Báo CAND có bài viết phản ánh về tình trạng các hộ dân thuộc diện tái định cư (TĐC), tạm cư ở nhà B4, khu TĐC Cầu Diễn 5 năm nay ở nhầm nhà. Việc này làm ảnh hưởng đến cuộc sống cũng như việc làm giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà của người dân, gây bức xúc trong dư luận. Trong bài viết này, chúng tôi tiếp tục cung cấp thông tin liên quan đến sự việc khá hy hữu này.
Nhầm lẫn số nhà do "ông chẳng, bà chuộc"
Theo thông tin chúng tôi có được từ Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội, dự án khu TĐC Cầu Diễn do Ban quản lý nguồn vốn ngân sách (Sở Xây dựng Hà Nội) làm chủ đầu tư. Khi xảy ra tình trạng khu nhà gỗ ở phường Chương Dương, quận Hoàn Kiếm xuống cấp, đe dọa sập thì phương án di dân đến khu TĐC này được thành phố chấp thuận. Các hộ dân di dời đến sinh sống ở đây chia thành hai đối tượng: Đối tượng tạm cư và TĐC. Tại nhà B4 có 27 hộ đến đây sinh sống, trong đó có 12 hộ TĐC, 15 hộ tạm cư (các hộ này sẽ chuyển về nơi ở cũ sau khi dự án xây dựng nhà ở mới tại khu nhà gỗ được xây dựng hoàn tất).
Trong khi khu TĐC Cầu Diễn chưa hoàn thiện cả về hạ tầng lẫn thủ tục pháp lý thì nhu cầu di dời dân từ khu nhà gỗ Chương Dương thúc ép nên buộc phải tiếp nhận để bố trí TĐC. Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội cùng nhà thầu, chủ đầu tư kiểm tra khu nhà, cơ cấu diện tích căn hộ... Theo quy định, để có quyết định di dân phải có phương án bố trí TĐC cụ thể, trong đó có việc đánh số từng căn hộ. Thế nên, chủ đầu tư dự án TĐC Cầu Diễn đã tiến hành đánh số căn hộ.
Ông Bùi Dũng, Phó trưởng Phòng TĐC - Nhà ở xã hội, Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội cho biết, nguyên tắc đánh biển số nhà được thực hiện theo quy định của Bộ Xây dựng. Nghĩa là, việc đánh số nhà căn cứ theo cổng chính của khối nhà. Khi tiến hành đánh số nhà tại nhà B4, đường dẫn vào cửa chính lại chưa hoàn thiện nên cửa phụ lại được sử dụng đi lại nhiều hơn cửa chính. Thế là người ta đã nhầm cửa phụ thành cửa chính nên mới dẫn đến sự cố đánh số nhà nhầm.
Trong khi đó, căn cứ theo sơ đồ thiết kế tòa nhà, Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội đánh số nhà trên giấy tờ theo hướng cửa chính. Sự vênh nhau này không được phát hiện kịp thời nên không thể khắc phục ngay trước khi bàn giao nhà.
Ông Vũ Ngọc Chấn, một trong những hộ dân ở "nhầm nhà" cho biết, việc bốc thăm nhà được chủ đầu tư, Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội, Ban giải phóng mặt bằng quận Hoàn Kiếm, đại diện chính quyền địa phương, đại diện các hộ TĐC thực hiện công khai, dân chủ. Ai ngẫu nhiên bốc vào số nhà nào thì đối chiếu theo giấy tờ sẽ biết diện tích của căn đó. Thế nên sau một thời gian ngắn sinh sống ở đây, ông và những người dân trong khu nhà mới phát hiện sự cố trên.
Theo ông Dũng, sau khi phát hiện sự nhầm lẫn này, chủ đầu tư đã kiểm tra và xác định do nhà thầu làm sai. Nếu như phương án đánh số nhà mà Công ty Quản lý và Phát triển nhà đưa ra được chọn để thực hiện sẽ không gây ra sự cố này để rồi dẫn đến những rắc rối mà sau nhiều cuộc họp liên ngành, nhiều giải pháp đưa ra song sự vụ vẫn chưa đến hồi kết.
Bù trừ diện tích thừa, thiếu bằng hệ số hai có khả thi?
"5 năm qua, nhiều lần tôi lên Xí nghiệp Quản lý khai thác dịch vụ đô thị, lên Sở Xây dựng, lên Sở Tài nguyên Môi trường... gửi kiến nghị về việc thiếu hơn 14m2 nhà ở và đòi cấp sổ đỏ nhưng vẫn chưa được giải quyết", chị Phạm Thúy Hồng, chủ căn hộ 203 cho biết.
Theo chị Hồng, chị sang nhượng căn hộ này từ người chủ trước là ông Tô Đình Trung, một người dân thuộc diện TĐC và bắt thăm được căn hộ số 203, có diện tích 66,19m2. Do tin tưởng nên chị tính giá thành căn hộ bằng diện tích trong giấy tờ nhân với giá từng mét vuông chứ không đo lại. Khi phát hiện ra thiếu 14,64m2, chị rất "choáng" nhưng không thể đòi lại được, phần vì đã qua một đời chủ, phần cũng vì người chủ được phân nhà khi bán không cố ý gian dối. "Mong muốn của tôi là được trả lại diện tích thiếu bằng cách hộ nào bắt thăm được căn diện tích bao nhiêu thì về ở đúng căn có diện tích đấy", chị Hồng nói.
Theo ông Bùi Dũng, trong quá trình tiếp nhận ý kiến của các hộ dân thì nhận được 2 luồng ý kiến. Hộ thiếu diện tích đề nghị bố trí căn họ đủ diện tích hoặc đền bù phần diện tích thiếu bằng tiền theo giá thị trường. Hộ thừa diện tích thì xin mua lại phần diện tích dôi dư theo giá nhà TĐC. Như vậy cũng thấy giữa hộ thiếu diện tích và hộ thừa diện tích đã không có được tiếng nói chung. Còn giải pháp, "hộ nào có diện tích bao nhiêu thì về đúng căn đó" thì ông Dũng lại cho là không khả thi vì đa số các hộ dân đến đây ở đều đã đầu tư, sửa sang căn hộ.
Vấn đề này được các cơ quan liên quan của TP Hà Nội giải quyết như thế nào? Cuộc họp gần đây nhất (ngày 19/7) của liên ngành do Sở Xây dựng chủ trì đưa ra hướng giải quyết: Lấy hệ số mua bán nhà theo Quyết định 3647/QĐ-UB (phê duyệt chính sách bồi thường, hỗ trợ và TĐC) nhân hệ số 2 (khoảng 4,3 triệu đồng x 2). Sau đó, lấy tiền của hộ thừa diện tích chuyển cho hộ thiếu diện tích.
Với những trường hợp hộ có diện tích thiếu quá lớn (ví dụ hộ ông Tô Đình Trung) thì Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội làm việc riêng để bàn bạc phương án giải quyết. Liệu hộ thiếu diện tích có đồng ý nhận hơn 8 triệu/m2 cho phần nhà ở còn thiếu hay không là câu hỏi được đặt ra?
Khi chúng tôi đi thực tế tại khu TĐC Cầu Diễn, hỏi ý kiến của một số người dân thì được biết, theo thời giá hiện tại, mỗi mét vuông nhà ở đây không dưới 30 triệu đồng. Nếu đem giá thị trường ra so sánh với giá được đền bù phần diện tích thiếu, rõ ràng là có sự chênh lệch. Tuy nhiên, nếu áp giá thị trường cho phần diện tích thừa thì một số hộ dân lại không đủ điều kiện kinh tế để chi trả. Bài toán, "trả lại đúng nhà cho em" quả thực không dễ giải.
Có một trường hợp cá biệt mà phương án giải quyết đã được người dân chấp nhận, đó là hộ bà Nguyễn Thị Nhị. Khi bắt thăm, hộ bà Nhị bắt được căn hộ số 403, diện tích 66,19m2 và đóng tiền đầy đủ tiền năm 2006. Chưa kịp dọn về ở thì phát hiện, căn hộ 403 thiếu hơn 15m2. 5 năm qua, bà Nhị đã khiếu nại nhiều lần và cương quyết không về ở tại căn hộ 403 do diện tích không đủ. Mới đây, có phương án giao căn hộ 303 nhà B4 có diện tích đúng với diện tích căn hộ bà Nhị mua (66,19m2) và bà đồng ý nhận. Hiện nay, hộ bà Nhị đề nghị điều chỉnh hồ sơ pháp lý để cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà.
"Ở nhà B4 chỉ còn căn hộ 303 là duy nhất có diện tích trùng với diện tích căn hộ bà Nhị được mua nên mới có thể bố trí phù hợp với nguyện vọng của bà. Còn những trường hợp khác thì rất khó áp dụng cách làm này", ông Dũng nhấn mạnh.
Các phương án được đưa ra trong cuộc họp liên ngành ngày 11/7 tuy được cấp có thẩm quyền thông qua nhưng còn phải hỏi ý kiến người dân. Đa số người dân có chấp nhận phương án này hay không vẫn là câu hỏi ngỏ
