Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục
Theo đó, sau khi Bộ Công an triển khai các Chương trình phối hợp số 06 và Chương trình phối hợp số 16, Công an tỉnh Nghệ An đã chủ động phối hợp với Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh ban hành kế hoạch phối hợp giáo dục cải tạo phạm nhân trong độ tuổi thanh niên và giúp đỡ tái hòa nhập cộng đồng; đồng thời, phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh ban hành kế hoạch giáo dục cải tạo phạm nhân nữ và giúp đỡ họ tái hòa nhập cộng đồng, giai đoạn 2021 – 2026 và tổ chức triển khai thực hiện với nhiều kết quả đáng ghi nhận.
Công an tỉnh đã chủ động tham mưu định hướng nội dung tuyên truyền, giáo dục đối với phạm nhân trong độ tuổi thanh niên, phạm nhân nữ. Trong đó, chú trọng tuyên truyền giáo dục pháp luật, nhất là các quy định nội quy trại giam, kết hợp nói chuyện chuyên đề về vai trò của người phụ nữ, khơi dậy khát vọng hoàn lương, định hướng cho phạm nhân về cách ứng xử, giải quyết tình huống và phòng tránh các tệ nạn xã hội sau khi mãn hạn tù; bên cạnh đó, chủ động phối hợp với các cấp Hội Liên hiệp thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ địa phương, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp để tư vấn hướng nghiệp cung cấp thông tin thị trường lao động và định hướng nghề nghiệp cho phạm nhân nữ trước khi ra trại.
Theo số liệu thống kê, từ năm 2021-2026, các cơ sở giam giữ trên địa bàn toàn tỉnh đã tiếp nhận, quản lý 919 phạm nhân vào Trại tạm giam, trong đó phạm nhân nam 828 người; phạm nhân nữ 91 người. Bám sát chỉ đạo của Bộ Công an, Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Công an tỉnh đã chủ động phối hợp tổ chức nhiều chương trình, hoạt động tư vấn, trợ giúp pháp lý, tâm lý, giáo dục công dân, kỹ năng sống, giá trị sống, phòng, chống tác hại của ma túy, tệ nạn xã hội, các dịch bệnh và lây nhiễm HIV/AIDS, ... và chăm sóc sức khỏe, cai nghiện ma túy cho phạm nhân nữ, phạm nhân trong độ tuổi thanh niên.
Điển hình như: Trại tạm giam phối hợp Đoàn thanh niên Công an tỉnh, Trung tâm hỗ trợ phát triển thanh niên Tỉnh đoàn Nghệ An tổ chức chương trình "Giáo dục kỹ năng sống cho thanh niên lầm lỡ” và Tặng quà cho 20 phạm nhân không có người thăm gặp trong dịp Tết Nguyên đán; Công an tỉnh phối hợp Hội Luật gia Nghệ An tổ chức 4 lớp giáo dục pháp luật cho 210 lượt phạm nhân để hỗ trợ các thủ tục pháp lý, thông tin, truyền thông về giúp đỡ phạm nhân tái hòa nhập cộng đồng trong năm 2024…
Bên cạnh đó, hàng năm, để kịp thời động viên phạm nhân an tâm tư tưởng chấp hành án; đồng thời, phát huy hơn nữa vai trò, trách nhiệm của thân nhân, gia đình phạm nhân trong việc phối hợp quản lý, giáo dục phạm nhân, Công an tỉnh đều tổ chức Hội nghị gia đình phạm nhân để kết nối giữa thân nhân với Trại tạm giam trong việc phối hợp và giáo dục giúp đỡ phạm nhân sau khi chấp hành án xong. Hội nghị được tổ chức trang trọng, phù hợp, ý nghĩa qua đó thể hiện được chính sách nhân đạo, khoan hồng của Đảng, Nhà nước dành cho phạm nhân.
Đến hỗ trợ sinh kế, tái hoà nhập cộng đồng
Không chỉ tích cực trong phổ biến, giáo dục pháp luật, Công an tỉnh Nghệ An cũng phối hợp chuẩn bị các điều kiện tái hòa nhập cộng đồng từ hỗ trợ thủ tục pháp lý như: Cấp Căn cước, làm lại các giấy tờ tùy thân cần thiết cho phạm nhân sắp chấp hành xong án phạt; phối hợp liên hệ với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn để giới thiệu việc làm, tạo sinh kế ổn định cho phạm nhân sau khi trở về; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cộng đồng và gia đình xóa bỏ định kiến, tạo điều kiện giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù ổn định cuộc sống. Điển hình trong 5 năm qua, Trại tạm giam Công an tỉnh phối hợp với trường dạy nghề tổ chức 15 lớp tái hoà nhập cộng đồng và 17 lớp dạy nghề.
Ngoài ra Công an tỉnh còn phối hợp xây dựng, tham mưu tổ chức ký kết Chương trình phối hợp với Công an tỉnh, Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam tỉnh, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, Tòa án nhân dân tỉnh về công tác bảo vệ phụ nữ và trẻ em; đồng thời ký kết Chương trình phối hợp với Công an tỉnh Nghệ An, Trại tạm giam Công an tỉnh và Trại giam số 6 trong công tác giáo dục, cảm hóa phạm nhân nữ, hỗ trợ phụ nữ chấp hành xong án phạt tù. Hàng năm, Công an tỉnh, Trại tạm giam, Trại giam số 6 và Hội LHPN tỉnh xây dựng kế hoạch chỉ đạo, hướng dẫn triển khai thực hiện công tác giáo dục phạm nhân nữ và giúp đỡ họ khi chấp hành xong án phạt tù, trở về địa phương.
Định kỳ hàng tháng, trên cơ sở danh sách các phạm nhân nữ chấp hành xong án phạt tù do Công an tỉnh cung cấp, Hội LHPN tỉnh đã chỉ đạo các cơ sở Hội có người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương tích cực phối hợp với lực lượng Công an, Cơ quan thi hành án hình sự trong công tác quản lý tại địa bàn để có kế hoạch giúp đỡ kịp thời về mặt tinh thần, động viên chị em tham gia tổ chức Hội để từ đó tạo điều kiện hỗ trợ giúp đỡ về cơ sở vật chất, tín chấp Ngân hàng chính sách giúp họ vay vốn phát triển kinh tế để ổn định cuộc sống sớm hòa nhập với cộng đồng.
Công an tỉnh cũng phối hợp Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh tiếp nhận, quản lý, giáo dục, giúp đỡ cho hơn 300 phụ nữ chấp hành xong án phạt tù, trong đó giới thiệu hơn 200 lượt phụ nữ tham gia các lớp tập huấn về kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, đào tạo nghề, khởi nghiệp kinh doanh, hỗ trợ hơn 45 lượt phụ nữ chấp hành xong án phạt tù vay vốn ưu đãi để làm ăn, ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế gia đình. Ngoài ra, phối hợp duy trì, xây dựng mới các mô hình hỗ trợ người lầm lỗi tái hòa nhập cộng đồng tiêu biểu như mô hình câu lạc bộ “Vòng tay nhân ái" và câu lạc bộ "Quản lý, giáo dục, cảm hóa, giúp đỡ người lầm lỗi tại cộng đồng"…
Công an tỉnh cũng phối hợp Ủy ban Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh tổ chức chương trình “Thắp sáng ước mơ thanh niên hoàn lương” với hơn 150 phạm nhân trong độ tuổi thanh niên đang cải tạo tại Trại tạm giam, Trại giam số 3, Trại giam số 6 của Bộ Công an đóng trên địa bàn tỉnh tham gia. Chương trình có sự đồng hành của Đoàn Thanh niên Công an tỉnh, Hội Doanh nhân trẻ của tỉnh và Câu lạc bộ Vòng tay yêu thương tỉnh với nhiều hình thức phong phú, đa dạng như: tổ chức giao lưu văn hóa, văn nghệ cùng với các phạm nhân, tặng 100 suất quà cho các phạm nhân trong độ tuổi thanh niên có thành tích xuất sắc trong quá trình cải tạo, mỗi suất trị giá 500.000 đồng, tặng 100 cặp bánh chưng cho phạm nhân dịp Tết Nguyên đán; tổ chức tư vấn, hướng nghiệp cho các phạm nhân trong độ tuổi thanh niên, tặng 2.000 đầu sách về định hướng nghề nghiệp trong tương lai. Các cơ sở Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh đã xây dựng được hơn 78 mô hình, câu lạc bộ để hỗ trợ, giúp đỡ cho thanh niên hoàn lương, chậm tiến bộ, sau cai nghiện tại địa phương.
Đồng thời đã chủ động phối hợp Chi nhánh Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Nghệ An tổ chức ký kết Chương trình phối hợp, qua đó, nâng cao vai trò, trách nhiệm, sự tập trung, thống nhất trong chỉ đạo, điều hành giữa Công an tỉnh với Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh trong phối hợp thực hiện có hiệu quả chính sách tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, mang lại hiệu quả thiết thực, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù, cơ sở sản xuất, kinh doanh có sử dụng người lao động là người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn để phát triển sản xuất, kinh doanh, ổn định cuộc sống.
Đến nay, Công an tỉnh đã phối hợp các đoàn thể, cơ quan, UBND cấp xã tổ chức đào tạo nghề cho 500 người chấp hành xong án phạt tù, giới thiệu việc làm để người chấp hành xong án phạt tù về địa phương ổn định cuộc sống; tổ chức 5 phiên chợ việc làm nhằm giới thiệu việc làm cho 400 người chấp hành xong án phạt tù; phối hợp tư vấn, hỗ trợ đào tạo nghề, giới thiệu việc làm cho 1.677 người; phối hợp tham mưu cho chính quyền địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi về thủ tục có liên quan, đảm bảo về ANTT trên địa bàn để các doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân, qua đó có 668 người được doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh tiếp nhận tạo việc làm.
Có thể thấy, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an với các lực lượng trên địa bàn trong việc hỗ trợ, giúp đỡ những người chấp hành xong án phạt tù nói chung, thanh thiếu niên, phụ nữ từng lầm lỡ nói riêng đã tạo hành trang vững vàng để họ sớm tái hoà nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống, góp phần đảm bảo tốt an ninh, trật tự trên địa bàn.