Tại dự thảo tờ trình, Bộ Nội vụ cho biết, điểm mới của dự thảo Nghị định là không quy định chức danh công chức Trưởng Công an xã do Bộ Công an thực hiện chủ trương đưa Công an chính quy về xã nên chức danh này đã được bố trí.
Về số lượng cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã theo quy định hiện hành, phường loại I-II-III, số cán bộ công chức tương ứng là 23-21-19 người; đối với xã và thị trấn loại I-II-III tương ứng là 22-20-18 người, giảm 1 người do bố trí công an chính quy ở xã và thị trấn, hiện nay 100% các nơi đã thực hiện.
Ngoài ra còn có khoán tổng số lượng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã theo quy định hiện hành đối với cấp xã loại I-II-III tương ứng là 14-12-10 người.
Bộ Nội vụ cũng đề xuất bổ sung quy định tăng thêm số lượng công chức cấp xã và người hoạt động không chuyên trách ở xã ở những đơn vị hành chính có dân số đông (so với mức quy định về tiêu chuẩn quy mô dân số tại Nghị quyết số 1211/2016/UBTVQH13 và Nghị quyết 27/2022/UBTVQH15).
Cụ thể với phường thuộc quận đề xuất tăng thêm đủ 1/3 mức quy định về quy mô dân số thì được tăng thêm 1 công chức và 1 người hoạt động không chuyên trách.
Các đơn vị hành chính còn lại, cứ tăng thêm đủ ½ mức quy định về quy mô dân số thì được tăng thêm 1 công chức và 1 người hoạt động không chuyên trách.
Số lượng cán bộ, công chức cấp xã và người không hoạt động chuyên trách ở câos xã tăng thêm theo dân số không khống chế tối đa.
Số biên chế này sẽ được khoán cho từng địa phương (cấp tỉnh) và phân cấp cho UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quyết định cụ thể số lượng cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn nhưng không vượt quá tổng số của cả tỉnh.
Sau khi được HĐND cấp tỉnh giao, UBND cấp huyện quyết định số lượng và bố trí cụ thể ở từng xã, phường cho phù hợp với yêu cầu của thực tiễn nhưng phải bảo đảm không vượt quá tổng số được giao.
Theo tính toán của Bộ Nội vụ, ước tính số lượng cán bộ, công chức cấp xã trong cả nước tăng thêm 7.418 người so với quy định hiện hành và tương ứng cũng tăng thêm 7.418 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã tính theo quy định này.
Tạm ứng ngân sách để giải quyết nợ lương cán bộ cấp xã 
