Quản lý nghệ thuật biểu diễn: Roi đã có "quất" như thế nào?

Có thể nói năm 2012 là một năm đầy sóng gió của làng giái trí Việt bởi cơn bão scandal dồn dập đổ bộ với mức độ và tầm "tàn phá" ngày càng trầm trọng. Năm 2012 cũng là năm giới chức trách quyết liệt và mạnh tay nhất trong việc tuyên chiến với các hành vi phản cảm, phi văn hóa trong nghệ thuật biểu diễn. Tuy nhiên, những gì làm được từ công tác quản lý vẫn mới chỉ là những nét chấm phá...

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2012 và triển khai công tác năm 2013 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) diễn ra hôm 10/1 tại Hà Nội, Cục trưởng Cục Nghệ thuật Biểu diễn Nguyễn Đăng Chương nhận định: Năm qua, việc định hướng phát triển nghệ thuật và thẩm mỹ nghệ thuật còn hạn chế, nhất là lĩnh vực âm nhạc và thời trang. Tình trạng người mẫu khoe thân, ứng xử phản cảm, các đơn vị tổ chức vi phạm giấy phép… diễn ra với mức độ ngày càng tăng, gây ảnh hưởng nặng nề đến xã hội. Riêng Tp HCM, chỉ trong 9 tháng của năm 2012, Sở VH, TT&DL đã xử lý 11 trường hợp vi phạm về hoạt động nghệ thuật biểu diễn (gấp đôi so với năm 2011).

Tháng 2/2012, hình ảnh người mẫu Thái Hà xuất hiện trong trang phục kiệm vải, hở gần hết phần ngực do nhảy nhót quá "sung" xuất hiện tràn lan trên mạng. Ngay sau khi nắm được vụ việc, Sở VH, TT&DL Tp HCM đã xử phạt hành chính người mẫu Thái Hà 5 triệu đồng. Tiếp đó, trong đêm diễn "Ngàn sao hội tụ", ca sĩ Thu Minh đã bị dư luận lên án gay gắt với chiếc áo gây lộ vòng 1 của mình. Dù chỉ phạt hành chính 3,5 triệu đồng và không áp dụng hình phạt bổ sung, nhưng sự vào cuộc của cơ quan quản lý đã khiến nữ hoàng sexy này ý thức hơn về trang phục biểu diễn của mình. Trước báo giới, cô và người mẫu Thái Hà đều tự nhận mình cảm thấy rất xấu hổ khi nhìn lại những hình ảnh phản cảm trước đây.

Mới đây nhất là vụ Võ Hoàng Yến và ban tổ chức chương trình "Đam mê và hội tụ" diễn ra đêm 20/12 bị xử phạt hành chính vì bộ trang phục khiến cô siêu mẫu gần như lộ rõ vòng 1 khi xoay người. Hoàng Yến thanh minh rằng đây là ý tưởng của nhà thiết kế và cô buộc phải tuân theo. Tuy nhiên, điều này làm cho nhiều người hồ nghi vì đây không phải là lần đầu tiên cô siêu mẫu này "quên" mặc nội y hay lộ vòng 1.

Không chỉ mạnh tay trong việc chấn chỉnh trang phục biểu diễn, năm 2012 cũng được coi là năm ngành Văn hóa quyết liệt trước thái độ, ý thức ứng xử thấp kém của nghệ sĩ cũng như những lùm xùm của các chương trình truyền hình thực tế. Giữa tháng 7/2012, ca sĩ Trọng Tấn và Anh Thơ bị Bộ VH, TT&DL tạm cấm biểu diễn vì tự ý bỏ về nước, không tham gia chương trình nghệ thuật chào mừng Năm Đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào. Mặc dù án phạt cấm biểu diễn của Anh Thơ, Trọng Tấn chỉ kéo dài hơn 2 tuần do Bộ cân nhắc "công - tội" nhưng nó cũng đủ sức răn đe, khiến nhiều nghệ sĩ khác ý thức hơn về trách nhiệm của mình.

Màn hút thuốc lá "điệu nghệ" của Thanh Hằng trong phần trình diễn chiếc váy ren đen trên sàn catwalk đêm thời trang Elle Show đã khiến dư luận lên tiếng chỉ trích. Ý đồ dàn dựng thiếu lành mạnh của ban tổ chức bị phạt 3,5 triệu đồng. Tiếp đó, ngành Văn hóa lại một phen đau đầu khi tìm biện pháp xử lý hành vi phản cảm chưa có tiền lệ: Nụ hôn khả ố của ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng với nhà sư. Đàm Vĩnh Hưng bị phạt ở mức kịch trần là 5 triệu đồng. Dù mức phạt bị đánh giá là chỉ như gãi ngứa, và sau khi bị phạt, Đàm Vĩnh Hưng vẫn vô tư xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng nhưng phần nào động thái cứng rắn của người thực thi công lý đã khiến cơn bão dư luận lắng lại.

Sau án phạt vì hành động hôn môi nhà sư, Đàm Vĩnh Hưng tiếp tục gây bức xúc khi xuất hiện cùng các vũ công nhí có những động tác gợi cảm không phù hợp với lứa tuổi.
Sau án phạt vì hành động hôn môi nhà sư, Đàm Vĩnh Hưng tiếp tục gây bức xúc khi xuất hiện cùng các vũ công nhí có những động tác gợi cảm không phù hợp với lứa tuổi.

Tháng 9/2012, làng giải trí Việt một phen sóng gió khi clip bóc trần việc dàn xếp kết quả chương trình Giọng hát Việt 2012- The Voice bị một kẻ nặc danh tung lên mạng. Ban tổ chức phải họp báo khẩn và Giám đốc âm nhạc Phương Uyên phải rút khỏi chương trình. Những ì xèo của chương trình truyền hình thực tế này khiến Cục Nghệ thuật Biểu diễn buộc Ban Tổ chức The Voice phải có văn bản giải trình. Mới đây nhất là vụ dàn xếp kết quả tin nhắn ảo của chương trình Bài hát yêu thích. Cục đã nhanh chóng vào cuộc, yêu cầu ban tổ chức phải có giải trình rõ ràng những lùm xùm, đưa chương trình minh bạch.

Tuy còn nhiều hạn chế như: Mức phạt nhẹ, việc xử phạt còn nhiều lúng túng, chủ yếu phát hiện các vụ vi phạm thông qua báo chí, dư luận, lực lượng thanh kiểm tra còn mỏng… nhưng năm 2012 đã khẳng định vai trò của cơ quan quản lý, nỗ lực dẹp bỏ những vấn nạn, sự cố phản cảm trong làng giải trí. Bên cạnh việc quyết liệt xử lý các vi phạm, từ đầu năm đến nay ngành văn hóa liên tục tổ chức hàng chục hội nghị, triệu tập các nhà quản lý văn hóa các cấp, các nghệ sĩ, đơn vị tổ chức biểu diễn để bàn về giải pháp cho những vấn nạn trong lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật và trình diễn thời trang mà trọng tâm là căn bệnh nhức nhối: Nghệ sĩ khoe thân phản cảm và nạn hát nhép, đàn nhép.

Sau 2 năm soạn thảo và hàng loạt các cuộc họp lấy ý kiến bổ sung, đầu năm 2013, Nghị định 79 quy định về biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang, thi người đẹp và người mẫu, lưu hành, kinh doanh bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu chính thức có hiệu lực. Nghị định 79 phác thảo bức chân dung rối ren, nhiễu loạn của hoạt động trình diễn nghệ thuật trong nước: Từ "hát nhép", "đàn nhép", quảng cáo "treo đầu dê bán thịt chó", ăn mặc phản cảm đến lạm phát thi hoa hậu, người đẹp, chuyện ra nước ngoài thi "chui", chuyện không có bằng THPT vẫn thi hoa hậu… Ngoài việc giảm bớt thủ tục hành chính phiền hà, quy định tổ chức chặt chẽ hơn, Nghị định tập trung nâng mức xử phạt hành chính (có thể tăng lên 50 triệu đồng, 100 triệu đồng) kèm  hình phạt bổ sung như cấm không cho người vi phạm xuất hiện trên sân khấu biểu diễn, không được phép đóng phim, đóng quảng cáo và tham gia các hoạt động biểu diễn, giao lưu văn hóa nước ngoài…

Nhiều người kỳ vọng Nghị định gồm 5 chương và 31 điều này sẽ là ngọn roi quyết liệt quất vào vấn nạn nhức nhối trong trong lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang. Tuy nhiên, nói như NSƯT Lê Chức, Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam: "Nghị định 79 ra đời là điều đáng mừng của ngành Văn hóa, nhưng thực tế đời sống lại hoàn toàn khác". Trước thực tế làng giải trí Việt dồn dập scandal muôn hình vạn trạng, nhiều người không khỏi hồ nghi uy lực của "chiếc roi" mới này.

Một trong những nguyên nhân khiến scandal có đất bám rễ phải kể đến mức phạt hành chính quá nhẹ. Phạt như một cách… đánh bóng tên tuổi cho người bị phạt. Về điều này, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Nguyễn Đăng Chương cho biết, mức phạt nằm trong khung cũ theo Nghị định 75. Hiện Cục đã phối hợp với Vụ Pháp chế điều chỉnh nâng mức phạt đối với tổ chức, cá nhân sai phạm, chế tài cấm biểu diễn, đồng thời xử lý cả cơ quan quản lý các cấp nếu sai phạm để lọt lưới, cho công diễn những chương trình gây hậu quả xấu trong dư luận. Chậm nhất cuối quý 1/2013 sẽ ban hành. Đồng thời, ông Nguyễn Đăng Chương cũng nêu ra 11 giải pháp nhằm quyết liệt chấn chỉnh tình trạng lộn xộn trong hoạt động biểu diễn.

Nghị định 79 ra đời nhưng chắc chắn sẽ có những vụ việc vẫn lọt lưới. Vụ việc vị khách "không mời mà đến" Hồng Quế diện bộ cánh ren xuyên thấu nội y tại Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội lần 2 là một ví dụ. Mặc dù hành vi này bị dư luận chỉ trích dữ dội nhưng cơ quan quản lý không thể xử phạt được cô người mẫu tuổi teen vì sự kiện này không nằm trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn. Cũng tương tự như vậy, rất nhiều sự việc vi phạm thuần phong mỹ tục nhưng không bị sờ gáy như bộ ảnh nóng bỏng không đúng tuổi của Angela Phương Trinh; đoạn quảng cáo bánh ngọt phản cảm của Don Nguyễn, Chan Than San; nụ hôn đồng giới của Trà Ngọc Hằng và Vũ Hoàng Điệp tại một buổi họp báo…

Trước thực tế làng giải trí Việt nhiễu loạn cùng với việc sai đâu sửa đó của ngành Văn hóa, Nghị định 79 liệu có phải lại là một cuộc rượt đuổi scandal trong năm 2013? Giới chức trách đã có một "chiếc roi" khá chắc trong tay. Và để chiếc roi ấy phát huy uy lực của mình, dư luận kỳ vọng nó sẽ được tung lên đúng lúc, đúng tầm, "quất" vào ai, "quất" như thế nào để đủ sức răn đe?

P.T.U.

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.