Thị trường Khoa học và Công nghệ: Còn nhiều “rào cản” phát triển

Đó là nhìn nhận thẳng thắn của lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tại báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2023; tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội những tháng đầu năm 2024 vừa gửi tới Ủy ban Kinh tế của Quốc hội. Cũng tại báo cáo, những thành tích nổi bật, những tồn tại của thực tế và hàng loạt các kiến nghị về đổi mới sáng tạo (ĐMST) đã được đưa ra.

Nhiều quy định chậm được sửa đổi

Bộ KH&CN được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao thực hiện 220 nhiệm vụ, trong đó đã hoàn thành 92 nhiệm vụ (chiếm 41,8%), đang thực hiện 123 nhiệm vụ trong hạn (chiếm 56%). Nhìn lại năm vừa qua, lãnh đạo Bộ KH&CN nhận thấy, KH&CN tiếp tục có những đóng góp đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH), bảo đảm quốc phòng, an ninh, cải thiện an sinh xã hội và chất lượng cuộc sống nhân dân. Khoa học xã hội nhân văn đóng góp tích cực và cung cấp luận cứ cho việc hoạch định đường lối, chủ trương, cơ chế, chính sách và định hướng phát triển KT-XH của đất nước. Một số lĩnh vực khoa học tự nhiên đạt trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới. Nhiều thành tựu KH&CN hiện đại được ứng dụng nhanh chóng và rộng rãi trong các lĩnh vực y tế, nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng,...

Thị trường Khoa học và Công nghệ: Còn nhiều “rào cản” phát triển -0
Ảnh minh họa.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định, về chính sách, pháp luật trong lĩnh vực KH&CN có một số quy định về đầu tư và cơ chế tài chính trong hoạt động khoa học và công nghệ chưa phù hợp với đặc thù của hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, không còn phù hợp với thực tiễn phát triển nhưng còn chậm được sửa đổi; quy định về thực hiện khoán chi trong thực hiện nhiệm vụ KH&CN sử dụng ngân sách Nhà nước (NSNN) đã được ban hành nhưng còn vướng mắc trong nhiều quy định thực hiện nên không tạo được động lực cho các nhà khoa học, các tổ chức nghiên cứu để chấp nhận triển khai trong thực tế. Việc xử lý tài sản hình thành từ nhiệm vụ KH&CN sử dụng NSNN có rất nhiều vướng mắc. Đặc biệt, trong bối cảnh việc “định giá tài sản là kết quả của nhiệm vụ khoa học và công nghệ” và việc thương mại hóa kết quả này hiện nay còn nhiều vướng mắc và nội dung không rõ ràng. Điều này thể dẫn đến những tiềm ẩn “rủi ro” khi thương mại hóa và sẽ dẫn đến “nghịch cảnh” là sản phẩm thương mại hóa thành công thì có thể có quy kết trách nhiệm trong công tác định giá. Đây sẽ là rào cản lớn để đưa các sản phẩm là kết quả của nhiệm vụ KH&CN vào thị trường và giảm khả năng phát huy tác dụng của các công trình nghiên cứu KH&CN. Đến nay, cả nước hiện có khoảng 184.430 người tham gia hoạt động nghiên cứu và phát triển. 

Thương mại hóa các kết quả nghiên cứu còn nhiều vướng mắc

Thống kê từ Bộ KH&CN cho thấy, đến nay, cả nước có 22 sàn giao dịch công nghệ, bao gồm: 20 sàn giao dịch công nghệ tại các địa phương, 1 sàn giao dịch công nghệ Vùng Duyên hải Bắc Bộ đang trong giai đoạn thành lập. Tuy nhiên, Bộ KH&CN cũng chỉ rõ, tồn tại có phần “kìm kẹp” sự phát triển ngành còn bởi những vướng mắc về việc thương mại hoá các kết quả nghiên cứu. Chính sách ưu đãi trong pháp luật về thuế đối với chuyển giao công nghệ khuyến khích chuyển giao còn chưa thực sự hiệu quả, chưa được sửa đổi bổ sung để đồng bộ với quy định của Luật Chuyển giao công nghệ về đối tượng được ưu đãi thuế. Sự gắn kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học với các doanh nghiệp với mục tiêu đưa nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ vào thực tiễn sản xuất kinh doanh còn nhiều tiềm năng chưa được khai phá theo chiều sâu. Còn nhiều vướng mắc trong việc huy động đội ngũ viên chức tại các tổ chức nghiên cứu công tham gia phối hợp, liên kết với doanh nghiệp để thực hiện các nội dung nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghê. Thị trường KH&CN còn chậm phát triển, trong đó đặc biệt còn thiếu hệ thống các tổ chức trung gian có năng lực. Hoạt động đổi mới, ứng dụng và làm chủ công nghệ của các doanh nghiệp còn hạn chế. Cơ chế, chính sách về tự chủ tài chính, tổ chức bộ máy, nhân lực KH&CN còn nhiều điểm chưa phù hợp với đặc thù của hoạt động KHCN và ĐMST gây khó khăn cho hoạt động của các tổ chức. Cơ chế, chính sách thu hút nhân tài trong hoạt động KH&CN còn chưa có nhiều giải pháp có tính thực tiễn. Chưa thực sự có cơ chế vượt trội để thu hút và phát huy hiệu quả sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia giỏi là người nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài.

Trước thực tế trên, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định đề nghị Quốc hội tiếp tục quan tâm hoàn thiện hệ thống pháp luật về KHCN&ĐMST để KHCN&ĐMST thực sự là một trong các đột phá chiến lược để phát triển KT-XH nhanh và bền vững. Đề nghị các đoàn đại biểu Quốc hội tiếp tục quan tâm, giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật KH&CN phục vụ phát triển KT-XH.

Phạm Huyền

Các tin khác

Đổi sang ô tô điện VinFast sẽ tiết kiệm được những khoản nào?

Đổi sang ô tô điện VinFast sẽ tiết kiệm được những khoản nào?

Mỗi lần đổi ô tô, bài toán của một gia đình thường kéo dài từ khoản tiền phải bỏ ra ban đầu đến chi phí năng lượng, bảo dưỡng trong nhiều năm sau đó. Chương trình “Vì tương lai xanh” lần 2 đang tạo thêm động lực chuyển sang ô tô điện VinFast khi kết hợp ưu đãi chuyển đổi tới 9% với chính sách miễn phí sạc.

Công an Khánh Hòa triển khai thí điểm hệ thống tra cứu an ninh du lịch thông minh

Công an Khánh Hòa triển khai thí điểm hệ thống tra cứu an ninh du lịch thông minh

Hệ thống Kiosk Khanh Hoa Travel Assistance (KTA) - Tra cứu An ninh du lịch thông minh, do nhóm tác giả Công an tỉnh Khánh Hòa nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thành công vừa được triển khai thí điểm tại Trung tâm Thương mại Gold Coast Mall Nha Trang và Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Khánh Hòa.

FPT hiến kế đào tạo nhân tài cho các công nghệ chiến lược

FPT hiến kế đào tạo nhân tài cho các công nghệ chiến lược

Trong bối cảnh Việt Nam và Canada đưa giáo dục và giao lưu nhân dân thành một trụ cột của quan hệ Đối tác Chiến lược, lãnh đạo FPT đề xuất mô hình hợp tác ba nhà và quỹ học bổng chung giữa Nhà nước và doanh nghiệp để đào tạo nhân tài cho AI và các công nghệ chiến lược.

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Trí tuệ nhân tạo (AI) càng mạnh, tốc độ ra quyết định càng nhanh nhưng nếu tốc độ của máy móc vượt quá khả năng kiểm tra và chịu trách nhiệm của con người, một sai sót nhỏ có thể trở thành hậu quả lớn, khó lường. Vấn đề cốt lõi là chúng ta phải làm chủ AI, kiểm soát rủi ro và không để máy móc vượt khỏi sự kiểm soát của con người. Trong bối cảnh phát triển và hội nhập sâu rộng với thế giới, Việt Nam cần làm gì để xây dựng thành công “lá chắn AI” quốc gia vừa đảm bảo an toàn nhưng không mất cơ hội?

Hoàn thiện Luật Sở hữu trí tuệ, bảo đảm liên tục các chính sách cải cách

Hoàn thiện Luật Sở hữu trí tuệ, bảo đảm liên tục các chính sách cải cách

Ngày 24/9/2026, tiếp tục Phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Hoàng Minh đã trình bày những nội dung cơ bản của dự án Luật.

Bộ Khoa học và Công nghệ: Thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ số

Bộ Khoa học và Công nghệ: Thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ số

Hội nghị tổ chức chiều 24/9/2026 tại Hà Nội, đại diện các đơn vị thuộc Bộ, Sở Khoa học và Công nghệ các địa phương cùng doanh nghiệp viễn thông tập trung trao đổi cách thực hiện các quy định về cung cấp dịch vụ, đo tốc độ Internet, kiểm tra, nghiệm thu và chính sách hỗ trợ. Những khó khăn phát sinh tại địa phương cũng được đưa ra thảo luận để thống nhất cách xử lý trong quá trình triển khai.

Chuyển đổi số lấy người dân làm trung tâm

Chuyển đổi số lấy người dân làm trung tâm

Ngày 23/9, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Tọa đàm chia sẻ kinh nghiệm về chuyển đổi số với đoàn Cơ quan Công nghệ Chính phủ Singapore (GovTech Singapore) do ông Goh Wei Boon, Tổng Giám đốc GovTech, làm Trưởng đoàn.

Lộ diện các giải pháp AI Việt góp phần xây dựng chủ quyền AI quốc gia

Lộ diện các giải pháp AI Việt góp phần xây dựng chủ quyền AI quốc gia

Âu Lạc Grand Prize, giải thưởng trị giá 1 triệu USD tôn vinh giải pháp AI do người Việt phát triển và làm chủ, vừa công bố 15 giải pháp vào vòng sơ khảo, chọn từ hơn 400 lượt ghi danh. Từ nền tảng hiểu hệ thống pháp luật Việt Nam đến công cụ giải mã bài thuốc cổ truyền, các giải pháp là những mảnh ghép của năng lực AI có chủ quyền mà người Việt đang tự xây dựng.

Ba lớp hỗ trợ an toàn giúp VF 2 tự tin hơn trên phố

Ba lớp hỗ trợ an toàn giúp VF 2 tự tin hơn trên phố

ABS, EBD và TCS trên VinFast VF 2 đảm nhiệm những vai trò khác nhau khi xe phanh gấp, chở thêm người hoặc di chuyển trên mặt đường có độ bám thấp. Kết hợp với kích thước gọn, khả năng vận hành dễ làm quen và chi phí hợp lý, nhóm trang bị này giúp mẫu xe phù hợp hơn với người sử dụng ô tô trong đô thị.

Từ khách hàng đầu tiên đến đối tác AI toàn cầu, dấu ấn FPT tại Canada

Từ khách hàng đầu tiên đến đối tác AI toàn cầu, dấu ấn FPT tại Canada

Từ thương mại, đầu tư đến AI, công nghệ cao và chuyển đổi số, quan hệ Việt Nam - Canada đang mở rộng sang những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Trong dòng chảy ấy, FPT là một trong những doanh nghiệp Việt Nam sớm hiện diện, kết nối các hệ sinh thái công nghệ hai nước và đưa tri thức quốc tế về phục vụ mục tiêu làm chủ công nghệ lõi, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Kỳ 2: Tạo lực đẩy mới cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Kỳ 2: Tạo lực đẩy mới cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Từ những cơ chế, chính sách đặc thù được Luật Phát triển đô thị ban hành, TP Hồ Chí Minh đang từng bước thiết kế một hệ thống chính sách mới nhằm tạo thêm dư địa cho khoa học, công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo (KNST). Điểm đáng chú ý là cùng với ưu đãi, thành phố đặt ra những điều kiện chặt chẽ về đối ứng nguồn lực, trách nhiệm sử dụng vốn và cơ chế thu hồi, hướng tới mục tiêu vừa khơi thông nguồn lực, vừa bảo đảm hiệu quả đầu tư công.

Mua VF 2 trả góp, người dùng cần tính những khoản nào?

Mua VF 2 trả góp, người dùng cần tính những khoản nào?

Phương án vay tới 100% giá trị xe giúp người mua VF 2 không phải dồn tiền cho khoản đối ứng ban đầu. Trong khi đó, chính sách miễn phí sạc tiếp tục giảm áp lực tài chính, đưa kế hoạch sở hữu ô tô đến gần hơn với những gia đình có ngân sách vừa phải.

VF 2 tạo tự tin cho người lần đầu cầm lái

VF 2 tạo tự tin cho người lần đầu cầm lái

Đường đông, nhiều xe máy và liên tục phải dừng, chạy là những thử thách rõ nhất với người mới lái ô tô. Khi được trải nghiệm VF 2 trong đúng điều kiện này, khách hàng có thể cảm nhận trực tiếp lợi thế của thân xe gọn và khả năng xoay trở linh hoạt.