Thứ trưởng Bộ Xây dựng lý giải nguyên nhân Quy chuẩn 06 "có nhiều ý kiến"

Tiếp tục Phiên họp giám sát chuyên đề "Việc thực hiện Nghị quyết số 99 của Quốc hội về tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về phòng cháy, chữa cháy giai đoạn 2020 - 2022", chiều 9/8, Trung tướng Lê Tấn Tới, Uỷ viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng và An ninh (UBQPAN) của Quốc hội, Trưởng Đoàn giám sát đã chủ trì họp với Chính phủ, Bộ Công an và Bộ Xây dựng.

Số vụ cháy giảm 44% so với giai đoạn 2017 - 2019

Thừa uỷ quyền của Chính phủ và được sự phân công của lãnh đạo Bộ Công an trình bày báo cáo tại phiên họp, Thiếu tướng Nguyễn Tuấn Anh, Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) cho biết, giai đoạn 2020 - 2022, cả nước xảy ra 6.750 vụ cháy, làm chết 270 người, bị thương 360 người; thiệt hại về tài sản ước tính khoảng 1.940,52 tỷ đồng và 7.921 ha rừng.

Trong đó, xảy ra 130 vụ cháy lớn gây thiệt hại nghiêm trọng (chiếm 1,9%). So với giai đoạn 2017 - 2019, số vụ cháy giảm 44%; số người chết giảm 0,4%; số người bị thương giảm 33%; thiệt hại về tài sản giảm 3.727 tỷ đồng.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã trực tiếp tham gia 5.076 vụ CNCH, tổ chức cứu được 4.532 người; tìm kiếm được 2.162 thi thể, bàn giao cho cơ quan chức năng xử lý.

Về địa bàn xảy cháy, thành thị chiếm 53%, còn lại là địa bàn nông thôn. Về loại hình xảy ra cháy: Nhà ở đơn lẻ xảy ra nhiều nhất với 2.311 vụ; kho, cơ sở sản xuất, chế biến kinh doanh khác xảy ra 1.165 vụ; phương tiện giao thông xảy ra 728 vụ; rừng xảy ra 630 vụ; nhà ở kết hợp kinh doanh xảy ra 496 vụ; chợ xảy ra 79 vụ; nhà chung cư xảy ra 80 vụ; vũ trường, bar, karaoke xảy ra 45 vụ...

Lực lượng chức năng đã điều tra làm rõ nguyên nhân 6.237 vụ cháy (chiếm 92,4%). Trong đó, nguyên nhân do sự cố hệ thống điện và thiết bị điện 3.695 vụ (chiếm 59,25%); sơ suất trong sử dụng lửa, xăng dầu và khí đốt 1.183 vụ (chiếm 18,97%); nguyên nhân khác 1.358 vụ (chiếm 21,78%, do đốt, do sét đánh, vi phạm các quy định về PCCC, tự cháy...). Còn 513 vụ chưa rõ nguyên nhân (chiếm 7,6%).

Về nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra về PCCC và CNCH, lực lượng Công an đã tổ chức kiểm tra điều kiện bảo đảm an toàn PCCC và CNCH đối với trên 2 triệu lượt cơ sở, phát hiện khoảng 1,4 triệu tồn tại, thiếu sót; ban hành gần 200 nghìn công văn kiến nghị chủ cơ sở khắc phục.

Lập 61 nghìn biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC; xử phạt khoảng 56 nghìn trường hợp vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC với tổng số tiền phạt trên 400 tỷ đồng; tạm đình chỉ 5.233 trường hợp; đình chỉ hoạt động 2.954 trường hợp; khởi tố 12 vụ, 8 bị can, phát hiện, hướng dẫn, loại trừ hàng triệu nguy cơ dẫn đến cháy, nổ. Đồng thời, qua kiểm tra đã tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân và doanh nghiệp.

Về công tác chữa cháy, CNCH, đã xây dựng gần 300 nghìn phương án chữa cháy, 94 nghìn phương án CNCH; tổ chức diễn tập gần 200 nghìn phương án chữa cháy và 40 nghìn phương án CNCH. Quá trình tổ chức chữa cháy và CNCH các vụ cháy, sự cố, tai nạn, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã trực tiếp cứu và hướng dẫn thoát nạn an toàn cho 5.147 người; tìm được 753 thi thể nạn nhân; trực tiếp cứu và bảo vệ an toàn cho hàng nghìn ngôi nhà và công trình, trực tiếp cứu được tài sản trị giá ước tính hàng nghìn tỷ đồng và hàng nghìn ha rừng.

Năm 2022, trong quá trình tổ chức chữa cháy, CNCH, với tinh thần xung phong không ngại hiểm nguy, đã có những tấm gương chiến sĩ Cảnh sát PCCC và CNCH anh dũng hy sinh, bị thương trong khi làm nhiệm vụ. Trong Quý I/2023, Bộ Công an đã cử Đoàn công tác gồm lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ hậu quả thảm họa động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ...

Rà soát, khắc phục quy chuẩn khó khăn, vướng mắc trong PCCC

Thảo luận tại phiên họp, Thiếu tướng Vũ Xuân Hùng, Uỷ viên Thường trực UBQPAN đánh giá cao Bộ Công an với trách nhiệm tham mưu Chính phủ công tác quản lý Nhà nước về PCCC đã đạt rất nhiều kết quả, đặc biệt trong bối cảnh đất nước phát triển theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đô thị hoá, tập trung dân cư ở một số khu vực nhất định...

Tuy nhiên, theo ông, qua giám sát, tất cả địa phương đoàn đến đều "kêu" rất nhiều về Quy chuẩn 06 của Bộ Xây dựng về an toàn cháy cho nhà và công trình. "Doanh nghiệp kêu nhiều bất cập, khó khăn vướng mắc, áp dụng như quy chuẩn Châu Âu, không phù hợp thực tiễn Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp dừng sản xuất kinh doanh, nguy cơ giải thể, nhất là những doanh nghiệp FDI, có vốn đầu tư nước ngoài. Mặc dù các doanh nghiệp này xã hội hoá rất cao, chăm lo công tác PCCC rất tốt, đầu tư rất bài bản, mua sắm trang bị, phương tiện hiện đại, sử dụng lực lượng từng là lính nghĩa vụ Công an, Quân đội...", đại biểu dẫn chứng.

Hiện, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Xây dựng phối hợp Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu, hướng dẫn, sửa đổi quy chuẩn này để tạo điều kiện cho tổ chức, doanh nghiệp, Thiếu tướng Vũ Xuân Hùng đề nghị Chính phủ rà soát phụ lục, cập nhật những vướng mắc, khó khăn trong PCCC. "Rà soát trong gần 240 quy chuẩn, tiêu chuẩn xem cái nào đang khó khăn, vướng mắc, giao trách nhiệm các bộ, ngành khắc phục để giảm thiểu tình hình cháy nổ ở đất nước hiện nay", ông nói.

Uỷ viên Thường trực Uỷ ban Xã hội Nguyễn Thanh Cầm đề nghị báo cáo của Chính phủ cần thể hiện sự gắn kết giữa các bộ, ngành và vai trò của Chính phủ như "nhạc trưởng" để điều hành, kết nối các bộ về công tác PCCC và CNCH, do công tác PCCC vô cùng quan trọng, liên quan đến "cháy nhà, chết người", không một bộ, ngành nào có thể làm được hết.

Giải đáp về Quy chuẩn 06 gây nhiều băn khoăn, thắc mắc của người dân, doanh nghiệp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho biết, việc xây dựng quy chuẩn này đã bảo đảm đúng quy trình và đáp ứng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Còn việc quy chuẩn này có nhiều ý kiến, ông phân tích: "Thứ nhất, do nguyên nhân khách quan, đây là một quy chuẩn khó, qua đi nghiên cứu nước ngoài, thấy họ cũng phải thường xuyên, liên tục cập nhật do nhà và công trình luôn luôn thay đổi. Thứ hai, riêng về khái niệm, giải thích từ ngữ, quy chuẩn này đã có 72 thuật ngữ khác nhau, tức viết cho đơn vị tư vấn, hướng dẫn chứ không phải cho chủ đầu tư. Thứ ba, quy chuẩn này cụ thể hơn so với quy chuẩn trước đây".

Về cách tháo gỡ, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn cho hay, trong quá trình hướng dẫn, Bộ Xây dựng và Bộ Công an tìm cách tuyên truyền, hướng dẫn để người dân hiểu đúng Quy chuẩn 06. Ví dụ, thiết kế thời điểm nào thì áp dụng thời điểm đó, nhưng có chủ đầu tư muốn áp dụng luôn quy chuẩn mới thì vẫn đồng ý, miễn là bảo đảm yêu cầu về PCCC. "Chúng tôi cũng mở thêm mục 1.1.10, đối với công trình đặc thù như sân bay, bến cảng, nếu không theo quy chuẩn này thì chủ đầu tư cần có luận chứng kỹ thuật đi kèm", ông bổ sung và khẳng định trong Quy chuẩn 06 không có gì gọi là "điều hành mang tính chất giật cục". Bộ Xây dựng cũng kiến nghị phải đi sâu tuyên truyền, tập huấn, đào tạo để các đơn vị, địa phương hiểu đúng, hiểu rõ, áp dụng đúng quy chuẩn này.

Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ nhiệm UBQPAN Lê Tấn Tới đánh giá các đại biểu đã thảo luận trách nhiệm, bám sát báo cáo và thực tiễn công tác thực hiện chính sách, pháp luật về PCCC; tính trao đổi, phản biện cao, đặt ra nhiều nội dung, câu hỏi mà cử tri và người dân quan tâm. Ý kiến trả lời của đại diện Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Xây dựng rất thẳng thắn, không né tránh, giúp giải đáp nhiều thắc mắc của doanh nghiệp, người dân.

Chủ nhiệm UBQPAN đề nghị Chính phủ, Bộ Công an và Bộ Xây dựng có báo cáo bổ sung những ý kiến mà Đoàn giám sát đặt ra để tổng hợp đầy đủ các vấn đề liên quan; thư ký Đoàn giám sát sẽ tổng hợp, hoàn thiện báo cáo đánh giá chung, báo cáo Quốc hội theo quy định...