Vừa làm, vừa rút kinh nghiệm
“Khó mấy cũng phải làm, không chờ đợi. Tinh thần là vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, chấp nhận việc làm là sẽ có rủi ro, nhưng không đặt ra thì không hình thành Trung tâm tài chính. Quan điểm là không cầu toàn, vừa làm, vừa hoàn thiện. Hạ tầng nào có thể tận dụng được thì tận dụng, cái gì phải làm mới thì làm mới, không làm được thì có thể mua của nước ngoài”, Phó Thủ tướng nói.
Về cách làm, ông đồng ý lập Tổ công tác xây dựng, thực hiện Đề án về nội dung này với các yêu cầu cụ thể về lộ trình triển khai thực hiện. Đơn vị chủ trì Tổ công tác giao cho TP Hồ Chí Minh - địa phương có nhiều kinh nghiệm. Tổ công tác cần kịp thời báo cáo Hội đồng điều hành về vấn đề nhân sự, kỹ thuật, kinh phí, hoặc các vấn đề phát sinh khác để được xem xét, hỗ trợ, chỉ đạo xử lý.
Nhấn mạnh yêu cầu “dứt khoát là phải có một phần mềm thống nhất, có khả năng kết nối đồng bộ ngay từ đầu”, Phó Thủ tướng yêu cầu Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) – đơn vị được lựa chọn là nhà đầu tư hệ thống công nghệ thông tin phục vụ điều hành Trung tâm tài chính, xây dựng hệ thống phần mềm bảo đảm yêu cầu về dùng chung, tính an toàn, bảo mật, tốc độ phải nhanh, chuyên nghiệp… Một số phần mềm hai Cơ quan điều hành đang sử dụng thì vẫn tiếp tục vận hành cho đến khi có phần mềm dùng chung sẽ sử dụng phần mềm chung để đồng bộ, thống nhất.
Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình cũng lưu ý một số nhiệm vụ phải làm ngay và đề nghị Viettel hỗ trợ, đó là xây dựng phần mềm điều hành của Hội đồng điều hành và 2 Cơ quan điều hành tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, phần mềm cung ứng các dịch vụ công như cấp visa, giấy phép lao động, nộp thuế, khai báo môi trường... Cùng với đó, xây dựng trang điện tử của Hội đồng điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam với giao diện thiết kế hấp dẫn, bắt mắt.
“Trung tâm tài chính hiện đại nhưng lại chạy bằng cơm” thì không ổn
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, việc xây dựng hệ thống công nghệ thông tin phục vụ điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam đang được tích cực chỉ đạo triển khai thực hiện. Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh đang làm việc với Tập đoàn Viettel trong nghiên cứu, xây dựng hệ thống.
Bộ Tài chính đang nghiên cứu kết nối, chia sẻ dữ liệu trong phạm vi chức năng, lĩnh vực phụ trách (đăng ký kinh doanh, thuế, bảo hiểm xã hội,...) với Hệ thống một cửa điện tử (trong đó có đăng ký, cấp phép, công nhận thành viên) của Trung tâm tài chính và sẽ làm việc với Cơ quan điều hành hai thành phố để kết nối, chia sẻ dữ liệu sau khi Cơ quan điều hành tại hai thành phố thống nhất, xây dựng Hệ thống một cửa điện tử chính thức.
Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Kế hoạch phát triển hạ tầng viễn thông, hạ tầng số phục vụ phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Để tổ chức thực hiện, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng thành lập Tổ công tác của Bộ (với sự tham gia của Cơ quan điều hành, Cơ quan giám sát, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh, TP Đà Nẵng) thúc đẩy phát triển hạ tầng viễn thông, hạ tầng số đáp ứng nhu cầu phát triển Trung tâm tài chính.
Tại buổi làm việc, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương đã báo cáo về thực trạng hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin hiện nay liên quan đến nâng cấp, hoàn thiện, bảo đảm kết nối đồng bộ; công tác đầu tư và phát triển hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin về phần cứng và phần mềm, nhất là phần mềm phục vụ điều hành, phần mềm các dịch vụ công, cấp phép và cung cấp thông tin dữ liệu, phần mềm kế toán và các phần mềm chuyên biệt phục vụ hoạt động ngân hàng, các sàn giao dịch; cơ chế chính sách, khung pháp lý, kinh phí cho đầu tư phát triển hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ cho Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam…
Cho rằng những nội dung nhà đầu tư cần là vấn đề cấp phép, công nhận thành viên, “chúng ta làm được trung tâm tài chính hiện đại nhưng lại chạy bằng cơm, mang giấy tờ đến thì không ổn”, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng nhận định, việc đầu tiên cần nghĩ đến là cung cấp dịch vụ của Trung tâm tài chính cho nhà đầu tư, cho thành viên. Lời giải cho câu chuyện này chính là hình thành các thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến trước.
Căn cứ trên thủ tục hành chính đó, có bộ hồ sơ đi kèm, các trình tự, thủ tục thì nhà thầu sẽ thiết kế. Hệ thống công nghệ thông tin này hiện nay đã có, bởi thời gian qua chúng ta làm rất mạnh về dịch vụ công trực tuyến, các nhà thầu đã có form mẫu, giờ chỉ cần đưa quy trình thủ tục vào.
“Nhà đầu tư phải nhìn thấy những trải nghiệm tốt, trải nghiệm đồng nhất giữa hai trung tâm tài chính”, ông Dũng lưu ý; đồng thời cho rằng, một Trung tâm tài chính đặt tại hai địa phương thì dịch vụ công, nền tảng này nên thống nhất cho cả hai nơi cùng dùng.
Cũng theo ông Dũng, phải thiết kế được hệ thống để nhà đầu tư gửi thông tin báo cáo online, chứ không phải “đăng ký thì bằng tay, dữ liệu báo cáo bằng giấy, không tổng hợp, phân tích được”. Đây là hệ thống dữ liệu của Trung tâm tài chính. Để làm hệ thống dữ liệu báo cáo, phải đưa công nghệ vào để các nhà đầu tư gửi báo cáo và có hệ thống tiếp nhận, đánh giá, lưu trữ và phân tích dữ liệu đó.
Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long, trước mắt phải xây dựng một khung kiến trúc tổng thể và khung về dữ liệu. Nên chia làm 3 lớp. Một lớp bắt buộc phải có ngay là lớp hạ tầng nền tảng cơ sở, phải rà soát và nâng cấp lên. Lớp thứ hai là hình thành các module theo lĩnh vực của từng dự án. Lớp thứ ba tiếp tục hoàn thiện tùy theo nhu cầu của các nhà đầu tư cụ thể và thị trường chúng ta hướng tới.
Đồng quan điểm, đại diện Viettel cho rằng cần xây dựng khung kiến trúc về ứng dụng công nghệ thông tin một cách bài bản, đáp ứng mục tiêu lâu dài. Các hoạt động nghiệp vụ đều phải chạy trên nền tảng hạ tầng dùng chung. Với ứng dụng nền tảng nhưng thiên về nghiệp vụ của từng bộ, ngành thì xây dựng dần, phát triển từng phần.
Câu chuyện phát triển của những trung tâm tài chính quốc tế 
