Tiến triển này đạt được sau cuộc hội đàm giữa ông Putin và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại St. Petersburg, đánh dấu nỗ lực mới nhất của Washington nhằm chấm dứt cuộc chiến quy mô lớn nhất tại châu Âu kể từ Thế chiến II.
Cuộc gặp gỡ diễn ra tại một cung điện hoàng gia ở St. Petersburg, là lần thứ 9 ông Witkoff gặp trực tiếp Tổng thống Putin. Buổi làm việc mở đầu bằng một cử chỉ thiện chí từ phía Nga: trả tự do cho ông Stephen Hubbard, một giáo viên người Mỹ đã nghỉ hưu bị giam giữ tại Nga, thể theo yêu cầu trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Kiev và các đồng minh ngày càng lo ngại về việc Mỹ đang rút dần sự ủng hộ đối với Ukraine. Đã có những thời điểm Washington bị cho là giữ lại thông tin tình báo theo thời gian thực về các cuộc tấn công của Nga và gây cản trở hệ thống liên lạc quân sự của Ukraine. Các cuộc đàm phán mới nhất này cũng diễn ra hơn hai năm kể từ khi ông Trump, trong chiến dịch tranh cử thành công của mình, từng cam kết sẽ chấm dứt chiến tranh Ukraine trong vòng 24 giờ.
Theo Điện Kremlin, các cuộc đàm phán hòa bình ba bên sắp tới sẽ ở cấp độ kỹ thuật, dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi (UAE) và tập trung vào các biện pháp đảm bảo an ninh cho cả Ukraine và Nga sau khi chiến tranh kết thúc. Quá trình đàm phán có thể bắt đầu từ ngày 10/11 hoặc muộn hơn. Lần gần nhất các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian diễn ra là vào tháng 2, ngay trước khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến nhằm vào Iran.
Điện Kremlin tỏ ra kém lạc quan hơn về kết quả của các cuộc gặp mà ông Witkoff đã tổ chức một ngày trước đó tại Oslo (Na Uy) với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, lãnh đạo các nước Phần Lan, Na Uy cùng các đại diện của Liên minh châu Âu (EU) và NATO.
Ông Witkoff chia sẻ với ông Putin rằng các cuộc đàm phán tại Oslo đã có "một mức độ động lực nhất định", và một quan chức Mỹ xác nhận Ukraine đã mang đến những ý tưởng và đề xuất mới. Tuy nhiên, Trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov phát biểu trước báo giới sau cuộc gặp kéo dài gần 3 giờ tại St. Petersburg: "Có thể nói, những sắc thái mới này không hoàn toàn làm chúng tôi hài lòng".
Hiện tại, Ukraine và Nga vẫn còn những khác biệt rất lớn về các điều khoản của bất kỳ thỏa thuận hòa bình khả thi nào. Tuy nhiên, ông Trump gần đây đã gia tăng áp lực buộc Ukraine phải đạt được một thỏa thuận. Ngày 20/10, ông tuyên bố đã đến lúc Ukraine phải chấm dứt chiến tranh, nếu không sẽ phải đối mặt với "một điều rất tồi tệ".
Cũng trong cuộc hội đàm ngày 21/10, Tổng thống Putin đã ngỏ ý giúp đỡ ông Trump giải quyết vấn đề với Iran. Ông nhấn mạnh rằng Nga có mối quan hệ kéo dài nhiều thập kỷ với Tehran và đã nhiều lần đề nghị sử dụng ảnh hưởng này để giải tỏa các mối lo ngại của Mỹ về chương trình hạt nhân của Iran. Ông Putin khẳng định với ông Witkoff rằng việc đạt được một thỏa thuận với Tehran là hoàn toàn khả thi và cần thiết. Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo Nga cũng đề nghị cung cấp một lượng lớn phân bón cho Mỹ nhằm hỗ trợ nông dân nước này.
Hai bên cũng đã thảo luận về một cuộc gặp tiềm năng tại Trung Quốc vào tháng tới giữa ông Trump, ông Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Điện Kremlin tiết lộ Bắc Kinh hiện đang trong quá trình chuẩn bị cho sự kiện này, và nếu diễn ra, đây sẽ là cuộc gặp lịch sử đầu tiên của bộ ba lãnh đạo này.