Những nội dung cơ bản của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 9.

Theo Viện kiểm sát nhân dân tối cao, đơn vị chủ trì soạn thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật được xây dựng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý để bảo đảm phù hợp với tên gọi, thẩm quyền, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự và các cơ quan có liên quan theo phương án sắp xếp, tinh gọn bộ máy đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; bảo đảm giải quyết kịp thời một số vấn đề cấp bách phát sinh từ thực tiễn đã được tổng kết, chỉ rõ và được cấp có thẩm quyền kết luận, yêu cầu sửa đổi.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự gồm 2 điều. Trong đó, Điều 1 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự (gồm 70 khoản để sửa đổi, bổ sung các nội dung cụ thể tại 121 điều và bổ sung 1 điều mới (Điều 506a)) và Điều 2 là hiệu lực thi hành.

Những nội dung cơ bản của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự -0
Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố các luật, pháp lệnh ngày 3/7 vừa qua, trong đó có Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Luật có những sửa đổi, bổ sung quan trọng sau đây:

Thứ nhất, Luật đã sửa đổi, bổ sung 111 điều luật liên quan đến sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng và các cơ quan có liên quan, cụ thể:

- Sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến tinh gọn, sắp xếp lại bộ máy Cơ quan điều tra từ mô hình 3 cấp (cấp bộ, cấp tỉnh và cấp huyện) chuyển thành 2 cấp (cấp bộ và cấp tỉnh) tại các Điều: 4, 36, 37, 110, 113, 150, 163, 225, 487, 485... Trên cơ sở đề nghị của Bộ Công an, để đáp ứng yêu cầu thực tiễn hiện nay khi không tổ chức Công an cấp huyện, phù hợp với quy mô của Công an xã sau sắp xếp, Luật đã bổ sung quy định Thủ trưởng Cơ quan điều tra có thể ủy quyền cho Điều tra viên trung cấp trở lên là Trưởng Công an cấp xã hoặc Phó trưởng Công an cấp xã thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn để giải quyết vụ án ít nghiêm trọng, nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn cấp xã

- Sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến việc sắp xếp, điều chỉnh về tên gọi và bộ máy của các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra (Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, Kiểm ngư) tại Điều 35, Điều 110.

- Sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến tinh gọn, sắp xếp lại bộ máy Viện kiểm sát nhân dân từ mô hình 4 cấp (tối cao, cấp cao, cấp tỉnh, cấp huyện) thành 3 cấp (tối cao, cấp tỉnh và khu vực) tại các Điều: 4, 20, 110, 113, 172, 173, 239, 341, 400, 476, 487, 503...

- Sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến tinh gọn, sắp xếp lại bộ máy Tòa án nhân dân từ mô hình 4 cấp (tối cao, cấp cao, cấp tỉnh, cấp huyện) thành 3 cấp (tối cao, cấp tỉnh và khu vực) tại các Điều: 4, 113, 262, 268, 275, 344, 346, 347, 352, 364, 372, 373, 380, 382, 477, 478, 501, 502...

- Sửa đổi, bổ sung quy định Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án về tội phạm có mức cao nhất của khung hình phạt đến 20 năm tù; Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án về tội phạm có mức cao nhất của khung hình phạt là chung thân, tử hình và các vụ án thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân khu vực nhưng có tính chất phức tạp. Riêng thẩm quyền xét xử của Tòa án quân sự vẫn giữ nguyên.

Thứ hai, Luật đã bổ sung quy định về điều tra, truy tố vắng mặt tại 2 điều là Điều 233, Điều 243 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Theo đó, Cơ quan điều tra có thể kết luận điều tra đề nghị truy tố bị can, Viện kiểm sát có thể quyết định truy tố bị can khi đã có đủ căn cứ và bảo đảm quyền bào chữa cho bị can theo quy định của Bộ luật này trong 2 trường hợp: Bị can bỏ trốn hoặc không biết bị can ở đâu và việc truy nã không có kết quả; bị can đang ở nước ngoài mà không thể triệu tập.

Thứ ba, Luật sửa đổi, bổ sung 1 điều về trình tự, thủ tục xem xét bản án tử hình trước khi thi hành nhằm giải quyết kịp thời, dứt điểm đối với những khó khăn, vướng mắc trong thời gian qua.

Thứ tư, Luật sửa đổi, bổ sung 4 điều luật liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin trong tố tụng hình sự. Cụ thể, bổ sung quy định về số hóa hồ sơ vụ án, chữ ký số và bổ sung hình thức thông báo văn bản tố tụng qua nền tảng số, phần mềm ứng dụng dùng chung triển khai tại Trung tâm dữ liệu quốc gia, cổng thông tin hoặc trang thông tin điện tử của các cơ quan tiền hành tố tụng tại các Điều: 131, 132, 137, 141.

Thứ năm, Luật đã sửa đổi, bổ sung Điều 208 của Bộ luật Tố tụng hình sự về thời hạn giám định. Theo đó, thời hạn giám định đối với các trường hợp khác sẽ thực hiện theo thời hạn được quy định trong Luật Giám định tư pháp (thay cho quy định xác định thời hạn giám định theo quyết đinh trưng cầu giám đinh như quy định hiên hành).

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Chuyển đổi số phải tạo lợi ích thiết thực để người dân chủ động tham gia

Chuyển đổi số phải tạo lợi ích thiết thực để người dân chủ động tham gia

Với 34 địa phương triển khai chính sách miễn, giảm phí, lệ phí; 634 thủ tục hành chính được cắt giảm thành phần hồ sơ trên môi trường điện tử và 164/209 điểm lõm sóng được khắc phục, Ngày Công dân số Việt Nam năm 2026 ghi nhận nhiều kết quả thiết thực, tạo nền tảng thúc đẩy xây dựng xã hội số, công dân số.

Quốc hội yêu cầu báo cáo nguồn cải cách tiền lương chưa sử dụng

Quốc hội yêu cầu báo cáo nguồn cải cách tiền lương chưa sử dụng

Thông qua quyết toán ngân sách Nhà nước (NSNN) năm 2025, Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ báo cáo chi tiết số chi chuyển nguồn năm 2026 sang năm 2027, nguồn cải cách chính sách tiền lương chưa sử dụng của từng bộ, cơ quan Trung ương, địa phương tại thời điểm ngày 31/12/2026.

Việt Nam chủ động, trách nhiệm vì tương lai chung của ASEAN

Việt Nam chủ động, trách nhiệm vì tương lai chung của ASEAN

Theo Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN, sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 tiếp tục khẳng định ASEAN có tầm quan trọng chiến lược và là một ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga

Chiều ngày 12/11/2026, tại Nhà Quốc hội, sau Lễ đón chính thức, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga Valentina Matviyenko và Đoàn đại biểu cấp cao Hội đồng Liên bang đang có chuyến thăm chính thức tới Việt Nam.

Ý nghĩa chuyến tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Ý nghĩa chuyến tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ XX tại Campuchia, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao đã trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa chuyến công tác, đóng góp của Việt Nam và thông điệp của Việt Nam tại Hội nghị.

Giải ngân vốn đầu tư công vượt 74% kế hoạch

Giải ngân vốn đầu tư công vượt 74% kế hoạch

Tính đến hết ngày 5/11, vốn giải ngân vốn đầu tư công là 717.161,3 tỷ đồng, đạt 74,37% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Có 5 bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 20%, trong đó có 1 đơn vị chưa giải ngân.

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

Ngày 12/11, tại Hà Nội, Hội nghị AI – Bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026) quy tụ hơn 400 đại biểu, hơn 50 doanh nghiệp cùng các viện nghiên cứu, trường đại học hai nước. Hội nghị ghi nhận 8 biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) và gần 100 phiên kết nối kinh doanh, thúc đẩy hợp tác về AI, bán dẫn và đào tạo nhân lực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ tại Campuchia

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ tại Campuchia

Nhận lời mời của Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 tại Phnom Penh, Campuchia, từ ngày 14 đến 16/11/2026.