Sớm hoàn thiện hành lang pháp lý để giảm thiểu các rủi ro từ trí tuệ nhân tạo

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thu hút quan tâm lớn trên toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng. AI đang được xem là nhân tố quan trọng nhất trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, mang đến cơ hội và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, việc kiểm soát AI cũng trở thành vấn đề không nhỏ khi nhiều rủi ro, tác động tiêu cực đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội đã và đang hiện hữu. Điều này đòi hỏi cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý về AI.

Ông Trần Đăng Khoa, Phó Cục trưởng phụ trách Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) cho biết, tại Việt Nam, AI đã được nhắc tới nhiều trong những năm gần đây. Là một công nghệ lưỡng dụng được ví như “con dao hai lưỡi”, AI được sử dụng cho cả mục đích tấn công và cả mục đích phòng thủ. Mối đe dọa lớn nhất là các hacker sử dụng AI để tạo ra các cuộc tấn công tinh vi hơn; tạo ra các phần mềm độc hại, dò quét và phát hiện những lỗ hổng để từ đó vượt qua các phương pháp bảo vệ và tấn công vào hệ thống thông tin.

Đáng chú ý, khi phát động các cuộc tấn công lừa đảo có mục tiêu, hacker còn dùng AI tạo thông tin giả lan truyền trên mạng xã hội. Dù cơ quan chức năng đã triển khai nhiều giải pháp song việc tội phạm công nghệ cao ứng dụng AI để tạo ra các kịch bản và tổ chức lừa đảo trên mạng xã hội đang trở nên phổ biến, khiến cho nhiều người dân bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, gây bức xúc trong xã hội.

6-3.jpg -0
AI đang mang lại nhiều rủi ro và thách thức về cả xã hội, pháp lý và an ninh mạng. Ảnh minh họa.

Bên cạnh rủi ro lớn khi AI hỗ trợ các chiến dịch lừa đảo trực tuyến, lãnh đạo Cục An toàn thông tin cũng chỉ ra một số rủi ro  khác mà công nghệ AI đưa đến cho lĩnh vực an toàn thông tin mạng. Đó là việc hacker sử dụng AI để tối ưu hóa các cuộc tấn công mạng, phát triển các phần mềm độc hại và đặc biệt là mã độc mã hóa dữ liệu tống tiền ransomware...

Thứ trưởng Bộ TT&TT Phạm Đức Long cũng nhận định, AI đang thực hiện nhiều việc mà trước đây chỉ con người mới có thể xử lý được và thậm chí còn vượt qua con người trong một số lĩnh vực. AI đang ảnh hưởng đến mọi ngành công nghiệp nói chung và ảnh hưởng tới lĩnh vực an toàn thông tin mạng ở cả hai khía cạnh tích cực và tiêu cực. Các cuộc tấn công mạng liên tục phát triển với mức độ ngày càng tinh vi, phức tạp. Đặc biệt khi có sự hỗ trợ của AI, nguy cơ, mối đe dọa an toàn thông tin sẽ ngày càng tăng theo cấp số nhân.

Từ thực tế trên, lãnh đạo Bộ TT&TT cho rằng, để tạo ra một không gian mạng an toàn, bảo vệ người dân trước các nguy cơ tấn công từ không gian mạng, bên cạnh trách nhiệm của các cơ quan chuyên trách và các doanh nghiệp an toàn thông tin mạng, cần có sự chung tay, hợp lực liên tục và thường xuyên của toàn xã hội.

Chia sẻ tại sự kiện “An toàn trong thời kỳ bùng nổ của trí tuệ nhân tạo” do Cục An toàn thông tin, Bộ TT&TT vừa tổ chức vào cuối tháng 5/2024, Thượng tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm dữ liệu quốc gia về dân cư, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an khẳng định, AI đang mang lại nhiều rủi ro và thách thức về cả xã hội, pháp lý và an ninh mạng.

Theo ông Tuấn, về mặt xã hội, AI gây lo ngại xâm phạm quyền riêng tư; AI bị lợi dụng để phân biệt chủng tộc, giai cấp, giới tính, dân tộc, gây mâu thuẫn, xung đột gay gắt hơn; cung cấp thông tin sai sự thật, đánh tráo khái niệm, thay đổi lịch sử, bóp méo sự thật gây xáo trộn dư luận, ảnh hưởng giáo dục và văn hóa. Về mặt pháp lý và chính sách, theo thống kê tại legalnodes.com, có khoảng 33 quốc gia đã xây dựng dự thảo pháp lý về AI nhưng còn hạn chế, chưa có bộ quy chuẩn chung về AI mang tính tổng thể.

Thượng tá Nguyễn Anh Tuấn đề xuất một số giải pháp nhằm giảm thiểu những rủi ro từ AI như: Sớm hoàn thiện hành lang pháp lý về AI để đón đầu xu thế, ban hành văn bản quy định về đạo đức trong quá trình phát triển, sản xuất, ứng dụng AI như bảo vệ quyền riêng tư, dữ liệu cá nhân, quyền con người của các đơn vị trong và ngoài nước; quy định rõ ràng hơn các hành vi phạm tội bằng AI; có quy chuẩn cụ thể về nền tảng kết nối, chia sẻ, trao đổi liên quan đến AI. Bên cạnh đó, nghiên cứu, ứng dụng các công trình AI để chống lại rủi ro về AI.

Ngoài ra, phát triển AI phải song hành với vấn đề an ninh mạng và an toàn thông tin để tránh việc bị tấn công, chiếm quyền điều khiển gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Hùng Quân

Các tin khác

Công an Khánh Hòa triển khai thí điểm hệ thống tra cứu an ninh du lịch thông minh

Công an Khánh Hòa triển khai thí điểm hệ thống tra cứu an ninh du lịch thông minh

Hệ thống Kiosk Khanh Hoa Travel Assistance (KTA) - Tra cứu An ninh du lịch thông minh, do nhóm tác giả Công an tỉnh Khánh Hòa nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thành công vừa được triển khai thí điểm tại Trung tâm Thương mại Gold Coast Mall Nha Trang và Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Khánh Hòa.

FPT hiến kế đào tạo nhân tài cho các công nghệ chiến lược

FPT hiến kế đào tạo nhân tài cho các công nghệ chiến lược

Trong bối cảnh Việt Nam và Canada đưa giáo dục và giao lưu nhân dân thành một trụ cột của quan hệ Đối tác Chiến lược, lãnh đạo FPT đề xuất mô hình hợp tác ba nhà và quỹ học bổng chung giữa Nhà nước và doanh nghiệp để đào tạo nhân tài cho AI và các công nghệ chiến lược.

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Trí tuệ nhân tạo (AI) càng mạnh, tốc độ ra quyết định càng nhanh nhưng nếu tốc độ của máy móc vượt quá khả năng kiểm tra và chịu trách nhiệm của con người, một sai sót nhỏ có thể trở thành hậu quả lớn, khó lường. Vấn đề cốt lõi là chúng ta phải làm chủ AI, kiểm soát rủi ro và không để máy móc vượt khỏi sự kiểm soát của con người. Trong bối cảnh phát triển và hội nhập sâu rộng với thế giới, Việt Nam cần làm gì để xây dựng thành công “lá chắn AI” quốc gia vừa đảm bảo an toàn nhưng không mất cơ hội?

Hoàn thiện Luật Sở hữu trí tuệ, bảo đảm liên tục các chính sách cải cách

Hoàn thiện Luật Sở hữu trí tuệ, bảo đảm liên tục các chính sách cải cách

Ngày 24/9/2026, tiếp tục Phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Hoàng Minh đã trình bày những nội dung cơ bản của dự án Luật.

Bộ Khoa học và Công nghệ: Thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ số

Bộ Khoa học và Công nghệ: Thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ số

Hội nghị tổ chức chiều 24/9/2026 tại Hà Nội, đại diện các đơn vị thuộc Bộ, Sở Khoa học và Công nghệ các địa phương cùng doanh nghiệp viễn thông tập trung trao đổi cách thực hiện các quy định về cung cấp dịch vụ, đo tốc độ Internet, kiểm tra, nghiệm thu và chính sách hỗ trợ. Những khó khăn phát sinh tại địa phương cũng được đưa ra thảo luận để thống nhất cách xử lý trong quá trình triển khai.

Chuyển đổi số lấy người dân làm trung tâm

Chuyển đổi số lấy người dân làm trung tâm

Ngày 23/9, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Tọa đàm chia sẻ kinh nghiệm về chuyển đổi số với đoàn Cơ quan Công nghệ Chính phủ Singapore (GovTech Singapore) do ông Goh Wei Boon, Tổng Giám đốc GovTech, làm Trưởng đoàn.

Lộ diện các giải pháp AI Việt góp phần xây dựng chủ quyền AI quốc gia

Lộ diện các giải pháp AI Việt góp phần xây dựng chủ quyền AI quốc gia

Âu Lạc Grand Prize, giải thưởng trị giá 1 triệu USD tôn vinh giải pháp AI do người Việt phát triển và làm chủ, vừa công bố 15 giải pháp vào vòng sơ khảo, chọn từ hơn 400 lượt ghi danh. Từ nền tảng hiểu hệ thống pháp luật Việt Nam đến công cụ giải mã bài thuốc cổ truyền, các giải pháp là những mảnh ghép của năng lực AI có chủ quyền mà người Việt đang tự xây dựng.

Ba lớp hỗ trợ an toàn giúp VF 2 tự tin hơn trên phố

Ba lớp hỗ trợ an toàn giúp VF 2 tự tin hơn trên phố

ABS, EBD và TCS trên VinFast VF 2 đảm nhiệm những vai trò khác nhau khi xe phanh gấp, chở thêm người hoặc di chuyển trên mặt đường có độ bám thấp. Kết hợp với kích thước gọn, khả năng vận hành dễ làm quen và chi phí hợp lý, nhóm trang bị này giúp mẫu xe phù hợp hơn với người sử dụng ô tô trong đô thị.

Từ khách hàng đầu tiên đến đối tác AI toàn cầu, dấu ấn FPT tại Canada

Từ khách hàng đầu tiên đến đối tác AI toàn cầu, dấu ấn FPT tại Canada

Từ thương mại, đầu tư đến AI, công nghệ cao và chuyển đổi số, quan hệ Việt Nam - Canada đang mở rộng sang những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Trong dòng chảy ấy, FPT là một trong những doanh nghiệp Việt Nam sớm hiện diện, kết nối các hệ sinh thái công nghệ hai nước và đưa tri thức quốc tế về phục vụ mục tiêu làm chủ công nghệ lõi, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Kỳ 2: Tạo lực đẩy mới cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Kỳ 2: Tạo lực đẩy mới cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Từ những cơ chế, chính sách đặc thù được Luật Phát triển đô thị ban hành, TP Hồ Chí Minh đang từng bước thiết kế một hệ thống chính sách mới nhằm tạo thêm dư địa cho khoa học, công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo (KNST). Điểm đáng chú ý là cùng với ưu đãi, thành phố đặt ra những điều kiện chặt chẽ về đối ứng nguồn lực, trách nhiệm sử dụng vốn và cơ chế thu hồi, hướng tới mục tiêu vừa khơi thông nguồn lực, vừa bảo đảm hiệu quả đầu tư công.

Mua VF 2 trả góp, người dùng cần tính những khoản nào?

Mua VF 2 trả góp, người dùng cần tính những khoản nào?

Phương án vay tới 100% giá trị xe giúp người mua VF 2 không phải dồn tiền cho khoản đối ứng ban đầu. Trong khi đó, chính sách miễn phí sạc tiếp tục giảm áp lực tài chính, đưa kế hoạch sở hữu ô tô đến gần hơn với những gia đình có ngân sách vừa phải.

VF 2 tạo tự tin cho người lần đầu cầm lái

VF 2 tạo tự tin cho người lần đầu cầm lái

Đường đông, nhiều xe máy và liên tục phải dừng, chạy là những thử thách rõ nhất với người mới lái ô tô. Khi được trải nghiệm VF 2 trong đúng điều kiện này, khách hàng có thể cảm nhận trực tiếp lợi thế của thân xe gọn và khả năng xoay trở linh hoạt.

20 quốc gia và Liên minh châu Âu kêu gọi kiểm soát AI toàn cầu

20 quốc gia và Liên minh châu Âu kêu gọi kiểm soát AI toàn cầu

20 quốc gia cùng Liên minh châu Âu (EU) mới đây đưa ra lời kêu gọi hợp tác quốc tế nhằm đảm bảo trí tuệ nhân tạo (AI) luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người, trong đó bao gồm đề xuất thành lập một cơ quan giám sát toàn cầu để thiết lập và thực thi các tiêu chuẩn an toàn.