Sự nỗ lực vượt bậc của cả hệ thống chính trị trong tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ

Chiều 25/12, Ban Chỉ đạo quốc gia 515 đã tổ chức hội nghị tổng kết công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giai đoạn 2021 – 2025. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ dự chỉ đạo và chủ trì hội nghị.

Đồng chủ trì hội nghị có: Thượng tướng Võ Minh Lương, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia 515; đồng chí Nguyễn Thị Hà, Thứ trưởng Bộ Nội vụ.

Báo cáo của Ban Chỉ đạo quốc gia 515 cho biết, giai đoạn 2021 – 2025, Ban Chỉ đạo quốc gia 515 các cấp từ trung ương đến cơ sở đã ban hành đồng bộ, kịp thời các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, đề ra nhiều chủ trương, giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Kết quả trong giai đoạn vừa qua, công tác rà soát, hoàn thiện hồ sơ, danh sách liệt sĩ; xác minh kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được triển khai tích cực, chặt chẽ và toàn diện. Ban Chỉ đạo 515 các cấp đã hoàn thành việc nghiệm thu, tiếp nhận dữ liệu kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập đợt 1 của tất cả các tỉnh, thành phố. Trong đó tổng số liệt sĩ tiếp nhận từ các nguồn là trên 1 triệu thông tin; số liệt sĩ chôn cất ban đầu trên địa bàn là trên 600 nghìn; số liệt sĩ đã tìm kiếm, quy tập trên địa bàn là gần 400 nghìn; số liệt sĩ chưa quy tập trên địa bàn là trên 100 nghìn; số liệt sĩ chưa rõ thông tin quy tập là trên 100 nghìn.

Về công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, giai đoạn 2021 – 2025, toàn quốc tiếp tục duy trì 23 đội tìm kiếm, đã tìm kiếm và quy tập được 6.959 hài cốt liệt sĩ. Trong đó, ở trong nước là 3.122 liệt sĩ, ở Lào 938 liệt sĩ và tại Campuchia là 2.899 liệt sĩ. Lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ được tổ chức trang nghiêm, trọng thị và nghĩa tình.

Cùng với đó, việc đầu tư nâng cấp các cơ sở giám định ADN đã được hoàn thành, tiếp nhận trên 13 nghìn mẫu hài cốt liệt sĩ, trong đó có trên 12 nghìn mẫu hài cốt và trên 1,3 nghìn mẫu thân nhân liệt sĩ, đã phân tích ADN trên 1 nghìn mẫu. Tổ chức công bố, trả kết quả xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin chặt chẽ, chu đáo, đúng quy định.

Bộ Công an cũng đã ban hành Kế hoạch triển khai thu nhận và phân tích mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ. Xây dựng ngân hàng gen phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Tổ chức thu nhận gần 60 nghìn mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ và hoàn thành tích hợp vào cơ sở dữ liệu hơn 22 nghìn kết quả phân tích ADN. Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia 515 phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan thu thập, rà soát, xác minh, kết luận, bổ sung, đính chính thông tin trên 2.500 mộ liệt sĩ trong 4 nghĩa trang liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đánh giá, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn mang ý nghĩa nhân văn, xã hội sâu sắc, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc. Nhìn lại giai đoạn 2021 – 2025, với sự nỗ lực vượt bậc của cả hệ thống chính trị, công tác này đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận, đồng thời xác định rõ những mục tiêu then chốt cho chặng đường tiếp theo. Những kết quả này không chỉ có ý nghĩa về mặt số lượng mà còn mang giá trị tinh thần to lớn, góp phần hàn gắn vết thương chiến tranh và củng cố niềm tin của nhân dân.

“Dù đã đạt được nhiều kết quả, thực tế vẫn còn khoảng 175 nghìn hài cốt liệt sĩ chưa được tìm kiếm, quy tập và hơn 300 nghìn mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin. Áp lực thời gian đòi hỏi chúng ta phải "chạy đua" để thực hiện nhiệm vụ này. Do đó, nhiệm vụ này phải đặt ra các mục tiêu cụ thể là đến năm 2027, phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 7 nghìn hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính qua ADN cho khoảng 18 nghìn mẫu. Đến năm 2030 phấn đấu quy tập khoảng 10 nghìn hài cốt và thực hiện giám định ADN trên 23 nghìn mẫu trở lên”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chỉ đạo.

Để đạt được các mục tiêu trên, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các cơ quan liên quan cần tập trung vào những nhóm nhiệm vụ cụ thể. Đối với Bộ Quốc phòng (Cơ quan thường trực), cần khẩn trương xây dựng chương trình thực hiện nhiệm vụ đến năm 2030 với tư duy "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm và kết quả". Tập trung xác định các địa bàn trọng điểm trong nước để huy động lực lượng chuyên nghiệp. Đồng thời, chủ trì các đề án đẩy mạnh rà phá bom mìn gắn với tìm kiếm hài cốt tại các vùng lõi chiến trường xưa như Vị Xuyên, Lào Cai, Lạng Sơn....

Bộ Nội vụ với vai trò quản lý nhà nước, cần hoàn thiện hệ thống thể chế và chính sách trước năm 2026. Đặc biệt, cần tham mưu điều chỉnh phân cấp, chuyển thẩm quyền xác định danh tính từ địa phương về các bộ ngành trung ương để đảm bảo điều kiện công nghệ và lực lượng. Hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và thân nhân trong quý II/2026.

Bộ Công an chủ trì xây dựng và vận hành Ngân hàng gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Đẩy mạnh nâng cấp công nghệ giám định ADN hiện đại, tự chủ để tích hợp dữ liệu một cách đồng bộ, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu trọng yếu trước tháng 7/2027.

Các bộ, ngành và địa phương ưu tiên nguồn lực tối đa cho nhiệm vụ này. Các cấp ủy, chính quyền địa phương phải xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, xây dựng kế hoạch chi tiết và hoàn thành trong tháng 2/2026.

“Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là cuộc hành trình đầy gian khổ nhưng vô cùng vinh quang. Với sự hiệp đồng chặt chẽ và lòng biết ơn sâu sắc, chúng ta tin tưởng rằng sẽ có thêm nhiều anh hùng liệt sĩ được trở về với quê hương, đáp ứng sự mong mỏi của gia đình và nhân dân”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ.