Hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tỉnh Thái Nguyên đang huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng Công an tỉnh có vai trò quan trọng phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng rà soát, thu thập, chuẩn hóa dữ liệu và lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.
Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ góp phần đẩy nhanh tiến độ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, thắp lên niềm hy vọng với thân nhân các liệt sĩ; thể hiện trách nhiệm, sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc.
Để triển khai công tác lấy mẫu tại nghĩa trang, tỉnh Thái Nguyên đã thành lập các tổ công tác và triển khai thí điểm tại nghĩa trang liệt sĩ Yên Đổ từ giữa tháng 6/2026 để rút kinh nghiệm trước khi triển khai đồng loạt.
Xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, UBND tỉnh và Tổ công tác Đề án 06 tỉnh Thái Nguyên, từ ngày 30/3 đến ngày 4/4/2026, Công an tỉnh Thái Nguyên đã phối hợp với Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an), các sở, ngành, địa phương và đơn vị kỹ thuật tổ chức thu nhận mẫu ADN các thân nhân liệt sĩ tại 27 trụ sở UBND cấp xã.
Đối với các trường hợp thân nhân liệt sĩ tuổi cao, sức yếu, không đi lại được, các tổ công tác trực tiếp đến gia đình để lấy mẫu. Trong đó, Công an các xã, phường đóng vai trò nòng cốt trong công tác rà soát, thống kê, xác minh thông tin thân nhân liệt sĩ; chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, các ban, ngành, đoàn thể và tổ dân phố, thôn, xóm để tuyên truyền, vận động, hướng dẫn các gia đình tham gia lấy mẫu.
Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng trường hợp", cán bộ Công an cơ sở đã trực tiếp đến từng hộ gia đình có thân nhân liệt sĩ để cập nhật thông tin, giải thích ý nghĩa của việc xây dựng Cơ sở dữ liệu ADN quốc gia; đồng thời, hỗ trợ các gia đình hoàn thiện hồ sơ, bố trí thời gian, địa điểm lấy mẫu thuận lợi nhất. Nhiều cán bộ đã không quản ngày nghỉ, tranh thủ ngoài giờ hành chính để bảo đảm không bỏ sót bất kỳ trường hợp đủ điều kiện tham gia lấy mẫu ADN.
Thượng úy Hoàng Đoàn Hùng, cán bộ Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh chia sẻ: “Thực hiện các nhiệm vụ được phân công, cán bộ, chiến sỹ trong Tổ công tác luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, bố trí điểm thu nhận mẫu ADN khoa học, hỗ trợ người dân tối đa trong quá trình làm thủ tục”.
Bà Ma Thị Nền trú tại xóm Đồng Mẫu, xã Quang Sơn, tỉnh Thái Nguyên cho biết: “Tôi đến điểm thu nhận mẫu ADN tại xã Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên để lấy mẫu ADN tìm mộ liệt sĩ anh trai ruột của tôi đã hi sinh, tôi rất xúc động trước sự tận tụy của các cán bộ Công an và cảm ơn Đảng và Nhà nước có chính sách rất là ý nghĩa, từ nay tôi có thêm hy vọng tìm lại người thân của mình sau rất nhiều năm mong mỏi”.
Theo chỉ tiêu kế hoạch, toàn tỉnh có 4.007 trường hợp cần thu nhận mẫu. Kết thúc đợt triển khai, đến nay toàn tỉnh đã thu nhận 3.919 mẫu sinh phẩm ADN, đạt 97,8% chỉ tiêu được giao. Hiện còn 88 trường hợp chưa thu nhận được mẫu, chủ yếu do đang làm ăn, sinh sống tại các tỉnh, thành phố khác. Hưởng ứng đợt cao điểm do Bộ Công an phát động, Công an tỉnh tiếp tục rà soát, chuẩn hóa, làm sạch thông tin thân nhân liệt sĩ; đồng thời đề xuất áp dụng cơ chế thu nhận mẫu linh hoạt theo nơi tạm trú hoặc nơi làm việc thực tế đối với các trường hợp còn lại, phấn đấu hoàn thành 100% chỉ tiêu được giao.
Đại uý Đỗ Trọng Trường, Phó Trưởng Công an xã Đồng Hỷ, cho biết: “Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Công an tỉnh, Công an xã đã phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát kỹ danh sách thân nhân liệt sĩ, sàng lọc các trường có thể đến tham gia lấy mẫu ADN. Đối với những trường hợp không thể tự đến địa điểm thu mẫu, Công an xã đã phối hợp với Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ xã bố trí cán bộ đến tận nhà đón, đưa từng người đến điểm lấy mẫu. Qua đó, để các thân nhân liệt sĩ đều có cơ hội tham gia lấy mẫu ADN, tìm lại người thân của mình”.
Những ngày tháng bảy lịch sử, tháng tri ân các anh hùng liệt sĩ, tại nhiều nghĩa trang trên địa bàn tỉnh, các tổ công tác miệt mài thực hiện việc khai quật, lấy mẫu ADN từ các phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đây là công việc đòi hỏi sự cẩn trọng, tỉ mỉ và chính xác tuyệt đối trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, lúc nắng nóng gay gắt, lúc mưa lớn bất thường.
Bên cạnh việc trực tiếp lấy mẫu, tỉnh Thái Nguyên cũng phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông gửi tin nhắn SMS tới người dân, kêu gọi cung cấp thông tin về liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ và hỗ trợ công tác tìm kiếm, xác minh. Mỗi thông tin được cung cấp, dù rất nhỏ, đều có thể trở thành manh mối quan trọng giúp nối lại những hành trình còn dang dở sau nhiều thập kỷ.
Hành trình đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình vẫn còn nhiều khó khăn phía trước. Song với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng những thành tựu của khoa học hiện đại, niềm hy vọng ấy đang ngày càng trở nên hiện thực hơn. Đó không chỉ là dữ liệu phục vụ giám định mà còn chứa đựng tình cảm, trách nhiệm và lòng biết ơn sâu sắc của toàn xã hội đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Mỗi liệt sĩ được xác định danh tính, mỗi hài cốt được trở về với gia đình và quê hương không chỉ giúp khép lại niềm mong mỏi của những người ở lại, mà còn là sự tri ân thiêng liêng của thế hệ hôm nay đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân và cả cuộc đời cho Tổ quốc.
