Phỏng vấn một tờ giấy

Phóng viên (PV): Thưa anh, mấy hôm rồi dư luận ồn ào tranh cãi rất ghê về một tờ giấy, anh có biết không?

Giấy: Biết chứ. Đó không phải là giấy thường. Đó là một tấm bản đồ về một vùng đất quy hoạch. Nếu nó có, nó phải được lưu trữ và giữ gìn.

PV: Vậy ta hãy bàn tới công tác lưu trữ. Tầm quan trọng của việc ấy, và các quốc gia trên thế giới đã hành xử ra sao?

Giấy: Tầm quan trọng của lưu trữ có lẽ không cần phải nói, nó giống như tầm quan trọng của lịch sử, mà không một cá nhân cũng như không một đất nước nào có thể tồn tại một cách bình thường nếu thiếu lịch sử.

PV: Vâng. Lịch sử không có ở trong sách. Nó ở ngay mọi thứ hàng ngày. Ví dụ như mỗi công dân đều có giấy chứng nhân phải luôn mang theo người, đó cũng là một mảnh lịch sử của họ. Thiếu mảnh giấy ấy thì không thể đi đâu, không thể có việc làm, không thể mở tài khoản ngân hàng, không thể lái xe và không thể cưới vợ.

Giấy: Từ đó suy ra, nếu như mỗi con người lúc nào cũng phải khư khư giữ thẻ căn cước, thì mỗi công trình, mỗi vùng đất đều phải khư khư giữ lấy hồ sơ. Và phải bảo tồn, lưu trữ cẩn thận một cách tối đa.

PV: Nếu không nói là tối đa cực kỳ.

Giấy: Vâng. Chẳng hạn khi trùng tu Nhà hát Lớn Hà Nội mới đây, nó được xây dựng vào năm 1911. Gần một trăm năm đã trôi qua, nhưng người Pháp đã mang tất cả các bảng vẽ và hồ sơ gốc sang Việt Nam. Họ giữ gìn không mất một mảnh nào, cứ như nó mới được vẽ hôm qua vậy.

Minh họa: Lê Tâm.
Minh họa: Lê Tâm.

PV: Hay thật.

Giấy: Mà không phải chỉ có Nhà hát Lớn Hà Nội thôi đâu, rất nhiều công trình cổ xưa ở Sài Gòn, ở Huế, do người Pháp xây dựng đã nhận được sự thông báo của phía họ khi hết thời gian bảo hành, dựa trên hồ sơ lưu giữ cả trăm năm.

PV: Có nghĩa người ta không những giữ gìn, mà còn luôn luôn cập nhật, luôn luôn theo dõi và kiểm tra quá trình giữ gìn đó, đưa nó vào trong cuộc sống để phục vụ hàng ngày chứ đâu phải là những tờ giấy chết.

Giấy: Còn nhiều ví dụ đáng nể nữa. Đáng nể đến mức có thể chúng ta không tưởng tượng nổi. Chẳng hạn như bên Đức có một nhà thờ trên vùng Cologne xây dựng trong 600 năm. Nhà báo nghe rõ chưa? 600 năm! Thế mà tất cả các bảng vẽ chi tiết còn đến ngày nay và vẫn đọc rõ từng tờ.

PV: Kinh khủng.

Giấy: Vừa rồi, một nhà khoa học đi tìm nguyên nhân tàu Titanic bị đắm vào năm 1912 và ông ấy đã dễ dàng đọc được tất cả những nhật ký hải trình của các con tàu đi qua vùng biển ấy cũng như thông báo khí tượng ngày đó. Chúng đều được lưu trữ cẩn thận ở tất cả các thư viện hàng hải trên khắp thế giới.

PV: Mà hồi đó đâu có kỹ thuật số, đâu có USB, chỉ có hàng chồng hồ sơ nặng trịch.

Giấy: Việc chúng ta tranh cãi về một tấm bản đồ, tôi xin nhấn mạnh, chỉ một tấm thôi, là nó có hay không, nếu có, nó ở đâu? Rõ ràng một việc rất buồn. Điều này chứng tỏ phương thức quản lý, phương thức điều hành và công tác lưu trữ bảo tồn rất kém.

PV: Rất kém, và trong một bộ máy rất cồng kềnh.

Giấy: Đúng thế, bao nhiêu Bộ, bao nhiêu Sở, bao nhiêu Ủy ban liên quan đến tấm bản đồ ấy, nhưng khi hỏi tới chả ai chịu trách nhiệm cuối cùng.

PV: Trở lại với công tác lưu trữ, anh nghĩ rằng chúng ta còn nhiều sai sót phải không?

Giấy: Tôi tin chắc thế. Và nó sẽ có hại cho cuộc sống không hề nhỏ.

Người Việt Nam hầu như không biết các tư liệu, các hồ sơ về nơi mình sống, nếu cần xem xét thì xem ở đâu, đến gặp ai và được xem đến mức độ nào.

PV: Tất cả đều lờ mờ như một đám sương mù.

Giấy: Cho nên nhân vụ tấm bản đồ, tôi nghĩ chúng ta nên coi lại tất cả cách lưu trữ, cách giữ gìn và khai thác tài liệu gốc của quốc gia!

Lê Thị Liên Hoan

Các tin khác

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Mối quan hệ Nga - Syria đang bước vào một giai đoạn mới, khi chuyến thăm mới nhất của Tổng thống lâm thời Syria tới Moscow đi cùng những cam kết được đánh giá là "món quà địa chính trị" dành cho Điện Kremlin. Trong bối cảnh các cục diện quyền lực ở Trung Đông tiếp tục dịch chuyển, những thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn phản ánh chiến lược dài hơi của Moscow trong việc củng cố vị thế khu vực và đối trọng ảnh hưởng phương Tây.

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do báo chí. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Cuộc biểu tình với hơn 100.000 người tham gia tại London vừa qua đánh dấu bước ngoặt mới của phe cực hữu trong việc đưa vấn đề nhập cư thành trung tâm chú ý trên chính trường Anh. Mặc dù những người biểu tình khẳng định đất nước đang "bị xâm lược", nhưng đằng sau những khẩu hiệu mạnh mẽ ấy là gì? Liệu đó có phải là sự thật hay chỉ là chiến lược chính trị của một phong trào đang lớn mạnh?

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

"Buồn" và "shock" là những gì mà cộng đồng nhận xét về vụ nam sinh lớp 7 túm tóc, nhấn đầu cô giáo ngay trong lớp học ở trường THCS Đại Kim, Định Công, Hà Nội. Trớ trêu thay, vụ việc đó lại xảy ra ngay sau khi Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về khen thưởng và xử phạt học sinh vừa được ban hành.

Bạn thân yêu

Bạn thân yêu

Ta thường nghe câu "Đời chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ". Thế mà có những mối quan hệ người trao đi không hy vọng gì nhận lại, bởi hoàn cảnh người nhận như tận cùng của hoạn nạn.

Phỏng vấn một KOL

Phỏng vấn một KOL

PV: Xin chào anh KOL! Anh cho độc giả một hình dung ngắn gọn về công việc của mình được chứ?