Tận dụng Công ước Hà Nội: Cơ hội cho Việt Nam trong cuộc chiến chống tội phạm mạng

Việt Nam là một trong những quốc gia có mức độ phổ cập Internet cao hàng đầu thế giới, với 78,44 triệu người dùng Internet tính đến đầu năm 2024, tương đương 79,1% dân số. Tuy nhiên, song hành với đó là nguy cơ gia tăng tội phạm mạng và các hình thức lừa đảo trực tuyến. Việc tham gia Công ước của Liên Hợp Quốc (LHQ) về Chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong phòng, chống loại tội phạm này.

Tận dụng Công ước Hà Nội: Cơ hội cho Việt Nam trong cuộc chiến chống tội phạm mạng -0
Lễ mở ký và Hội nghị cấp cao Công ước Hà Nội diễn ra mới đây thu hút sự tham gia của đông đảo quốc gia trên thế giới. 

Theo Bộ Công an, trong 8 tháng đầu năm 2025, cả nước ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo qua mạng, tăng 65% so với cùng kỳ năm 2024, gây thiệt hại hơn 1.660 tỷ đồng. Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) cũng phát hiện 4.532 tên miền độc hại – tăng gần 90%, phần lớn được dùng để thực hiện các thủ đoạn tinh vi như deepfake, lừa đảo tiền ảo, chiếm đoạt mã OTP, giả danh ngân hàng hoặc cơ quan công an.

Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam ký kết và tham gia Công ước Hà Nội có ý nghĩa hết sức quan trọng, mở ra cơ hội hợp tác quốc tế sâu rộng và khung pháp lý toàn cầu nhằm tăng cường năng lực phòng, chống tội phạm mạng.

Lễ mở ký và Hội nghị Cấp cao Công ước Hà Nội đã diễn ra tốt đẹp cách đây ít ngày, với việc 72 quốc gia đã đặt bút ký Công ước, thể hiện phần nào thành công của Việt Nam với vai trò chủ nhà cũng như nước đi đầu trong tiến trình đàm phán và đi đến ký kết Công ước. Tuy vậy, theo các chuyên gia, đây mới chỉ là bước khởi đầu, điều quan trọng là phải đưa Công ước đi vào thực tiễn.

Tăng cường hợp tác và mạng lưới thực thi

Theo nhận định của các nhà ngoại giao và chuyên gia, bước đi đầu tiên đối với Việt Nam sau khi ký Công ước là xây dựng mạng lưới đối tác thực thi Công ước, bao gồm các quốc gia, tổ chức quốc tế và tập đoàn công nghệ lớn.

Đặc biệt, với hợp tác liên chính phủ giữa các quốc gia, cần có khuôn khổ hợp tác, thỏa thuận chia sẻ thông tin và cơ chế đối thoại, tham vấn định kỳ. Việc thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin, đối thoại định kỳ và thỏa thuận hợp tác liên chính phủ sẽ giúp Việt Nam tiếp cận các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực và chuyển giao công nghệ.

Những cơ chế này không chỉ giúp dự báo, phòng ngừa và xử lý tội phạm mạng hiệu quả hơn mà còn thắt chặt hợp tác song phương trong lĩnh vực an ninh số.

Hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế điều phối quốc gia

Việt Nam cần xây dựng khuôn khổ pháp lý trong nước phù hợp với các cam kết quốc tế của Công ước Hà Nội. Một trong những ưu tiên hàng đầu là thành lập đầu mối quốc gia hoạt động 24/7, có đủ thẩm quyền để phối hợp, trao đổi và xử lý thông tin với các nước.

Bên cạnh đó, việc ban hành quy định quản lý các hình thái công nghệ mới, như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn hay nền tảng xuyên biên giới, sẽ giúp Việt Nam đáp ứng yêu cầu của Công ước và bảo vệ chủ quyền mạng.

Các quy định về hợp tác giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp viễn thông và nhà cung cấp dịch vụ số cũng cần được hoàn thiện, bảo đảm cân bằng giữa quyền riêng tư người dùng và yêu cầu điều tra, thực thi pháp luật.

Tận dụng Công ước Hà Nội: Cơ hội cho Việt Nam trong cuộc chiến chống tội phạm mạng -0
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang ký Công ước Hà Nội. 

Đầu tư hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực chuyên trách

Mấu chốt của việc thực hiện Công ước một cách thành công và hiệu quả là chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật để triển khai. Trong đó, việc đầu tư cho công nghệ hiện đại là then chốt, bảo đảm năng lực điều tra, ngăn chặn hiệu quả của các lực lượng chuyên ngành trên không gian mạng. Các cơ quan chức năng của Việt Nam cần nhanh chóng nắm bắt và ứng dụng công nghệ tiên tiến nhằm theo kịp thủ đoạn, phương pháp tinh vi của loại tội phạm này.

Bên cạnh công nghệ, yếu tố con người cũng đóng vai trò quyết định trong việc thực thi Công ước. Phòng, chống tội phạm mạng đòi hỏi lực lượng đa dạng và chuyên trách. Lực lượng này không chỉ bao gồm các cơ quan nhà nước như cảnh sát công nghệ cao, trung tâm ứng cứu khẩn cấp (CERT), cơ quan tư pháp, thẩm phán, luật sư, chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực tội phạm mạng mà còn mở rộng đến các tập đoàn công nghệ và toàn thể người sử dụng không gian mạng.

Đóng góp tích cực cho khuôn khổ pháp lý toàn cầu

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần tiếp tục tham gia chủ động vào tiến trình xây dựng luật quốc tế về không gian mạng trong khuôn khổ Liên Hợp Quốc.

Hiện nay, sự giao thoa giữa tội phạm mạng và an ninh mạng đang khiến công tác điều tra và phối hợp quốc tế gặp nhiều thách thức. Việc đề xuất và ủng hộ các cam kết ràng buộc pháp lý rõ ràng sẽ giúp Việt Nam bảo vệ lợi ích hợp pháp và nâng cao tiếng nói tại các diễn đàn toàn cầu.

Việc tham gia Công ước Hà Nội đánh dấu cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong bảo vệ an ninh mạng toàn cầu, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác quốc tế, phát triển công nghệ và nâng cao năng lực quản trị số. Để tận dụng tối đa lợi ích từ Công ước, Việt Nam cần đẩy mạnh cải cách thể chế, đầu tư công nghệ và đào tạo nhân lực, hướng tới mục tiêu xây dựng không gian mạng an toàn, minh bạch và bền vững.

Tiến Minh

Các tin khác

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đại biểu Quốc hội đề nghị khi thiết kế thủ tục, dự thảo luật Bảo hiểm xã hội phải tính đến một bộ phận người dân chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh, kỹ năng số còn hạn chế hoặc việc kết nối dữ liệu chưa ổn định, không để phương thức điện tử trở thành rào cản mới đối với việc thực hiện quyền bảo hiểm xã hội.

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Ngày 29/9, Bộ Xây dựng đã tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026-2030. Sự kiện quy tụ khoảng 170 đại biểu đại diện các cơ quan của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, chính quyền địa phương, các tổ chức tín dụng, chuyên gia kinh tế và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia. 

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Cuộc thi trực tuyến trên Cổng Pháp luật quốc gia Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật do Bộ Tư pháp tổ chức đang thu hút đông đảo người dân trên cả nước tham gia, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Đặc biệt, đồng bào các dân tộc rất ít người cùng nhiều nhóm đối tượng đặc thù sôi nổi tham gia cuộc thi cho thấy độ bao phủ rộng và khả năng kết nối đa dạng người dân của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số.

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Nhiều đại biểu có ý kiến về đề xuất tăng mức phạt tiền tối đa cũng như việc chuyển giao thẩm quyền và áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới đòi hỏi phải đánh giá tác động kỹ lưỡng, để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Thảo luận về Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), các đại biểu đều thống nhất cần phải sửa đổi các luật, bộ luật trên nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Các đại biểu đã tập trung thảo luận nhằm tháo gỡ “nút thắt” trong công tác quản lý chất thải. Từ đó nhấn mạnh việc phân loại rác tại nguồn hay quản lý chất thải xây dựng không chỉ là nghĩa vụ riêng lẻ của người dân mà phải được thiết kế thành một chuỗi trách nhiệm đồng bộ của cả hệ thống từ chính quyền địa phương đến các đơn vị thu gom, xử lý.

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, giá điện hợp lý cũng không thể là cơ chế chuyển mọi rủi ro và chi phí của hoạt động đầu tư, kinh doanh sang người sử dụng điện. Điều chúng ta cần là một khuôn khổ minh bạch, trong đó nhà đầu tư có cơ hội thu hồi chi phí chính đáng, đơn vị điện lực có động lực nâng cao hiệu quả, còn người dân biết mình đang trả tiền cho những khoản chi phí nào và được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý.

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Sáng 28/9, thảo luận tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, các ĐBQH đã thảo luận, góp ý kiến về các dự thảo luật thuộc lĩnh vực an ninh: Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật An ninh dữ liệu; Luật Định danh và xác thực điện tử.

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

Thành ủy TP Hồ Chí Minh vừa ban hành Chỉ thị 25-CT/TU về tăng cường thực hiện công tác phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí; trong đó yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động cung cấp thông tin chính thống, công khai thông tin người phát ngôn và tuyệt đối không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm khi báo chí phản ánh.

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Đại biểu đề nghị, việc miễn trừ trách nhiệm pháp lý chỉ áp dụng đối với những thiệt hại mang tính khách quan, bắt buộc từ rủi ro công nghệ chưa lường trước được trong phạm vi và thời gian đã được cấp phép. Tuyệt đối không áp dụng chế định miễn trừ đối với các hành vi cố ý vi phạm pháp luật, lợi dụng cơ chế thử nghiệm để lừa đảo, trục lợi hoặc cố ý thao túng thị trường chứng khoán.