Chiều 1/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp, cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).
Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp đã trình bày báo cáo tóm tắt về dự thảo luật. Theo đó, dự án Luật Đất đai (sửa đổi) được xây dựng nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng; bảo đảm tính kế thừa, thống nhất của hệ thống pháp luật. Giải quyết kịp thời các vấn đề cấp bách từ thực tiễn, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế nhằm giải phóng nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu vận hành của chính quyền địa phương hai cấp.
Quá trình xây dựng dựa trên quan điểm quản lý đất đai theo chức năng là tài nguyên, tài sản, nguồn lực và cả về diện tích, chất lượng và không gian sử dụng. Bảo đảm nhất quán, ổn định, kế thừa và phát triển các quy định đã được thực tiễn chứng minh là phù hợp; sửa đổi các quy định bất cập, đồng bộ với pháp luật liên quan. Hoàn thiện cơ chế, chế tài để ngăn ngừa, xử lý hành vi vi phạm, khắc phục tình trạng thất thoát và khiếu kiện đất đai. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, chuyển trọng tâm từ công cụ hành chính sang công cụ kinh tế.
Dự thảo luật được thiết kế theo tư duy lập pháp mới tại Nghị quyết số 66 của Nghị quyết Trung ương: Luật chỉ quy định vấn đề khung, có tính nguyên tắc; vấn đề thường xuyên biến động giao Chính phủ, bộ, ngành, địa phương quy định.
Dự thảo luật có bố cục gồm 13 chương (giảm 3 chương so với bố cục của Luật Đất đai năm 2024). Một số điều quy định về nguyên tắc tại các chương này được ghép vào các chương còn lại. Về số lượng điều, dự thảo luật có 115 điều (Luật Đất đai năm 2024 là 260 điều). Theo đó, các quy định của Luật Đất đai liên quan trực tiếp đến quyền của người sử dụng đất đang còn phù hợp thì chỉ quy định trong luật; các nội dung quy định chi tiết liên quan đến trình tự, thủ tục thì giao Chính phủ quy định.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp trình bày báo cáo tóm tắt về dự thảo luật
Dự thảo luật được thiết kế theo 7 nhóm chính sách đất đai: Đổi mới, nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Hoàn thiện cơ chế tài chính về đất đai, giá đất. Hoàn thiện quy định về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất. Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai, phân cấp, phân quyền. Đổi mới, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Thẩm tra dự án luật, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết ban hành Luật Đất đai (sửa đổi); đồng thời đánh giá, hồ sơ dự án luật có đủ các thành phần tài liệu theo quy định.
Về phạm vi điều chỉnh và tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị, khẩn trương rà soát, cập nhật, đánh giá tác động của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) với các dự án luật, nghị quyết liên quan, làm rõ phạm vi từng văn bản, tránh chồng chéo và xác định lộ trình sửa đổi, bổ sung với các dự án Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Ngân sách nhà nước và các luật thuế liên quan; đề nghị tiếp tục thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết số 21 của Trung ương, phối hợp hoàn thiện quy định đến khi Quốc hội biểu quyết thông qua.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi phát biểu tại phiên họp.
Nội dung thể chế hóa chính sách và quy định cụ thể tại dự thảo luật liên quan đến quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, chỉ tiêu sử dụng đất, phân loại đất cần tiếp tục hoàn thiện để thực sự đáp ứng yêu cầu theo Nghị quyết số 21 và các chỉ đạo mới của Đảng về công tác quy hoạch nói chung, bảo đảm có sự đổi mới thực chất để thực hiện được mục tiêu đề ra và việc giải quyết các vướng mắc trong thực tiễn.
Về phân loại đất, chỉ tiêu sử dụng đất và nội dung quản lý đất đai trong quy hoạch, đề nghị hoàn thiện các quy định theo hướng: tiếp tục nghiên cứu đổi mới mạnh mẽ về phân loại đất, chỉ phân loại đất thành các loại đất hợp lý, thực sự cần thiết, quản lý theo mục tiêu và mục đích…
Tại phiên họp, các đại biểu tập trung cho ý kiến về thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Nghị quyết số 21 về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan, tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.
