Thị trường ca khúc nhạc trẻ: Những mảng màu sáng tối

Sân chơi bài hát yêu thích tháng 4/2014 một lần nữa chứng kiến sự thăng hoa của những ca khúc nhạc trẻ. Hơn 2/3 ca khúc tham gia chương trình đều do nhạc sĩ, ca sĩ trẻ thể hiện, trong đó, nhiều ca khúc đã chạm đến trái tim công chúng yêu nghệ thuật. Đây thực sự là một tín hiệu đáng mừng cho nhạc Việt khi một thời gian dài, nhạc trẻ luôn được gắn với cụm từ "thảm họa".

1.Ấn tượng nhất trong liveshow tháng 4 Bài hát yêu thích phải kể đến ca khúc "Tìm" do nhạc sĩ Phạm Toàn Thắng sáng tác, Văn Mai Hương và Trúc Nhân biểu diễn. Hai gương mặt trẻ bước ra từ cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc "Thần tượng âm nhạc Việt Nam - Việt Nam Idol" và "Giọng hát Việt - The Voice of Việt Nam" là Văn Mai Hương và Trúc Nhân đã gây được cảm tình ngay từ lần đầu tiên kết hợp chung. Trước đó, ca khúc này đã dẫn đầu về tổng bình chọn (7,07%), trong tổng số 12 ca khúc lọt vào danh sách biểu diễn liveshow tháng 4. "Tìm" có sự kết hợp của nhiều yếu tố để thành một bản "hit" trong giới trẻ. Đó là ý tưởng hay, âm nhạc "chất" và ca sĩ thể hiện "hot".

Khách mời bình luận của chương trình là MC Thảo Vân, nhà thơ - nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha, nhà báo Đặng Thị Phương Thảo cũng bị "Tìm" thuyết phục. MC Thảo Vân nói rằng, "khi nghe xong bài hát này, tôi tự nhủ, sẽ luôn trân trọng, không đánh mất những gì đã có để phải tìm trong nuối tiếc".

"Tìm" chỉ là một trong nhiều ca khúc "ăn khách" của chàng nhạc sĩ 27 tuổi Phạm Toàn Thắng. Trước đó, chàng trai này đã có "Dấu mưa", "Lạc", "Uống trà" rất thành công. Và thật bất ngờ, trong chương trình "Nhân tố bí ẩn - X factor", tập thứ hai, lên sóng truyền hình hôm 13/4 vừa qua, Phạm Toàn Thắng xuất hiện và trình làng ca khúc "Muốn yêu", khiến giám khảo Hồ Ngọc Hà ngay lập tức muốn mua ca khúc này cho mình, còn ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng thì mong muốn được song ca một bài hát nào đó với Phạm Toàn Thắng.

Trong sân chơi "Bài hát yêu thích" tháng 4 thì ca khúc "Trót yêu" của nữ tác giả trẻ Phan Lê Ái Phương, do Trung Quân Idol thể hiện cũng ít nhiều gây được ấn tượng. Với giai điệu nhẹ nhàng như một bản tình ca, "Trót yêu" được đánh giá là cảm xúc và sâu lắng. Nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha nhận định, "Trót yêu" là sản phẩm của một tác giả nữ vốn rất hiếm trong làng nhạc Việt, thể hiện được sự tìm tòi, trăn trở của người viết. Tuy nhiên, sáng tác chưa được lấp đầy bằng những trải nghiệm của thời gian nên có đôi chỗ cần phải gọt rũa".

Ca khúc "Tìm" do Trúc Nhân và Văn Mai Hương biểu diễn đã tạo được ấn tượng trong liveshow "Bài hát yêu thích" tháng 4/2014.

Ca khúc "Tìm" do Trúc Nhân và Văn Mai Hương biểu diễn đã tạo được ấn tượng trong liveshow "Bài hát yêu thích" tháng 4/2014.

2. Nếu nhìn vào các bảng xếp hạng âm nhạc Việt Nam thời gian gần đây thì thấy rõ sự "lên ngôi" của nhạc trẻ. "Em của ngày hôm qua" do Sơn Tùng MT-P sáng tác và biểu diễn đã trở thành ca khúc được yêu thích nhất sân chơi "Bài hát yêu thích" tháng 2/2014. Mặc dù phải "nhường" vị trí cao nhất cho "Quê em mùa nước lũ" (sáng tác Tiến Luân do "giọng ca nhí" Phương Mỹ Chi thể hiện vào tháng 3/2014) nhưng "Em của ngày hôm qua" vẫn nhận được số phiếu bình chọn khá cao và đứng ở vị trí thứ hai trên bảng xếp hạng.

Trên trang web chính thức của Bài hát yêu thích, tính đến thời điểm này, trong top 10 bài hát được yêu thích nhất có đến 6 ca khúc nhạc trẻ, gồm "Em của ngày hôm qua", "Vết mưa" (sáng tác và biểu diễn Vũ Cát Tường), "Về với lúa" (sáng tác Issac Thái, biểu diễn Yasuy), "Trót yêu", "Tìm" và "Em về giữa mênh mông đất trời" (sáng tác và biểu diễn: nhóm Kop Band).

Không chỉ có sân chơi Bài hát yêu thích, nhiều sân chơi ca nhạc khác cũng chứng kiến sự "đổ bộ" và thăng hoa của nhiều ca khúc nhạc trẻ. Ca khúc "Bác làm vườn và con chim sâu" (sáng tác Lê Đức Hùng, biểu diễn Trúc Nhân) khi tham gia Bài hát Việt năm 2013 đã giành được ba giải thưởng của tháng là "Bài hát của tháng", "Nhạc sĩ phối khí hiệu quả nhất" và "Ca sĩ trình diễn xuất sắc nhất". Ca khúc được đánh giá cao về sự tìm tòi, mới mẻ trong đề tài cũng như hình thức thể hiện này cũng giành được "Giải thưởng sáng tạo" của Bài hát Việt năm 2013.

Ca khúc "Người em đã yêu" của nhạc sĩ trẻ Thành Vương, do Á quân Việt Nam Idol 2012 Hoàng Quyên biểu diễn nhận được nhiều lời khen ngợi từ khán giả. Nhạc sĩ Đỗ Bảo nhận xét, đây là ca khúc "khá hoàn chỉnh và thời thượng". "Vì em đã yêu" giành giải thưởng Bài hát yêu thích nhất năm 2013 do khán giả bình chọn.

Mấy năm trở lại đây, sân chơi Bài hát Việt trở thành "bệ phóng" cho nhiều nhạc sĩ trẻ bước vào con đường sáng tác chuyên nghiệp. Phần lớn các tác giả trẻ đã giành ngôi vị cao nhất của Bài hát Việt: Nguyễn Xinh Xô với "Đồng hồ treo tường" (2009), Mai Khôi với "Việt Nam" (2010), Thành Vương với "Ký ức mùa đông" (2011), Đinh Mạnh Ninh với "Mùa yêu đầu" (2012), Phạm Hải Âu với ca khúc "Vì em nhớ anh" (2013).

Giải thưởng âm nhạc cống hiến - một trong những giải thưởng âm nhạc uy tín và được mong chờ nhất của làng nhạc Việt năm nay cũng một lần nữa bị "tấn công" bởi nhạc trẻ. Ở hạng mục đề cử ca khúc của năm, cả bốn đề cử đều là những ca khúc nhạc trẻ đã được công chúng yêu mến thời gian vừa qua. Đó là "Bác làm vườn và con chim sâu", "Chạy mưa" (sáng tác Phạm Toàn Thắng, biểu diễn Nguyễn Đình Thanh Tâm), "Tình yêu mầu nắng" (sáng tác Phạm Thanh Hà, biểu diễn Đoàn Thúy Trang, rapper Big Dady) và ca khúc "Vết mưa".

3. Đánh giá một cách khách quan thì nhạc trẻ đã có những bước chuyển biến tích cực. Những gương mặt nhạc sĩ trẻ, "đa zi năng" đã cho ra đời nhiều ca khúc mới mang hơi thở của cuộc sống đương đại và phù hợp với thị hiếu của người trẻ. Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng, những mảng sáng chưa "đủ mạnh" để lấn át hết những gam màu tối của dòng nhạc này. Chủ để được khai thác nhiều nhất của nhạc trẻ là tình yêu và đó thường là sự chia tay, nhớ nhung, sầu não trong khi mảng đề tài xã hội ít được khai thác hoặc khai thác "chưa tới".

Ngôn ngữ trong nhạc trẻ có xu hướng bị tầm thường hóa, thiếu chất thơ. Nhiều người thậm chí còn cho rằng, họ bị "ngộ độc" vì ngôn từ trong sáng tác của nhiều người trẻ. Bài hát yêu thích tháng 2/2014 "Em của ngày hôm qua" là một ví dụ. Ngoài giai điệu dễ nghe, dễ hát và vui nhộn thì ngôn từ lại quá "ngô nghê", thỉnh thoảng được "chêm" vào những câu hát tiếng Anh. Đoạn điệp khúc của bài hát này có đoạn: "Eh eh eh/ Em đang nơi nào/ Can you feel me/ Can you feel me/ Eh eh eh/ Đừng vội vàng em hãy là em của ngày hôm qua/ Uh /Xin hãy là em của ngày hôm qua/ Uh/ Đừng bỏ mặc anh một mình nơi đây/ Uh/ Dừng lại và xóa nhẹ ký ức/ Uh/ Chìm đắm vào những lời ca êm dịu thuở nào". Bài hát "Cơn mưa ngang qua" một thời làm mưa, làm gió trên cộng đồng mạng của Sơn Tùng MT - P cũng có ca từ không mấy thiện cảm như "My girl em quên đi bao nhiêu/ My girl em quên đi bao lâu/ My girl em quên đi cuộc tình mà anh trao em, thôi thôi em đi đi đã hết rồi…".

Dạo qua các ca khúc nhạc trẻ đình đám được giới trẻ yêu thích, không khó để tìm ra những ca khúc "thảm họa", có lời hát nhố nhăng như "Bên anh em không có tương lai" của nhóm nhạc HKT, rồi "Làn da nâu" (sáng tác Nhật Đăng), "Người ấy và tôi em phải chọn" (sáng tác Nhất Trung), "Hận người đàn bà vì tiền quên tình" (sáng tác Duy Biên), rồi "Người đàn ông không cần đàn bà" (sáng tác Đình Văn), "Kiếp xì ke", "Kiếp cá độ", "Kiếp đánh đề" của Hồ Minh Duy, "Chợt khóc" (sáng tác Huỳnh Phong), "Điện thoại yêu sim" (sáng tác Nhất Trung)…

Một vấn đề nữa đang thiếu trong sáng tác của những người trẻ là tính dân tộc. Dường như không mấy ca sĩ trẻ nào đưa được tinh thần dân tộc vào các ca khúc. Nếu có, chỉ dừng lại ở mức độ kiểu như "vọng cổ teen" mấy năm trước. Đây có lẽ là một sự thiếu hụt đáng tiếc của nhạc trẻ. Có người nói rằng, đi đến tận cùng dân tộc sẽ gặp thế giới bởi chỉ có cái riêng, "chất" riêng của dân tộc mới là "hộ chiếu" để hội nhập văn hóa quốc tế. Có lẽ vẫn là quá xa vời để nói đến một nền nhạc trẻ đủ sức gánh vác "sứ mệnh lịch sử" của hội nhập văn hóa quốc tế, nhưng cần phải có niềm tin và những định hướng thẩm mỹ đúng đắn cho cả người sáng tác và người thưởng thức dòng nhạc này

P.M.T.

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.