Thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư bền vững giữa Việt Nam-Italy

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Italy, sáng 13/4 theo giờ địa phương, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự Tọa đàm chính sách thúc đẩy hợp tác Việt Nam-Italy.

Phát biểu chào mừng, bà Veronica Squinzi - Phó Chủ tịch phụ trách Quốc tế, Hiệp hội doanh nghiệp vùng Lombardy, thuộc Liên đoàn công nghiệp và giới chủ Italy, nhấn mạnh chuyến thăm chính thức của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới Cộng hòa Italy là dấu mốc quan trọng trong mối quan hệ bền chặt giữa hai nước. Đây là cơ hội để khẳng định cam kết chung giữa hai nước trong việc tăng cường đối thoại chính trị; làm sâu sắc thêm hợp tác kinh tế, công nghệ, dựa trên các giá trị chung, sự tôn trọng lẫn nhau và một tầm nhìn hướng về tương lai.

Theo bà Veronica Squinzi, trong bối cảnh bất ổn kinh tế toàn cầu, căng thẳng địa chính trị và sự chuyển đổi của chuỗi giá trị hiện nay, hợp tác giữa các quốc gia đối tác đáng tin cậy trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Sự tăng cường hợp tác giữa Việt Nam-Italy sẽ thúc đẩy đổi mới, hỗ trợ phát triển bền vững và toàn diện ở mỗi nước.

Italy và Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao hơn 50 năm, hơn 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược. Italy là một trong số các đối tác quan trọng của Việt Nam ở châu Âu và quan hệ song phương giữa hai nước tiếp tục được tăng cường khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) chính thức có hiệu lực. Với Italy, Việt Nam như một cửa ngõ vào thị trường Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Với vai trò là vùng kinh tế đứng đầu của Italy, vùng Lombardy là trái tim của hệ thống công nghiệp và công nghệ của đất nước. Thành phố Milan là thủ phủ của khu vực, là trung tâm tài chính, kinh doanh hàng đầu của Italy cũng như là cửa ngõ vào thị trường châu Âu cho các doanh nghiệp và các nhà đầu tư quốc tế. Lombardy cũng là vùng đứng đầu của Italy trong quan hệ thương mại với Việt Nam. Việc mở đường bay thẳng giữa Hà Nội và Milan đã tăng cường hơn nữa kết nối và tạo ra những cơ hội mới cho hợp tác kinh tế, đầu tư…

Đáng chú ý, trong số các công ty Italy đang hoạt động tại Việt Nam, nhiều công ty có nguồn gốc từ vùng Lombardy. Các công ty này hoạt động trong lĩnh vực chiến lược như cơ khí, tự động hóa công nghiệp, phát triển cơ sở hạ tầng, năng lượng tái tạo, nông nghiệp và sản xuất tiên tiến; không chỉ góp phần vào tăng cường hợp tác thương mại và đầu tư mà còn góp phần vào việc chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản lý và tính chuyên nghiệp. Đồng thời, vùng Lombardy mang đến cho các doanh nghiệp, tổ chức Việt Nam một điểm tiếp cận ưu việt vào hệ sinh thái công nghiệp và đổi mới của Italy tại châu Âu.

Ông Raffaele Cattaneo, Quốc vụ khanh vùng Lombardy, cho biết quan hệ giữa vùng Lombardy và Việt Nam không chỉ đơn thuần là đối tác thương mại thông thường mà là một sự kết nối có bề dày lịch sử, tầm quan trọng chiến lược. Từ năm 2003, Lombardy đã xác định Việt Nam là đối tác ưu tiên trong khu vực ASEAN. Việc khai trương đường bay thẳng giữa Milan và Hà Nội là minh chứng rõ nét cho sự thành công trong hợp tác giữa vùng Lombardy và Việt Nam; không chỉ thúc đẩy du lịch mà còn là cầu nối then chốt cho các hoạt động giao thương, văn hóa, xóa tan khoảng cách địa lý giữa hai vùng đất.

Với tiềm lực công nghệ và chuyên môn cao, vùng Lombardy nhìn thấy cơ hội phát triển to lớn tại Việt Nam - quốc gia đang có tốc độ tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đầy ấn tượng (hơn 8% vào năm 2025). Các doanh nghiệp Lombardy sẵn sàng hỗ trợ các đối tác Việt Nam về chuyên môn và công nghệ cao, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất cơ khí; chuyển đổi xanh và kinh tế tái tạo, hướng tới sự phát triển bền vững; giáo dục, hợp tác đào tạo nguồn nhân lực và phục hồi các giá trị kiến trúc, văn hóa.

Trong bối cảnh Việt Nam sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, vùng Lombardy bày tỏ sự quan tâm đặc biệt trong việc thiết lập quan hệ hợp tác với một số địa phương của Việt Nam. Ông Raffaele Cattaneo tin tưởng,với chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, quan hệ hợp tác giữa Italy-Việt Nam sẽ tiếp tục được tăng cường, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và nhân dân hai nước.

Phát huy tối đa nội lực, tận dụng hiệu quả ngoại lực

Phát biểu tại Tọa đàm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ Tọa đàm chính sách thúc đẩy hợp tác Việt Nam-Italy là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, sâu sắc, hiệu quả và thực chất hơn.

Đánh giá cao Bộ Tài chính Việt Nam cùng với Đại sứ quán Việt Nam tại Italy đã phối hợp với các cơ quan, hiệp hội doanh nghiệp Italy tổ chức Tọa đàm, Chủ tịch Quốc hội khẳng định sự kiện này không chỉ là dịp quan trọng để các doanh nghiệp hai nước gặp gỡ, trao đổi cơ hội hợp tác đầu tư, thương mại, mà còn là biểu tượng sinh động cho tình hữu nghị truyền thống hơn 50 năm, hơn 10 năm là Đối tác Chiến lược giữa hai nước - mối quan hệ đã được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp bằng niềm tin, sự sẻ chia và tình cảm chân thành.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, sau 4 thập kỷ Đổi mới, mở cửa và hội nhập, Việt Nam đã vươn lên mạnh mẽ. Hiện nay, Việt Nam triển khai 3 đột phá chiến lược gồm phát triển hạ tầng chiến lược; hoàn thiện thể chế, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế tri thức.

Nhờ đó, từ một quốc gia nghèo nàn, bị tàn phá nặng nề bởi chiến tranh, Việt Nam đã vươn lên mạnh mẽ, đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Quy mô nền kinh tế khi mới bắt đầu đổi mới chỉ khoảng 4 tỷ USD, nhưng đến nay đã ước đạt khoảng 514 tỷ USD, xếp thứ 32 thế giới và thứ 4 khu vực ASEAN. Thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 đạt 5.026 USD/năm, đưa Việt Nam vào nhóm các nước thu nhập trung bình cao; tốc độ tăng trưởng GDP quý I/2026 đạt 7,83%.

Việt Nam thuộc nhóm 15 nước đang phát triển thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn nhất thế giới, với tổng vốn FDI thu hút lũy kế đạt khoảng 530 tỷ USD, trong đó năm 2025 Việt Nam tiếp tục là điểm đến ổn định và bền vững của dòng vốn đầu tư quốc tế, với tổng vốn đăng ký đạt trên 38,4 tỷ USD.

Kim ngạch thương mại hai chiều của Việt Nam với các nước năm 2025 đạt 930 tỷ USD và thuộc nhóm 20 nền kinh tế có độ mở cao nhất thế giới. Đến nay, Việt Nam đã ký kết 17 Hiệp định thương mại tự do với trên 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có những thị trường lớn nhất trên thế giới và ngày càng đa dạng hóa thị trường, sản phẩm, các chuỗi cung ứng. An ninh năng lượng, an ninh lương thực được bảo đảm.

Trên tinh thần đó, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 đạt trên 10% và đạt mức tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030; quyết tâm thực hiện thắng lợi cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về thể chế, nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng, tạo lập môi trường thuận lợi cho sản xuất, đầu tư, kinh doanh. Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được quan tâm, đẩy mạnh, tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Việt Nam cũng phấn đấu tạo đột phá về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, để thực hiện hai mục tiêu chiến lược là đến năm 2030, trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, để đạt được những mục tiêu này, Việt Nam xác định phải phát huy tối đa nội lực, đồng thời tận dụng hiệu quả ngoại lực thông qua hội nhập và hợp tác quốc tế. Nội lực bao gồm con người, tài nguyên và văn hóa - 3 nguồn sức mạnh căn bản của dân tộc. Ngoại lực là hội nhập quốc tế, là sức mạnh của thời đại. Sự kết hợp giữa nội lực và ngoại lực sẽ tạo nên sức bật mới cho phát triển đất nước. Việt Nam không chỉ muốn đi nhanh, mà phải đi vững, đi xa, đi cùng nhau.

Gặp gỡ-Kết nối-Ký kết-Triển khai

Theo Chủ tịch Quốc hội, Việt Nam và Italy có mối quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp, được xây dựng trên nền tảng tin cậy, tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới những giá trị chung về hòa bình, phát triển và thịnh vượng. Trong những năm qua, quan hệ Đối tác Chiến lược giữa hai nước không ngừng được củng cố và phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, thương mại, đầu tư, văn hóa, giáo dục và giao lưu nhân dân.

Italy là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu. Ngược lại, Việt Nam là một trong những nền kinh tế năng động, đang phát triển nhanh tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, với môi trường đầu tư ngày càng cải thiện, lực lượng lao động trẻ, thị trường rộng lớn và hội nhập quốc tế sâu rộng. Đây chính là những điều kiện thuận lợi để hai bên tăng cường hợp tác, bổ trợ cho nhau cùng phát triển.

Tính đến nay, các nhà đầu tư từ Italy đã đầu tư vào Việt Nam 167 dự án, với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 633 triệu USD, đứng thứ 31/154 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Về tổng thể, quy mô hợp tác đầu tư giữa hai nước tuy còn khiêm tốn nhưng tiềm năng hợp tác là rất lớn.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đang diễn ra nhanh chóng trên thế giới, Việt Nam và Italy có nhiều điều kiện thuận lợi để bổ trợ cho nhau, cùng phát huy thế mạnh riêng nhằm hướng tới các mục tiêu tăng trưởng bền vững, bao trùm và tự cường.

Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị hai bên chuyển tinh thần hợp tác thành kết quả cụ thể, tập trung vào các định hướng hợp tác ưu tiên. Trong đó, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ thể chế, pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho hoạt động thương mại và đầu tư giữa hai nước, đặc biệt trong bối cảnh EVFTA đang được triển khai hiệu quả.

Cùng với đó, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực mà Italy có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu như công nghiệp chế tạo, công nghệ cao, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, hạ tầng, công nghiệp hỗ trợ, chế biến thực phẩm…

Chủ tịch Quốc hội đề nghị tăng cường kết nối doanh nghiệp hai nước, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Đặc biệt, phát huy vai trò của Quốc hội/Nghị viện hai nước trong việc giám sát, hoàn thiện cơ chế, chính sách và tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, thuận lợi cho các hoạt động hợp tác lâu dài.

Chủ tịch Quốc hội hy vọng, với nền tảng chính trị tốt đẹp, tình cảm hữu nghị bền chặt và định hướng rõ ràng, các doanh nghiệp hai nước sẽ tích cực kết nối, hợp tác và biến tình hữu nghị giữa hai dân tộc thành những kết quả hợp tác cụ thể, thiết thực và bền vững - góp phần mang lại độc lập, tự do, ấm no và hạnh phúc cho nhân dân hai nước.

Sau Tọa đàm này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị doanh nghiệp hai nước: Gặp gỡ-Kết nối-Ký kết-Triển khai. Mỗi dự án phải có đầu ra-đầu vào-nhân lực-công nghệ-tài chính rõ ràng; mốc thời gian-thước đo hiệu quả cụ thể; cùng làm, cùng tiến, cùng thắng.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định: “Quốc hội Việt Nam cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp trong việc xây dựng và hoàn thiện thể chế, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, minh bạch và cạnh tranh, qua đó góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam-Italy ngày càng phát triển thực chất, hiệu quả và bền vững."

Tại Tọa đàm, đại diện doanh nghiệp và các tổ chức, hiệp hội hai nước đã cùng trao đổi, chia sẻ tầm nhìn, kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy hợp tác song phương trong giai đoạn mới.