đến nay của chủ đầu tư, tuy nhiên còn mấy vấn đề nghi vấn. Thứ nhất, đường dây tải điện tại sao lại không nằm trong dự án, nó ảnh hưởng đến rừng như thế nào? Thứ hai, hệ thống vận hành liên hồ chứa sẽ như thế nào bởi dòng sông này có 13 nhà máy thủy điện, hồ trên xả mà hồ dưới không xả thì rất dễ vỡ đập, tính chất cắt lũ không còn nữa. Thủy điện 6, 6A hiện nay nằm trong danh sách vận hành liên hồ chứa, vậy chủ đầu tư xử lý vấn đề này như thế nào?
Ông Lung cũng bày tỏ quan điểm: “Dự án có nhiều mặt lợi về hiệu quả kinh tế như sử dụng rất ít đất rừng (137ha, trong khi diện tích vườn quốc gia Cát Tiên là 70.000ha, tức chỉ chiếm 0,02%), khu vực Bàu Sấu cách vị trí xây nhà máy 25km nên không ảnh hưởng nhiều, không phải di dân tái định cư, diện tích hồ tương đối nhỏ nên tác động của hồ lớn với môi trường là không cao…”.
Trong khi đó, TS Đào Trọng Tứ, nguyên Phó Tổng thư ký Ủy ban Sông Mê Công Việt Nam lại nhấn mạnh phải làm rõ tính pháp lí và tác động môi trường của dự án. “Các thành viên hội đồng đều thống nhất, dự án phải tuân thủ các văn bản pháp lí hiện hành. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa phân tích việc thuỷ điện Đồng Nai 6, 6A có phù hợp với các qui định pháp lí hiện hành không. Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch sẽ có văn bản góp ý riêng về khía cạnh Luật Di sản, bởi Vườn quốc gia Cát Tiên đang trong quá trình được UNESCO xem xét công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Rất tiếc, trong cuộc họp hôm nay, đại diện Bộ không tới”.
TS Tô Văn Trường - chuyên gia tài nguyên nước và môi trường, thành viên Hội đồng cũng cho rằng, vấn đề của dự án Đồng Nai 6, 6A cần xem xét là việc mất vĩnh viễn diện tích rừng và suy giảm đa dạng sinh học Vườn quốc gia Cát Tiên. Theo báo cáo, đối với Đồng Nai 6A, nếu lựa chọn phương án mực nước dâng 175m, diện tích khu bảo vệ nghiêm ngặt bị ngập là 25ha, trên tổng số 107ha đất rừng bị ngập.
Đối với Đồng Nai 6, nếu lựa chọn phương án mực nước dâng 224m thì diện tích chiếm đất vĩnh viễn là 171,36ha (155,35 diện tích lòng hồ và 16,01ha diện tích công trình chính) trong đó có 77,36ha thuộc rừng Quốc gia Nam Cát Tiên. Tuy nhiên, trong báo cáo chưa tính đến diện tích đất dùng cho tuyến truyền tải điện, bao gồm cả hành lang an toàn, như vậy diện tích đất và rừng bị mất cũng sẽ là không nhỏ.
Căn cứ theo Luật Đa dạng sinh học, cả 2 dự án đều vi phạm vào khu bảo tồn thuộc vườn quốc gia Cát Tiên. Toàn bộ quá trình từ giai đoạn chuẩn bị, xây dựng và vận hành đều gây tác động vĩnh viễn đến việc mất tổng số gần 300ha đất rừng trong đó 25 ha thuộc khu bảo vệ nghiêm ngặt và 77ha rừng phòng hộ. Cũng theo đánh giá của báo cáo thì khu vực này là một trong những khu vực hiếm hoi ở Đông Nam Bộ có tính đa dạng sinh học cao, tồn tại nhiều loại động thực vật có tính bản địa, có giá trị kinh tế và cần được bảo tồn vì có nguy cơ tuyệt chủng, thuộc những loài nằm trong sách đỏ Việt Nam.
TS Trường nhấn mạnh: “Báo cáo đề cập đến rất nhiều loại rủi ro và sự cố, tuy nhiên những rủi ro, hoặc lỗi kỹ thuật trong các khâu thiết kế, thi công chưa được đề cập tới. Báo cáo cũng cho rằng, trong trường hợp rủi ro, vỡ đồng thời 2 đập Đồng Nai 6, 6A thì mức độ, diện tích ngập ở phía hạ lưu được tính toán tương đương với trường hợp lũ năm 2000 và 2006. Do vậy chủ đầu tư phải có cam kết xây dựng kế hoạch ứng phó trong trường hợp sự cố xảy ra”.
Ông Mai Thanh Dung - Cục trưởng Cục Thẩm định và đánh giá tác động môi trường (Bộ Tài nguyên - Môi trường) khẳng định, Hội đồng thẩm định mới chỉ họp kĩ thuật, chưa quyết định có phê duyệt ĐTM của dự án hay không. Chủ đầu tư phải tiếp tục hoàn thiện báo cáo, làm rõ các vấn đề mà các thành viên Hội đồng thắc mắc về các lỗ hổng trong báo cáo tác động môi trường. “Hội đồng sẽ tham vấn ý kiến của các địa phương liên quan làm cơ sở tiến hành thẩm định. Việc có phê duyệt ĐTM hay không cần phải cân nhắc kĩ bởi đây là bài toán đánh đổi giữa hiệu quả kinh tế với tổn thất tài nguyên thiên nhiên và các giá trị di sản văn hóa do dự án nằm trong Vườn quốc gia Cát Tiên. Việc thẩm định báo cáo ĐTM của dự án này không chỉ xét trên phương diện kỹ thuật mà còn cả khía cạnh pháp lý” - ông Dung khẳng định.
| Quảng Nam: Chuyển gần 4 tỷ đồng hỗ trợ người dân khắc phục thiệt hại do động đất tại thủy điện Sông Tranh 2 Ông Phạm Lê Thanh, Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) - chủ đầu tư thủy điện Sông Tranh 2, cho biết, EVN vừa chuyển số tiền hơn 3,7 tỷ đồng cho huyện Bắc Trà My, Quảng Nam, để hỗ trợ khắc phục thiệt hại do động đất và giải quyết một số tồn đọng tại các khu tái định cư (TĐC) thủy điện Sông Tranh 2. Cụ thể, hỗ trợ 2,532 tỷ đồng cho 856 nhà ở của dân và 8 công trình công cộng bị nứt nẻ do động đất theo mức đề xuất đã được thống nhất trước đó (2-4 triệu đồng/nhà và 30 triệu đồng/công trình công cộng); hỗ trợ 1,185 tỷ đồng khắc phục, sửa chữa hư hỏng hệ thống cấp nước sinh hoạt và xây dựng mới 10 giếng nước sinh hoạt, sửa chữa 300m đường giao thông nội bộ tại khu TĐC bị xuống cấp nặng. Theo ông Đặng Phong - Chủ tịch UBND huyện Bắc Trà My, số tiền đã được chuyển vào tài khoản của huyện theo yêu cầu. Đến nay, huyện đã phê duyệt danh sách số hộ có nhà, cơ quan chủ quản có công trình bị thiệt hại và trong tuần tới, Phòng NN&PTNT huyện là cơ quan Thường trực Ban Chỉ huy phòng, chống giảm nhẹ thiên tai và tìm kiếm cứu nạn của huyện sẽ phối hợp với các bên liên quan tiến hành cấp phát kinh phí trực tiếp cho đối tượng bị thiệt hại. Bình Minh |
