Sản phẩm của các nhà sản xuất bẩn

Rất nhiều sản phẩm sau khi người tiêu dùng (NTD) đưa vào cơ thể, một số ít ngay lập tức buộc phải nhập viện, phần còn lại chịu tác động trường diễn cho tới ngày phát bệnh hiểm nguy. Nguyên nhân chủ yếu của hệ quả thương tâm trên là do thức ăn, nước uống được sản xuất bằng công nghệ bẩn.

1- Sữa từ… công nghệ “trộn bê tông”

Trên thị trường thế giới, cho dù giá nguyên liệu giảm và cả giá nhập khẩu sữa cũng giảm theo, thì NTD trong nước vẫn phải mua sản phẩm sữa với giá cao ngất ngưởng và thậm vô lý. Từ năm 2007 đến nay, giá sữa trong nước chỉ có tăng và liên tục tăng khiến NTD trở thành "cỗ máy hốt bạc" của nhà sản xuất vì họ đang chịu cảnh giá sữa cao nhất thế giới và cao khoảng từ 1,5 - 2 lần so với khu vực ASEAN.

Phần lớn sản phẩm sữa được NTD mua về để phục vụ cho người già, trẻ nhỏ và bệnh nhân, nên nhiều khi họ buộc phải xem giá cả không thành vấn đề mà chú ý đến chức năng dinh dưỡng được quảng cáo của chúng mà thôi. Còn vấn đề chất lượng hoàn toàn ủy thác cho nhà sản xuất.

Ai cũng biết, sữa là 1 trong 10 sản phẩm được sản xuất theo một quy trình đặc biệt - HACCP. Theo đó, các khâu từ quản lý nguồn nguyên liệu thực phẩm, quá trình sản xuất đến quản lý thành phẩm như bảo quản, lưu thông, phân phối hàng hóa - đều phải tuân thủ những quy định hết sức nghiêm ngặt về CTATVSTP.

Qua kiểm tra, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ NTDVN phát hiện ra một số cơ sở sản xuất sữa có công nghệ giống như công nghệ trong ngành xây dựng.

Theo dự báo, nhu cầu về sữa của NTD Việt Nam ngày một tăng và khả năng ngành Sữa quốc gia còn rất lâu mới đáp ứng được xu thế trên, vì vậy nhập khẩu nguyên liệu hay sản phẩm hoàn chỉnh vẫn là hướng đi chính trong thời gian tới. Bài học nhãn tiền về sữa chứa Melamine, hormone tăng trưởng… khiến trẻ em ngộ độc, dậy thì sớm… vẫn rất nóng hổi đối với NTD. Sữa là mặt hàng đặc biệt nhạy cảm đối với phụ nữ đang còn mang thai, trẻ sơ sinh, tuổi thiếu niên.

Một cốc sữa uống mỗi ngày có thể cải tạo giống nòi Việt Nam, giống như những gì Nhật Hoàng đã làm với người dân xứ hoa anh đào cách đây vài thập kỷ, nếu đó là loại sữa tốt. Ngược lại, sẽ gây thảm họa cho tương lai.

Vậy nên, sản phẩm này không chỉ cần đưa vào danh mục bình ổn giá của Chính phủ mà còn cần áp dụng chế tài xử lý mạnh tay - đóng cửa cơ sở sản xuất, phân phối và truy cứu hình sự - nếu nhà sản xuất vi phạm 8 quyền của NTD, Luật Quảng cáo…

2- Nước đóng chai giá rẻ… "cửu vạn" chuyển bệnh từ lòng đất

Hiện trên thị trường có rất nhiều loại nước uống liền: nước khoáng, nước suối, nước tinh khiết… được đóng chai, đóng bình để phục vụ nhu cầu ngày càng gia tăng của NTD.

Các loại nước đóng chai không được khuyến khích dùng ở các nước văn minh như Mỹ và EU bởi lẽ chất lượng nước đóng chai và nước sinh hoạt chảy thẳng ra từ vòi nước không khác biệt nhau lắm. Ví dụ: Nước trong chai mang nhãn Dasani - một sản phẩm của Cola-Cola được đóng chai tại Philadelphia - thực ra chỉ là nước máy của nhà máy Philly cung cấp cho thành phố này và đây không phải là nhãn hiệu duy nhất dùng tới nước máy của thành phố để làm ra sản phẩm.

Khoảng 25% tất cả các nước đóng chai ở Mỹ được lấy từ các nguồn cung cấp nước của thành phố, kể cả các sản phẩm nổi tiếng của Aquafina của Pepsi. Như vậy, bỏ tiền ra mua một chai nước tại các nước trên được xem là cách chi tiêu hoang phí vì nước đóng chai không phải lúc nào cũng tinh khiết vì để lâu dễ bị "biến chất".

Kết quả một quá trình kiểm tra kéo dài trong 4 năm do Ủy ban Bảo vệ nguồn tài nguyên tự nhiên ở Mỹ thực hiện đã chỉ ra rằng: "Ít nhất trong một mẫu thử nghiệm có khoảng 22% các nhãn hiệu được kiểm tra có chứa những chất ô nhiễm ở mức độ cao hơn giới hạn an toàn cho sức khỏe do tiểu bang ấn định và theo thời gian bảo quản tỷ lệ trên càng trầm trọng".

Như vậy, thay vì sử dụng trực tiếp nước từ vòi chảy ra, lại cầu kỳ mua nước đựng trong chai để uống thì chắc chắn đó không phải là hành động của NTD thông thái. 

Còn ở ta, nước sinh hoạt quá tệ vì không đảm bảo tiêu chuẩn quốc gia hay quốc tế khiến cho việc sử dụng nước chai trong sinh hoạt, đi đường và thậm chí dùng nước đóng bình để nấu cơm, chuẩn bị thức ăn cho trẻ được xem là giải pháp an toàn. Do nguồn nước không sạch, nên nước được đóng chai phải trải qua nhiều công đoạn xử lý cực kỳ phức tạp và cực kỳ tốn kém và chỉ có những tập đoàn kinh tế hùng mạnh mới kham nổi công việc này.

Theo lời khẳng định của Kỹ sư Lê Quốc Hùng - Tổng Giám đốc Công ty Công nghệ môi trường OBM, chuyên gia trong lĩnh vực xử lý nguồn nước - Với TCVN đem đóng chai thì qua hai ngày, chai nước đó sẽ chuyển màu vàng và đóng rêu vì thực ra chỉ tiêu trên chỉ ngang bằng với việc lấy nước máy (nước sinh hoạt) đã được lọc bằng cát. Thế nhưng, nước đóng chai trên thị vẫn trong veo và được sử dụng khắp bến xe cho tới nhà hàng.

Rõ ràng, để vi sinh vật không phát triển thành rêu xanh, màu nước không chuyển vàng do sắt bị oxy hóa, các cơ sở sản xuất đã sử dụng trực tiếp hóa chất độc hại như sút ăn da (NaOH) và phèn (Al2(SO4)3.nH2O) để ức chế vi khuẩn, làm trong nước… và như vậy gây rủi ro rất cao cho NTD. Bởi dư lượng của hai hợp chất trên sẽ gây ung thư và chí ít khiến não bộ bị thương tổn dẫn tới trí tuệ bị suy giảm theo thời gian.

Thực tế để có nước đóng chai, nguồn nước ngầm bắt buộc phải khai thác ở độ sâu thích hợp thông qua giếng bơm tại các nguồn nước không bị nhiễm khuẩn, không có kim loại nặng, phenol, chất phóng xạ… và sau đó được xử lý qua 3 giai đoạn với nhiều lớp công nghệ lọc như trao đổi ion, cơ học, hấp thụ bằng than hoạt tính, thẩm thấu ngược và tiệt trùng bằng tia UV để cuối cùng mới được đóng chai.

Thế nhưng, kiểm tra 329 cơ sở sản xuất nước uống đóng chai tại TP HCM, thanh tra Sở Y tế TP HCM cũng phát hiện 129 cơ sở sản xuất vi phạm CTATVSTP. Thậm chí, một số mẫu nước đóng chai, đóng bình ở đây còn bị nhiễm Pseumonas, loại vi trùng nguy hiểm, có khả năng kháng thuốc cao, dễ làm nhiễm trùng đường ruột, hoặc tấn công các vết thương gây nhiễm trùng máu.

Rất nguy hiểm là các cơ sở có vốn vài chục triệu chỉ có khả năng dùng nước được hút từ giếng khoan lên, lọc bằng than hoặc sỏi, rồi xử lý bằng "công nghệ" khử khuẩn bằng máy dùng tia cực tím tạo ozone rồi đóng chai và tung ra thị trường với nhãn nước uống "tinh khiết".

Cần khẳng định rằng, với những hệ thống xử lý nước rẻ tiền, không thể có được sản phẩm đảm bảo vì các máy khử khuẩn bằng tia cực tím nếu không hoạt động hoàn hảo chỉ có khả năng diệt khoảng 30% vi khuẩn có trong nước ngầm. Đặc biệt, khuẩn nguy hiểm nhất là E.Coli luôn có sẵn trong nước giếng khoan và nếu không loại bỏ được triệt để sẽ tai họa cho NTD.

Ngoài ra, công nghệ rẻ tiền không loại bỏ được các chất độc hại có trong nước giếng khoan như amoni, asen... Trong lúc đó, hàm lượng 2 chất này trong nước sinh hoạt của Hà Nội cao gấp 30 - 40 lần mức quy định về CTATVSTP, đặc biệt có nơi hàm lượng nhiễm asen lên tới 75 mg/lít. Nước sinh hoạt đã như vậy, nước ngầm sẽ tệ hại gấp hàng chục lần và chúng với hàm lượng trên sẽ được bảo tồn trong nước uống đóng chai và biến nước đóng chai, đóng bình giá rẻ thành "cửu vạn" tải hết mọi chất độc từ tầng nước ngầm vào hết cơ thể NTD.

Chất độc được tích cóp thường xuyên trong cơ thể giống như trái bom hẹn giờ và chờ ngày "nổ" theo nguyên tắc: Trong nước ngầm, amoni không thể chuyển hóa được do thiếu oxy. Khi khai thác lên, vi sinh vật trong nước nhờ oxy trong không khí chuyển amoni thành các nitrat (NO2-), nitrit (NO3-) tích tụ trong nước ăn.

Khi ăn uống nước có chứa nitrit, cơ thể sẽ hấp thu nitrit vào máu và chất này sẽ tranh oxy của hồng cầu làm hêmoglobin mất khả năng lấy oxy, dẫn đến tình trạng thiếu máu, xanh da. Vì vậy, nitrit đặc biệt nguy hiểm cho trẻ mới sinh dưới sáu tháng, nó có thể làm chậm sự phát triển, gây bệnh ở đường hô hấp. Đối với người lớn, nitrit kết hợp với các axit amin trong thực phẩm làm thành một họ chất nitrosamin.

Nitrosamin có thể gây tổn thương di truyền tế bào - nguyên nhân gây bệnh ung thư. Còn sử dụng nước nhiễm asen để uống, con người có thể bị mắc bệnh ung thư, trong đó thường gặp là ung thư da. Ngoài ra, asen còn đầu độc hệ tuần hoàn khi uống phải nguồn nước có hàm lượng asen 0,1mg/l.

Thống kê của Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế cho thấy, trong số 10 trên 26 bệnh truyền nhiễm gây dịch được giám sát có tỷ lệ mắc trên 100.000 dân, cao nhất là cúm, tiêu chảy, sốt rét, sốt xuất huyết, ly trực khuẩn, quai bị, lỵ amip, viêm gan virut, thủy đậu... có liên quan đến nguồn nước bị nhiễm asen và nhiều chất hữu cơ khác.

Tại thôn Thống Nhất, xã Đông Lỗ (huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Tây), kết quả nghiên cứu cho thấy hàm lượng asen trong nước ngầm cao gấp gần chục lần tiêu chuẩn cho phép. Tại đây, trong vòng 10 năm tại một thôn đã có 22 người ở độ tuổi từ 45-55 bị thiệt mạng do ung thư có liên quan đến nhiễm asen.