Tham mưu đổi mới toàn diện, mạnh mẽ công tác đối ngoại

Sáng 11/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Ngoại giao về tình hình triển khai công tác, thực hiện nhiệm vụ thời gian qua, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, chiến lược trong thời gian tới.

Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong; lãnh đạo các bộ ngành, cơ quan.

Các đại biểu đã tập trung đánh giá kết quả đạt được, làm rõ những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ, chỉ rõ nguyên nhân; phân tích kỹ xu hướng dịch chuyển của tình hình thế giới, tác động đối với Việt Nam, vấn đề đặt ra trong công tác xây dựng ngành ngoại giao...

Cuộc họp cũng thảo luận về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới của Bộ, ngành Ngoại giao, nhất là việc thực hiện nhiệm vụ đối ngoại theo định hướng, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; giải pháp làm sâu sắc, thực chất hơn quan hệ song phương và đa phương, ngoại giao phục vụ phát triển cùng các mặt công tác đối ngoại khác.

Cuộc làm việc cũng xem xét, giải quyết những đề xuất, kiến nghị của Bộ Ngoại giao đối với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về công tác cán bộ, cơ chế, chính sách, nguồn lực để xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ Đại hội XIV đã xác định “đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên.” Đây là bước chuyển tư duy chiến lược rất quan trọng của Đảng, cho thấy sự đánh giá cao đối với vai trò, vị trí rất quan trọng của lĩnh vực đối ngoại, ngoại giao.

Cùng với đó, sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, Bộ Ngoại giao thực hiện chức năng thống nhất quản lý nhà nước về đối ngoại trong hệ thống chính trị; tham mưu định hướng chiến lược cho Đảng, Nhà nước và tổ chức triển khai công tác đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân.

Thời gian gần đây, tình hình thế giới biến chuyển nhanh, phức tạp, khó lường, trong khi những biến động dù nhỏ hay lớn đều tác động trực tiếp tới Việt Nam, cơ chế truyền tải tác động rất đa chiều, liên ngành; đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi phải phát huy chủ động, dự báo chiến lược, phản ứng chính sách, có kịch bản ứng phó với các tình huống có thể xảy ra. Tất cả những điều này đặt ra nhiệm vụ rất nặng nề với Bộ, ngành ngoại giao, không chỉ trong năm nay mà những năm tới.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao Bộ Ngoại giao đã nỗ lực triển khai các nhiệm vụ thời gian qua, góp phần giữ vững hòa bình, ổn định, môi trường phát triển đất nước và quan hệ hữu nghị với các nước; góp phần hoàn thiện tư duy lý luận, đường lối đối ngoại của Đảng, đặc biệt là bước chuyển tư duy chiến lược về công tác đối ngoại tại Đại hội XIV.

Ngành đã phát huy vai trò tham mưu về định hướng và tranh thủ nguồn lực từ bên ngoài cho phát triển, mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam; chuẩn bị tốt cho các hoạt động đối ngoại cấp cao, nâng cao vị thế, uy tín đất nước, chủ động tham gia và đảm nhiệm thành công nhiều vị trí quan trọng trên trường quốc tế; kết hợp chặt chẽ 3 trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, liên thông giữa quốc phòng, an ninh, đối ngoại với phát triển kinh tế, xã hội.

Thủ tướng cũng cho rằng bên cạnh những việc làm được, cần nhận diện rõ hạn chế, khó khăn, thách thức và những nguyên nhân để làm tốt hơn nữa thời gian tới, nhất là trong chuyển đổi tư duy, phương pháp làm việc để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới; công tác nghiên cứu, dự báo tình hình, tham mưu đề xuất, đặc biệt là góp phần mở rộng thị trường và phát huy các ngành, lĩnh vực lợi thế của đất nước; sự phối hợp, phân vai giữa các cơ quan có lúc còn chưa hiệu quả, đồng bộ.

Về các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh; đặc biệt coi trọng, làm tốt công tác xây dựng Đảng, bảo vệ chính trị nội bộ, nhất là tại các địa bàn quan trọng, có biện pháp kịp thời từ sớm, từ xa khi có vấn đề phát sinh.

Cùng với đó, các bên liên quan nghiên cứu kỹ lưỡng, khẩn trương cụ thể hóa, thể chế hóa đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV thành các kế hoạch, đề án và giải pháp cụ thể, bảo đảm tiến độ và chất lượng; trọng tâm là Nghị quyết của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV, Nghị quyết 59 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Kết luận 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2, Nghị quyết 250 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế, Nghị quyết 109/NQ-CP của Chính phủ cập nhật, bổ sung Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương, và các Nghị quyết chiến lược khác liên quan hội nhập quốc tế.

Thủ tướng yêu cầu các công việc này phải trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ngay trong tháng 5, quý 2/2026 và ban hành các văn bản, thông tư hướng dẫn (nếu có) để bảo đảm triển khai thực hiện được ngay; đồng thời việc xây dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, đề án, tờ trình đã có trong Chương trình công tác năm 2026 phải bảo đảm đúng tiến độ.

Bộ Ngoại giao phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị định về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Bộ Ngoại giao; khẩn trương xây dựng KPI để có cơ sở đánh giá cán bộ, công chức; chủ động xây dựng cơ chế về quản lý đầu mối các hoạt động đối ngoại, đặc biệt là về kinh tế đối ngoại, thu hút đầu tư, xúc tiến du lịch, ngoại giao công nghệ...

Thủ tướng cũng chỉ đạo Bộ tổ chức tốt chương trình đối ngoại của lãnh đạo cấp cao; phải tích cực, chủ động hơn nữa, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan trong việc tham mưu, đề xuất, xây dựng kế hoạch; đổi mới toàn diện, mạnh mẽ cả về nội dung và hình thức tổ chức theo hướng tiết kiệm, thực chất, hiệu quả; bám sát yêu cầu phía bạn và nhu cầu của ta để chuẩn kỹ nội dung trao đổi, bảo đảm cụ thể, thiết thực.

Đồng thời, Bộ Ngoại giao đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với cơ chế số hóa, khẩn trương xây dựng hệ thống quản lý số hóa, rà soát, theo dõi, quản lý, đôn đốc việc triển khai, thực hiện các cam kết, thỏa thuận quốc tế (làm rõ kết quả thực hiện, những khó khăn, vướng mắc, đề xuất, kiến nghị giải pháp tháo gỡ) nhất là các cam kết, thỏa thuận sau các chuyến thăm của Lãnh đạo cấp cao; đồng thời tập trung chuẩn bị các hoạt động của Lãnh đạo cấp cao trong thời gian tới.

Thủ tướng yêu cầu nâng cao chất lượng nghiên cứu, tham mưu, đánh giá, dự báo tình hình thế giới và khu vực, điều chỉnh chiến lược, chính sách của các đối tác lớn, quan trọng để kịp thời cung cấp thông tin, tham mưu, kiến nghị các chủ trương, chính sách, biện pháp, kịch bản ứng phó không để bị động, bị bất ngờ, nhằm ngăn chặn từ sớm, từ xa các nguy cơ tác động đến an ninh, quốc phòng, phát triển của đất nước, đặc biệt là tăng cường nghiên cứu, tham mưu phải gắn kết chặt chẽ hiệu quả phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng “2 con số,” chuyển đổi, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh xây dựng ngành ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp. Các cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài cần chủ động, tích cực hơn nữa, bám sát tình hình, diễn biến thế giới và nước sở tại, nắm chắc địa bàn, kịp thời báo cáo, tham mưu các chính sách, biện pháp nhằm củng cố, tăng cường hơn nữa hợp tác giữa Việt Nam với các nước trên những lĩnh vực mà ta quan tâm, chú trọng; mở rộng thị trường xuất nhập khẩu hàng hóa, hợp tác thúc đẩy khoa học, công nghệ, lao động...

Học viện Ngoại giao cần tập trung vào phát triển đội ngũ giảng viên chuyên nghiệp, đổi mới đào tạo; đẩy mạnh nghiên cứu chiến lược, công tác tham mưu; tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia đầu ngành trong nước và trên thế giới nhằm xây dựng mạng lưới hợp tác phục vụ cho công tác đánh giá, tham mưu, xây dựng chính sách, chiến lược ngoại giao sát với tình hình trong nước và thế giới.

Tại cuộc làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã cho ý kiến về các đề xuất, kiến nghị của Bộ Ngoại giao.

Thủ tướng yêu cầu khẩn trương báo cáo về dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều về cơ chế, chính sách phát huy nguồn lực nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế theo Nghị quyết số 250/2025/QH15 của Quốc hội; phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu, xây dựng Chiến lược Ngoại giao văn hóa đến năm 2035, tầm nhìn 2045, báo cáo Thủ tướng trong quý 3/2026.

Các Bộ, cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao nghiên cứu nội dung kiến nghị, chủ động thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và lĩnh vực quản lý nhà nước được giao, báo cáo Thủ tướng những vấn đề vượt thẩm quyền.