Tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới

Trong nhiệm kỳ qua, bên cạnh những thời cơ, thuận lợi, tình hình thế giới, khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, khủng hoảng chính trị diễn ra ở nhiều nơi, nhiều nước; cạnh tranh về nhiều mặt ngày càng quyết liệt giữa các nước lớn tại khu vực; diễn biến phức tạp trên biển Đông,… đã tác động không nhỏ đến quốc phòng-an ninh nước ta.

Trong bối cảnh quốc tế và khu vực có nhiều phức tạp, chúng ta vẫn giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo đảm quốc phòng-an ninh và trật tự an toàn xã hội; toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã nỗ lực phấn đấu đạt được những thành tựu quan trọng. Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, cấp ủy chỉ huy các cấp đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, hoàn thành tốt các mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng-an ninh.

Tham mưu cho Đảng, Nhà nước thực hiện tốt nhiệm vụ quân sự-quốc phòng. Quốc phòng, an ninh được tăng cường; chủ động đánh giá, dự báo, xử lý đúng đắn các tình huống, không để bị động, bất ngờ, nhất là trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biên giới, lãnh thổ, vùng trời, vùng biển, đảo; bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.

Dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội XII của Đảng chỉ rõ: Trong những năm tới, tình hình thế giới sẽ còn nhiều diễn biến phức tạp khó lường, nhưng hòa bình, độc lập dân tộc, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn. Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế tiếp tục được đẩy mạnh. Hợp tác, cạnh tranh, đấu tranh và sự tùy thuộc lẫn nhau giữa các nước, nhất là giữa các nước lớn ngày càng tăng... Tình hình chính trị-an ninh thế giới thay đổi nhanh chóng, diễn biến phức tạp, khó lường; tình trạng xâm phạm chủ quyền quốc gia, tranh chấp lãnh thổ và tài nguyên, xung đột sắc tộc, tôn giáo, can thiệp lật đổ, khủng bố, chiến tranh mạng, chiến tranh cục bộ,… tiếp tục diễn ra gay gắt ở nhiều khu vực.

Ở trong nước, thế và lực, sức mạnh tổng hợp của đất nước tăng lên, uy tín quốc tế của nước ta ngày càng được nâng cao, tạo ra những tiền đề quan trọng để ta tiếp tục tăng cường củng cố quốc phòng-an ninh bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới. Tuy nhiên, nhận thức của một số cán bộ các cấp, các ngành về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới chưa thật đầy đủ, sâu sắc.

Kết hợp giữa phát triển kinh tế-xã hội với đảm bảo quốc phòng-an ninh trên một số lĩnh vực, địa bàn có lúc, có nơi chưa chặt chẽ. Việc quán triệt và triển khai thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng-an ninh của một số cấp ủy, chính quyền có nơi, có lúc chưa kiên quyết, triệt để; còn thiếu những giải pháp mang tính chiến lược, tổng thể. Cơ chế, chính sách, pháp luật về quốc phòng-an ninh chưa hoàn thiện.

Về phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp tăng cường quốc phòng, an ninh bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới

Dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội lần thứ XII của Đảng sau khi đánh giá những thành tựu về quốc phòng, an ninh đã đạt được trong 5 năm qua (2010 - 2015) cũng chỉ ra một số mặt còn hạn chế khuyết điểm: “…Nhận thức về quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân của một số cán bộ, đảng viên trong các ngành, các cấp chưa đầy đủ, sâu sắc, thiếu cảnh giác trước âm mưu “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch và “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ chưa được ngăn chặn, đẩy lùi.

Công tác bảo vệ an ninh chính trị trong một số lĩnh vực còn có những thiếu sót; xử lý tình hình phức tạp nảy sinh ở cơ sở có lúc, có nơi còn bị động, tội phạm hình sự, tệ nạn xã hội, an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội ở một số địa bàn còn diễn biến phức tạp. Việc gắn kết giữa phát triển kinh tế với củng cố, tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh, đặc biệt tại các vùng chiến lược, biển, đảo còn chưa chặt chẽ”. Những định hướng đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh trong thời kỳ mới đến năm 2020 là rất quan trọng. 

Tôi xin có mấy ý kiến góp phần làm rõ thêm một số định hướng cơ bản là: xác định mục tiêu, nhiệm vụ, xây dựng lực lượng, tăng cường sức mạnh QP-AN cả về tiềm lực và thế trận, hoàn thiện cơ chế, đấu tranh QP-AN trong tình hình mới.

1.  Về  mục tiêu, nhiệm vụ  của quốc phòng, an ninh trong thời kỳ mới là:

“Phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị để bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ công cuộc đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, bảo vệ lợi ích quốc gia-dân tộc; bảo vệ nền văn hóa dân tộc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội”. Theo chúng tôi, cần bổ sung: Chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch và sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống mang tính toàn cầu, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Về nhiệm vụ: “Tăng cường quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước và của toàn dân, trong đó, Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là lực lượng nòng cốt”. Như vậy, định hướng về mục tiêu, nhiệm vụ tăng cường quốc phòng, an ninh có vai trò quan trọng chi phối toàn bộ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới, tạo cơ sở cho toàn bộ quan điểm về tăng cường quốc phòng, an ninh của Đảng ta trong thời kỳ mới.

2. Về xây dựng lực lượng quốc phòng, an ninh

Chúng ta xác định những nội dung cơ bản về xây dựng lực lượng quốc phòng, an ninh là: "Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, ưu tiên hiện đại hóa một số quân chủng, binh chủng, lực lượng quan trọng; vững mạnh về chính trị, nâng cao chất lượng tổng hợp sức mạnh chiến đấu, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, theo tôi cần tăng cường nguồn lực cho quốc phòng, an ninh. Đẩy mạnh phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh theo hướng lưỡng dụng; tăng cường nguồn lực, tạo cơ sở vật chất kỹ thuật, hiện đại cho Quân đội nhân dân và Công an nhân dân đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Định hướng về xây dựng lực lượng quốc phòng, an ninh nêu trên đã thể hiện quan điểm đúng đắn, nhất quán của Đảng ta tiếp tục đổi mới lĩnh vực quốc phòng-an ninh. Sau khi khẳng định quan điểm: "Xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại", Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XII của Đảng đặc biệt nhấn mạnh đến chất lượng tổng hợp của các lực lượng vũ trang, làm cho lực lượng vũ trang thật sự là lực lượng chính trị trong sạch vững mạnh, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân.

3. Về tăng cường quốc phòng, an ninh cả về tiềm lực và thế trận

Theo chúng tôi cần nhấn mạnh các nội dung quan trọng là: Tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Chủ động đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch; ngăn chặn, phản bác những thông tin và luận điệu sai trái, đẩy lùi các loại tội phạm, sẵn sàng đối phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống.

Kết hợp chặt chẽ quốc phòng, an ninh và đối ngoại, tăng cường hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh. Xây dựng “thế trận lòng dân”, tạo nền tảng vững chắc "xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố vững mạnh; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội"; giải quyết kịp thời các mâu thuẫn, tranh chấp trong nhân dân làm nền tảng phát huy sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó Quân đội nhân dân và Công an nhân dân làm nòng cốt.

4. Về hoàn thiện cơ chế vận hành nhiệm vụ quốc phòng, an ninh

Trong Dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội lần thứ XII của Đảng lần này tiếp tục có sự phát triển mới về xây dựng và hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, quản lý đối với công tác quốc phòng, an ninh. Theo chúng tôi cần xác định 3 nội dung cơ bản sau:

Một là, "xây dựng, bổ sung cơ chế lãnh đạo của Đảng và quản lý nhà nước đối với hoạt động quốc phòng-an ninh. Tiếp tục thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với chế độ chính uỷ, chính trị viên, tăng cường công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội". Hai là, "phối hợp chặt chẽ hoạt động đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và ngoại giao nhân dân; giữa ngoại giao chính trị với ngoại giao kinh tế và ngoại giao văn hoá; giữa đối ngoại với quốc phòng-an ninh". Ba là, "bổ sung, xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, các chính sách xã hội có quan hệ đến nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Hoàn thiện các chiến lược quốc phòng, an ninh và hệ thống cơ chế, chính sách về quốc phòng-an ninh trong điều kiện mới”; tăng cường vai trò của các cơ quan có chức năng nghiên cứu "phân tích, dự báo tình hình và làm tham mưu đề xuất các giải pháp thực hiện".

Trên đây là một số suy nghĩ nghiên cứu góp phần bổ sung vào Dự thảo các dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội lần thứ XII của Đảng về tăng cường quốc phòng, an ninh bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới, mong nhận được nhiều ý kiến bổ sung của các nhà khoa học có cùng sự quan tâm.

Thượng tướng, Viện sĩ, TS Nguyễn Huy Hiệu, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng

Các tin khác

Ký ức và tình cảm thiêng liêng với Bác Hồ của người dân Đắk Lắk

Ký ức và tình cảm thiêng liêng với Bác Hồ của người dân Đắk Lắk

Giữa không gian trong trẻo ngọt lành buổi sáng 18/5/2026, đông đảo CBCS lực lượng vũ trang, công chức, viên chức các đơn vị, cơ quan và người dân tỉnh Đắk Lắk đã đến thăm viếng, dâng hương hoa Nhà thờ Bác Hồ ở thôn Hòa Bình, xã Vân Hòa nhân kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu (19/5/1890 - 19/5/2026).

"Túi khôn" và tư tưởng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

"Túi khôn" và tư tưởng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Có thể thấy rằng, tư tưởng xây dựng “túi khôn” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. Đó là sự chuyển đổi từ tư duy quản lý sang tư duy quản trị hiện đại; từ phát triển dựa vào tài nguyên sang phát triển dựa vào tri thức; từ mô hình điều hành hành chính sang mô hình điều hành bằng khoa học, dữ liệu và đổi mới sáng tạo.

Siết chặt kiểm tra, giám sát để ngăn chặn tham nhũng từ sớm

Siết chặt kiểm tra, giám sát để ngăn chặn tham nhũng từ sớm

TP Hồ Chí Minh xác định công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài. Song song với xử lý sai phạm khi đã phát sinh, thành phố đang chuyển mạnh sang tư duy phòng ngừa, kiểm soát quyền lực và tăng cường giám sát ngay từ những khâu đầu tiên của quá trình quản lý để phát hiện, ngăn chặn ngay từ sớm.

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là “chìa khóa vàng” để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là “chìa khóa vàng” để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước

Sáng 18/5/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã long trọng tổ chức Lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam cùng Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược với chủ đề “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới”. Sự kiện có sự tham dự và chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng các lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước.

Hội ngộ những vị tướng “thời hoa lửa”

Hội ngộ những vị tướng “thời hoa lửa”

Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 17/5, CLB Trái tim người lính Phương Nam tổ chức Lễ ra mắt chương trình “Chân dung và đối thoại tướng lĩnh Việt Nam”.

Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi

Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi

Đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư BCH TƯ Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam vừa có bài viết "Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi". Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Ngày 16/5, tại Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội (16/5/1906-16/5/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Lễ kỷ niệm. Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Việt Nam và Triều Tiên quyết tâm thúc đẩy phát triển quan hệ song phương

Việt Nam và Triều Tiên quyết tâm thúc đẩy phát triển quan hệ song phương

Ngày 15/5, trong khuôn khổ chuyến thăm Triều Tiên thông báo kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đã hội kiến đồng chí Jo Yong Won, Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Hội nghị Nhân dân Tối cao kiêm Chủ tịch Hội nghị Nhân dân Tối cao nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.

Phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em

Phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em, an toàn trong gia đình, nhà trường, xã hội và trên không gian mạng; công bằng trong cơ hội học tập, vui chơi, chăm sóc, bảo vệ và phát triển.

Việt Nam đề nghị Mỹ đánh giá khách quan nỗ lực bảo hộ sở hữu trí tuệ

Việt Nam đề nghị Mỹ đánh giá khách quan nỗ lực bảo hộ sở hữu trí tuệ

Tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao diễn ra chiều 14/5, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng đã thông tin về những vấn đề đang được dư luận đặc biệt chú ý liên quan đến tình hình quần đảo Trường Sa của Việt Nam, nỗ lực ứng phó trước rủi ro từ virus Hanta và Báo cáo đặc biệt 301 của Hoa Kỳ năm 2026 về vấn đề sở hữu trí tuệ của Việt Nam.