Ông Trần Việt Hòa cho biết, tình hình nắng nóng gay gắt và tác động của hiện tượng El Nino diễn ra tại nhiều địa phương trên cả nước đã làm tăng nhu cầu điện sinh hoạt của nhân dân, kết hợp với tình trạng nước về các hồ thuỷ điện rất thấp đã gây ảnh hưởng rất lớn đến việc cung ứng điện trong mùa khô năm 2023.
Việc cung ứng điện cho các khu vực miền Nam, miền Trung nhìn chung sẽ được đảm bảo do có nhiều nguồn điện, hơn nữa hiện nay khu vực Nam Bộ đã bước vào mùa mưa, phụ tải sẽ giảm và nguồn nước về các hồ thuỷ điện sẽ được cải thiện.
Cụ thể, tính đến ngày 6/6, hầu hết các hồ thủy điện lớn miền Bắc đã về mức nước chết gồm: Lai Châu, Sơn La, Tuyên Quang, Bản Chát, Hủa Na, Thác Bà. Riêng hai hồ thủy điện Lai Châu và Sơn La đã phải chạy xuống dưới mực nước chết. Duy nhất hồ thủy điện Hòa Bình còn nước trong hồ và có thể duy trì phát điện đến khoảng ngày 12-13/6.
Tổng công suất không huy động được của các nguồn thủy điện miền Bắc nêu trên sẽ ở mức 5.000 MW và có thể lên đến 7.000MW khi hồ thủy điện Hòa Bình về mực nước chết.
Như vậy, tính đến ngày 6/6, công suất khả dụng của thuỷ điện là 3.110 MW chỉ đạt 23,7% công suất lắp.
Về nguồn nhiệt điện, thời gian qua, việc cung ứng than cho các nhà máy nhiệt điện đã được đảm bảo. Các nhà máy nhiệt điện than đã đủ nhiên liệu vận hành với công suất huy động cao.
Tuy nhiên, do thời tiết nắng nóng, nhiệt độ tăng cao, các tổ máy hoạt động tối đa công suất trong thời gian dài dẫn đến những sự cố về thiết bị, chủ yếu là xì ống sinh hơi, xì bộ hâm, bộ quá nhiệt, máy nghiền than, bơm cấp...
Ngoài ra, nhiều tổ máy nhiệt điện than bị sự cố dài ngày (Vũng Áng 1 tổ, Phả Lại 1 tổ, Cẩm Phả 1 tổ, Nghi Sơn 2 1 tổ). Điển hình như ngày như 1/6, tổng công suất không huy động được từ các nhà máy nhiệt điện than miền Bắc bị sự cố và suy giảm công suất lên đến 1.030 MW.
Như vậy, mặc dù nguồn nhiên liệu than cho phát điện đã được cấp tương đối đảm bảo nhưng cập nhật đến ngày 6/6, nguồn nhiệt điện than miền Bắc chỉ huy động được 11.934MW chiếm 76,6% công suất lắp.
Về khả năng truyền tải điện, khả năng truyền tải điện từ miền Trung ra miền Bắc qua đường dây 500 kV Bắc-Trung luôn ở ngưỡng giới hạn cao (giới hạn tối đa từ 2.500 MW đến 2.700 MW) dẫn đến tiềm ẩn nguy cơ sự cố.
Như vậy, tổng công suất khả dụng của hệ thống điện miền Bắc (bao gồm cả điện nhập khẩu) có thể huy động để đáp ứng nhu cầu phụ tải điện chỉ đạt mức 17.500-17.900MW (khoảng 59,2% công suất lắp đặt). Công suất này đã bao gồm khoảng từ 2.500 đến 2.700 MW truyền tải từ miền Nam và miền Trung ra Bắc (cung đoạn đường dây 500kV Nho Quan - Hà Tĩnh).
Trong khi đó, nhu cầu sử dụng điện ở khu vực miền Bắc có thể lên mức 23.500-24.000 MW trong những ngày nắng nóng sắp tới. "Hệ thống điện miền Bắc sẽ thiếu hụt khoảng 4.350 MW với sản lượng không đáp ứng được trung bình ngày khoảng là 30,9 triệu kWh (ngày cao nhất có thể lên tới 50,8 triệu kWh). Hệ thống điện miền Bắc đối mặt với nguy cơ thiếu công suất tại hầu hết các giờ trong ngày", ông Trần Việt Hòa thông tin.
Trước tình hình có khả năng ảnh hưởng đến an toàn vận hành hệ thống điện, trong những ngày vừa qua, EVN đã phải tiến hành điều tiết giảm phụ tải tại miền Bắc. Ngày 5/6, tổng công suất phụ tải tiết giảm là 3.609 MW lúc 16h30, trong đó tiết giảm phụ tải công nghiệp lớn nhất khoảng 1.423MW, tiết giảm phụ tải sinh hoạt lớn nhất là 1.264MW.
Thông tin thêm về tình hình thiếu điện, ông Ngô Sơn Hải, Phó Tổng giám đốc EVN cho biết, công suất tiết giảm điện ở thời điểm cao nhất ở khoảng 30% công suất sử dụng, tương đương với trên 20.000 MW. Còn trung bình ngày, sản lượng điện tiết giảm từ 6-10% sản lượng, tùy vào thời tiết, chẳng hạn như ngày 6/6 thời tiết mát mẻ hơn, sản lượng tiết giảm khoảng 6%.
Theo ông Ngô Sơn Hải, với mức công suất như vậy, Trung tâm điều độ hệ thống điện quốc gia (A0) căn cứ vào Thông tư 34 của Bộ Công Thương để phân bổ cho Tổng công ty Điện lực miền Bắc và Tổng Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội. Điện lực các địa phương xây dựng các kế hoạch, ưu tiên nhóm khách hàng này, thông báo với UBND các tỉnh để phân bổ.
UBND các tỉnh, Sở Công Thương các địa phương giám sát việc thực hiện.
Tại cuộc họp, ông Trần Đình Nhân, Tổng Giám đốc EVN khẳng định, khó khăn của EVN trong việc đảm bảo cung ứng điện cho khách hàng, kể từ tháng 4 đến nay. EVN đã báo cáo và được cấp trên chỉ đạo sát sao, kịp thời. PVN và TKV đã có nhiều nỗ lực cung cấp than, khí cho EVN sản xuất điện.
Tổng giám đốc EVN cho biết, từ nay đến khi nước về, EVN cố gắng đảm bảo tốt nhất duy trì đảm bảo sản lượng điện quốc gia.
Về giải pháp trước mắt, ông Trần Việt Hòa cho biết, Bộ Công Thương yêu cầu EVN tập trung huy động hiệu quả mọi nguồn lực, trong chỉ đạo điều hành thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp bảo đảm cung ứng điện. Trong đó, duy trì độ sẵn sàng các nhà máy/tổ máy nhiệt điện, đẩy nhanh thời gian khắc phục sự cố nhanh nhất có thể. Vận hành hệ thống điện hợp lý, cố gắng tăng huy động nhiệt điện để ngăn chặn suy giảm mực nước thuỷ điện; đẩy mực nước các hồ thủy điện lớn lên khỏi mực nước chết càng sớm càng tốt. Chủ động xây dựng các kịch bản linh hoạt ứng phó với những khó khăn về cung ứng điện nhằm giảm thiểu thiệt hại cho người dân và doanh nghiệp
Tăng cường huy động các nhà máy năng lượng tái tạo, đẩy nhanh tiến độ đưa các nhà máy năng lượng tái tạo chuyển tiếp vào vận hành. Đến nay đã huy động 18 nhà máy năng lượng tái tạo chuyển tiếp với công suất 1.115,62 MW (bao gồm các nhà máy vận hành thử nghiệm và vận hành thương mại). Tập trung cao độ thực hiện hiệu quả các giải pháp về tăng cường tiết kiệm điện, đặc biệt trong tháng 6/2023.
Thời gian qua, Bộ Công Thương và ngành điện đã nỗ lực có nhiều giải pháp để cung ứng điện. "Tuy nhiên, với bất kỳ lý do gì và nỗ lực như thế nào nhưng việc để thiếu điện cung ứng cho sự phát triển kinh tế xã hội là trách nhiệm không thể thanh minh của các cơ quan quản lý Nhà nước và ngành điện. Tôi xin thay mặt cơ quan quản lý Nhà nước và ngành điện xin gửi lời xin lỗi đến nhân dân và doanh nghiệp", ông Trần Việt Hòa nói.
"Ngày 6/ 6, Thủ tướng Chính phủ đã có công điện giao Bộ Công Thương và các đơn vị liên quan triển khai nhiều giải pháp về cung ứng điện. Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng tại công điện, ngay trưa ngày hôm nay 7/6, Ban cán sự Đảng Bộ Công Thương đã họp và triển khai 8 nhóm nội dung chỉ đạo của Thủ tướng về cung ứng điện”, ông Trần Việt Hòa cho hay.
Khô hạn khiến nguy cơ thiếu điện nghiêm trọng 
Nguy cơ thiếu điện đang ngày càng hiện hữu 
